06:18 - 19/10/2017

Nông sản Việt rớt giá: Căn bệnh đã kháng thuốc!

Giá cây sả đang rớt kỷ lục khi chỉ còn 2.000 đồng/kg, nông dân buồn bực đốt bỏ cả vườn. Nhiều loại rau củ quả khác cũng rơi vào tình cảnh “thảm hại” như vậy trong gần cả năm nay. Dù đã cảnh báo không biết bao nhiêu lần nhưng tình trạng nông sản Việt phập phù rớt giá vẫn tái diễn hết lần đến lần khác và đến giờ vẫn thế. Tại sao lại như vậy và Nhà nước nên hành động gì?

Giá cây sả đang rớt đến tận đáy khi chỉ còn 2.000 đồng/kg.

Những người nông dân trồng sả ở huyện cù lao Tân Phú Đông (Tiền Giang) đang trải qua những ngày bức bối nhất khi thời điểm cuối năm sắp đến gần trong khi nguồn hoa lợi từ cây sả lại quá ít ỏi vì giá rớt thê thảm.

Nếu như trước đây, cây sả có giá sàn 5.000 đồng/kg đã là thấp, thì đến giờ chỉ còn 2.000 đồng/kg.
Ở huyện này, diện tích ruộng trồng sả thời gian qua tăng quá nhanh từ việc chuyển đổi đất lúa sang trồng màu và hiện đã có 1.500ha trồng sả, năng suất trung bình 15 – 20 tấn/ha.

Thế khó của nông dân

Như “căn bệnh” chung của nhiều loại rau củ quả, đầu ra không ổn định, cung vượt cầu, thương lái mua cầm chừng là những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng rớt giá kỷ lục của cây sả.

Nếu lên Google, chịu khó gõ từ khoá “nông sản rớt giá” sẽ dễ dàng nhận thấy nhiều kết quả là gần cả năm 2017 có rất nhiều loại nông sản Việt rơi vào tình cảnh thảm hại.

Bên cạnh chuyện “giải cứu” thịt lợn, chuối, dưa hấu đã nói rất nhiều, kết quả còn cho thấy có rất nhiều loại nông sản khác cũng đồng cảnh ngộ từ đầu năm đến nay, như giá hồ tiêu rớt xuống mức thấp nhất trong vòng 10 năm qua, hoặc như giá bí đỏ, chanh dây, ớt, vú sữa, cà chua, đu đủ…

Điều đáng nói ở đây chính là sự bị động, lúng túng, khả năng định hướng yếu và cách làm hời hợt của không ít cơ quan quản lý, của chính quyền địa phương, khiến cho nông dân càng rơi vào thế khó.

Theo chia sẻ của ông Nguyễn Thiện Nhân, Bí thư Thành ủy Tp.HCM, tại buổi gặp gỡ giới báo chí ngày 17/10, sau buổi tiếp xúc cử tri ở huyện Hóc Môn (Tp.HCM) mới đây, ông có đến thăm một hộ nông dân sản xuất giỏi là vợ chồng ông Nguyễn Văn Tới và bà Bùi Thị Phướng.

Bà Phướng than thở rằng chồng bà tuy được tặng bằng khen nông dân sản xuất giỏi nhưng sắp phá sản. Bà cho biết hai vợ chồng vay 2 tỷ đồng nuôi 1.000 con lợn, nhưng sau đó giá lợn tụt dốc xuống 28.000 đồng/kg nên gặp khó khăn.

Điều đáng nói, đây là hộ chăn nuôi lớn của huyện Hóc Môn, đang gặp khó khăn nhưng gia đình bà Phướng phản ánh rằng không thấy phía cơ quan quản lý, đại diện phía địa phương xuống gặp gỡ, trao đổi để cùng tháo gỡ khó khăn.

Ở một bức tranh tương phản khác, trong khi giá nông sản Việt còn chật vật, xuất khẩu với giá rẻ mạt, nhiều loại nông sản ngoại thuộc dạng cao cấp với giá đắt đỏ được nhập khẩu vào Việt Nam lại bán “đắt như tôm tươi”.

Chẳng hạn như trái cây Nhật Bản, một quả xoài Nhật nặng 350 – 400g bán ở Việt Nam với giá 1,7 triệu đồng nhưng vẫn hút hàng.

Cần mô hình phù hợp

Hiện nay, khi đến các siêu thị hay những trung tâm bán lẻ hiện đại ở Tp.HCM hoặc Hà Nội đều dễ dàng nhận thấy sự tràn ngập của nông sản ngoại đến từ Thái Lan, Pháp, Australia, Mỹ, Canada, Đài Loan, New Zealand, Nhật Bản, Hàn Quốc… Và dù các loại nông sản ngoại có giá khá cao so với nông sản Việt nhưng khách hàng Việt vẫn chọn mua.

Lý giải chuyện này, một khách hàng cho biết, nông sản ngoại (nhất là trái cây) trong siêu thị có nhãn mác, xuất xứ rõ ràng, ăn ngon hơn, an toàn hơn và có hình thức bắt mắt, đẹp, sang trọng hơn trái cây Việt.

Như nhận định của PGs.Ts. Nguyễn Minh Châu, nguyên Viện trưởng Viện cây ăn quả Miền Nam, khi nói về điểm hạn chế của nông sản Việt, đặc biệt tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đó là sản xuất trái cây ở ĐBSCL vẫn còn nhỏ lẻ, tự phát, chưa có liên kết sản xuất.

Theo ông Châu, HTX ở ta còn nặng về hình thức mà chưa cho hiệu quả cao giống như HTX ở các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan. Sản xuất và lưu thông phân phối chưa theo chuỗi giá trị mà bị cắt khúc, cho nên nông dân không bán nổi với giá cao.

Về xuất khẩu, dù đã có nhiều công ty xuất khẩu rau củ quả nhưng Việt Nam chưa có một công ty xuất khẩu nào có thương hiệu trên thế giới như một số nước. Ví dụ, ở New Zealand có công ty Zespri chuyên xuất khẩu trái Kiwi, Mỹ có công ty Dole chuyên lo xuất khẩu chuối già, dứa, xoài.

Ông Châu cũng lưu ý, việc đóng gói trái cây trước khi vận chuyển tiêu thụ ngay cả trong nước hiện nay còn quá kém, thua xa các nước phát triển đến vài chục năm, dẫn đến tỷ lệ hao hụt lớn.

Trong khi đó, ở Nhật Bản và Hàn Quốc, trái cây đã được phân loại, đóng gói theo kích cỡ trái và độ ngọt của từng trái. Bên ngoài thùng trái cây của họ có ghi rõ chất lượng trái trong thùng, trái cam, trái quýt, trái dưa hấu nếu là trái to, ngọt hơn và sẽ được bán với giá cao hơn.

Có thể nói, chuyện nông sản, rau củ quả Việt rớt giá như “căn bệnh khó dứt” đã phần nào cho thấy môi trường khuyến khích tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nông nghiệp Việt Nam kém thuận lợi hơn nhiều so với một loạt quốc gia khác mà ngành nông nghiệp Việt Nam đang phải cạnh tranh trên thị trường khu vực hay quốc tế.

Xoay quanh chuyện này, theo khuyến nghị từ giới chuyên gia Ngân hàng Thế giới, hợp đồng nông sản là một mô hình phù hợp với Việt Nam do trong ngành nông nghiệp của Việt Nam còn ít các mối liên hệ thường xuyên giữa bên cung cấp và bên tiêu thụ.

Theo đó, Nhà nước cần khuyến khích mô hình hợp đồng nông sản bằng cách tạo điều kiện thuận lợi và môi giới giao dịch giữa các đối tác tiềm năng, xây dựng khung pháp lý về hợp đồng nông sản, có chính sách ưu đãi, nâng cao năng lực chuyên môn và thể chế, tuyên truyền cho các bên về những lợi ích và rủi ro tiềm tàng.

Thế Vinh

Tin cập nhật
Sự kiện
  • Trao cơ chế chính sách đặc thù để 4 tỉnh, thành phát triển bứt phá

    Các nghị quyết về cơ chế đặc thù nhằm phát huy tiềm năng lợi thế của Hải Phòng, Thanh Hoá, Nghệ An và Thừa Thiên Huế, đưa các địa phương này trở thành đầu tàu kéo các tỉnh xung quanh. Sáng 22/10, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết về một số cơ […]

  • Sử dụng công nghệ số giúp nông dân tiêu thụ nông sản tốt hơn

    Đó là ý kiến của ông Nguyễn Xuân Định – Phó Chủ tịch Ban Chấp hành T.Ư Hội Nông dân Việt Nam trong buổi làm việc với Đoàn của Công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) do ông Nguyễn Kiên Cường – Phó Tổng Giám đốc làm trưởng đoàn vào sáng ngày 22.10.2021, tại […]

  • Đường Hồ Chí Minh trên biển không chỉ là huyền thoại

    Có lẽ cho đến thời điểm này, không một hải trình nào, không một lịch sử hàng hải nào trên thế giới có thể làm nên một con đường đi biển huyền thoại như những gì mà những thủy thủ của những “Chuyến tàu không số” làm nên trong lịch sử bảo vệ đất nước […]

Tam nông