17:12 - 01/10/2017

Nghĩ về học tiến sĩ

Bằng cấp là một loại hàng hóa – bằng tiến sĩ không là ngoại lệ – vì vậy khách hàng muốn mua thì phải chi trả. Trước hết là từ chính bản thân người học, nghiên cứu sinh phải có trí lực, có trình độ học thuật, khả năng tự nghiên cứu, triển vọng…, những thứ mà “Chúa không chia đều cho con chiên của Người”. Kế đến là chi trả học phí, những khoản sinh hoạt phí, mua tài liệu,… không hề nhỏ.

Tựu trung lại, có năm nhóm khách hàng đến với các cơ sở đào tạo tiến sĩ. Nhóm thứ nhất là những người muốn đi theo con đường nghiên cứu khoa học. Nhóm thứ hai là học để biết, luận giải thực tiễn và phát triển (những vấn đề bản thân trải nghiệm) lên tầm cao mới. Nhóm thứ ba theo học để hoàn thành theo yêu cầu do đảm nhiệm chức danh nào đó, chẳng hạn giảng viên đại học; trưởng/phó trưởng khoa bệnh viện… Nhóm thứ tư là học để làm gương cho con cháu, tìm niềm vui trong việc học hoặc vượt qua những lúc bản thân chông chênh. Nhóm cuối cùng là học tiến sĩ để thể hiện “danh”, để thăng quan tiến chức.

Thuộc nhóm nào, nghiên cứu sinh hiểu rõ hơn ai hết, kế đến là thầy cô giảng dạy, hướng dẫn, rồi đến gia đình, bạn bè và đồng nghiệp. Thế nên, khi được công nhận học vị tiến sĩ, có người được ngợi khen, tin tưởng và cũng có người bị nghi ngờ, thậm chí là dè bỉu.

Với nghiên cứu sinh thuộc nhóm thứ năm, nhiều người trong số ấy muốn có bằng tiến sĩ nhưng chỉ muốn học “thoáng”, việc bảo vệ đề cương, luận án “nhẹ nhàng”. Có nhu cầu như vậy lẽ tất nhiên có cơ sở đào tạo tiến sĩ đáp ứng.

Dân tộc mình có truyền thống hiếu học, tôn trọng “kẻ sĩ”; truyền thống ấy thấm đậm trong mỗi người, ảnh hưởng tới chốn “quan trường”, chi phối đến việc quy định công tác quy hoạch – bổ nhiệm. Vậy nên mới có những kẻ chạy quy hoạch, chạy chức, chạy quyền, tìm cách để có bằng tiến sĩ. Chính họ và những người giúp sức cho việc đó đã làm băng hoại truyền thống học tập cao đẹp. Có người đã từng thốt lên “tiến sĩ ngày nay đã hỏng rồi, mười người đi học, chín người chơi”. Sính bằng cấp, chạy bằng cấp, học vì bằng cấp, dạy vì bằng cấp, điều xấu xa ấy không biết hình thành tự bao giờ?

Làm sao để chống thực trạng này? Công khai kiểm tra, giám sát kỷ luật nghiêm minh (những trường hợp sai phạm) và cùng với đó cần thay đổi tiêu chí lựa chọn cán bộ lãnh đạo, quản lý theo hướng tùy nhiệm vụ mà quy định bằng cấp, học vị, học hàm. Nhìn chung, nếu không làm công tác giảng dạy ở đại học, sau đại học hoặc làm những công việc liên quan đến các ngành khoa học đòi hỏi sâu kiến thức chuyên môn, nghiên cứu thì chỉ cần có bằng cử nhân giỏi – năng động – có ước mơ – sử dụng tốt tiếng Anh và công nghệ thông tin là có thể đảm đương công việc trên nhiều lĩnh vực trong đời sống xã hội (kể cả giao cho họ giữ nhiệm vụ lãnh đạo, quản lý).

Học giả dối, lúc rời ghế nhà trường sao mà sống trung thực được? Có học vị tiến sĩ theo kiểu ấy càng nguy hại hơn. Ai cũng mong điều này sớm được loại trừ, nhưng biết đến bao giờ…?

Nguyễn Hoàng Chương

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Người chăn nuôi ở Thái Nguyên chồng chất nỗi lo

    Trong khi hàng trăm nghìn con lợn thịt ở Thái Nguyên vẫn chưa được tiêu thụ và bị ép giá, thì những ngày gần đây dịch tả lợn Châu phi cũng đã xuất hiện tại nhiều nơi. Thời gian gần đây, giá lợn xuất chuồng liên tục lao dốc tại nhiều địa phương trong cả […]

  • Linh hoạt khai thác thủy sản an toàn trong điều kiện dịch Covid-19

    Tín hiệu thị trường, giá thủy sản đang ở mức cao đặc biệt là tôm là cơ hội để ngành thủy sản vượt khó, về đích đạt mục tiêu cả về sản lượng và xuất khẩu trong năm nay. Ngày 22/10 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức hội […]

  • Tái cấu trúc hoạt động sản xuất trong điều kiện bình thường mới

    Sau khi dịch Covid -19 lần thứ 4 bùng phát, các chuyên gia kinh tế cho rằng yêu cầu đặt ra trong bối cảnh hiện nay là các doanh nghiệp cần chủ động là đẩy mạnh việc tái cấu trúc, đổi mới mạnh mẽ để tiếp tục phát triển trong điều kiện bình thường mới. […]

Sự kiện
  • Trao cơ chế chính sách đặc thù để 4 tỉnh, thành phát triển bứt phá

    Các nghị quyết về cơ chế đặc thù nhằm phát huy tiềm năng lợi thế của Hải Phòng, Thanh Hoá, Nghệ An và Thừa Thiên Huế, đưa các địa phương này trở thành đầu tàu kéo các tỉnh xung quanh. Sáng 22/10, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết về một số cơ […]

  • Sử dụng công nghệ số giúp nông dân tiêu thụ nông sản tốt hơn

    Đó là ý kiến của ông Nguyễn Xuân Định – Phó Chủ tịch Ban Chấp hành T.Ư Hội Nông dân Việt Nam trong buổi làm việc với Đoàn của Công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) do ông Nguyễn Kiên Cường – Phó Tổng Giám đốc làm trưởng đoàn vào sáng ngày 22.10.2021, tại […]

  • Đường Hồ Chí Minh trên biển không chỉ là huyền thoại

    Có lẽ cho đến thời điểm này, không một hải trình nào, không một lịch sử hàng hải nào trên thế giới có thể làm nên một con đường đi biển huyền thoại như những gì mà những thủy thủ của những “Chuyến tàu không số” làm nên trong lịch sử bảo vệ đất nước […]

Tam nông
  • Người chăn nuôi ở Thái Nguyên chồng chất nỗi lo

    Trong khi hàng trăm nghìn con lợn thịt ở Thái Nguyên vẫn chưa được tiêu thụ và bị ép giá, thì những ngày gần đây dịch tả lợn Châu phi cũng đã xuất hiện tại nhiều nơi. Thời gian gần đây, giá lợn xuất chuồng liên tục lao dốc tại nhiều địa phương trong cả […]

  • Phú Thọ thử nghiệm thành công giống lúa ST25 vụ mùa 2021

    Kết quả khảo nghiệm cho thấy giống lúa ST25 khỏe, khả năng đẻ nhánh trung bình, hạt gạo thon dài, trắng, cơm mềm dẻo, thơm; cây có khả năng sinh trưởng, phát triển tốt. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Phú Thọ vừa tổ chức đánh giá kết quả mô hình thử […]

  • Nông nghiệp hiện đại: Thí điểm xây dựng vùng nguyên liệu nông sản đạt chuẩn

    Phát triển vùng nguyên liệu quy mô lớn tập trung trên cơ sở liên kết bền vững với các doanh nghiệp chế biến, tiêu thụ là xu thế tất yếu của nền nông nghiệp hàng hóa hiện đại. Vào ngày 20/10 vừa qua tại Hà Nội, Bộ NN&PTNT tổ chức Hội nghị trực tuyến tham […]