12:22 - 20/02/2018

Loài vật thân thuộc và kính ngưỡng

Có lẽ vì quá thân thuộc với con người, nên hiếm có loài vật nào được nhắc đến với nhiều cung bậc tình cảm như chó. Dù công bằng mà nói, loài chó được yêu quý và trân trọng hơn ở phương Tây hơn là phương Đông.

Cựu Tổng thống Mỹ Benjamin Franklin khẳng định: “Ở đời có ba người bạn trung thành: một người vợ tào khang, một con chó nuôi từ bé và một số tiền dự trữ”. Ngôi sao điện ảnh Will Rogers thậm chí còn quyết liệt hơn: “Nếu không có chó ở Thiên đường, thì khi chết đi, tôi muốn đến nơi chúng đến”.

Ở phương Đông, và Việt Nam cũng không ngoại lệ, có lẽ vì quá thân thuộc với đời sống hàng ngày, nên hiếm có loài vật nào được con người dành cho nhiều cung bậc tình cảm như chó. Bực lên thì cũng mắng mỏ, gán cho đủ tội (là vì tiện thấy cứ quanh quẩn gần đấy). Nào là “chó dại cắn càn”, nào là “tham như chó”, thế nhưng lúc bình tâm thì lại đầy tin tưởng “lạc nhà theo chó, lạc ngõ theo trâu”. Người ta cũng không quên ghi nhận tình cảm thủy chung của loài chó với con người: “Con không chê cha mẹ khó, chó không chê chủ nghèo”.

Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em cùng chung sống trên đất nước Việt Nam, nhiều dân tộc như Cơ Tu, Bru, Tà Ôi, Xê Đăng, S’tiêng, Giẻ Triêng, Chăm, Dao, Lô Lô… coi chó là linh vật, thậm chí tổ tông của dân tộc mình. Người Dao có tục thờ chó, trang phục mô phỏng chó hay trang trí hình chó. Trong ngày cưới, người Dao đỏ đội một chiếc mũ hình đầu chó, mặc váy có hình đuôi chó, trang trí trang phục bằng hình ảnh đôi chó ngộ nghĩnh quay lưng lại nhau.

Ở phố Bắc Sơn (tên cũ là Phai Món, phường Hoàng Văn Thụ, thành phố Lạng Sơn), một phố cổ, người Nùng Cháo ở đây có tục chọn ngày tốt để đặt chó đá trước cửa nhằm trừ tà và giúp trông nom nhà cửa. Ngày Tết, chó đá được tắm bằng lá bưởi đun nóng, được gia chủ quàng trên cổ những vòng vải đỏ hoặc giấy hồng điều; được cúng kẹo, cúng cơm. Khi chúc Tết, mọi người có thể có bao đỏ “mừng tuổi” cho chó đá để biết ơn nó đã giúp gia chủ và láng giềng một năm bình yên. Xứ Lạng còn nhiều vùng khác như Chi Lăng, Đồng Mỏ, Khòn Lèng, Thất Khê, Tràng Định, Đồng Đăng, Cao Lộc… cũng có tục thờ chó đá.

Đối với dân tộc Việt, chó cũng rất được yêu quý và biết ơn, dù không được thờ phụng kính ngưỡng trang nghiêm trên bàn thờ chính. Người Việt thường chôn chó đá trước cổng như một linh vật với ý nghĩa cầu phúc, trừ tà. Nhiều cụ cao niên ở vùng đồng bằng Bắc bộ giữ nếp cổ, vẫn kính cẩn gọi chó đá là cụ Thạch, Thần cẩu, quan lớn Hoàng Thạch…

Nhưng mà cũng có ngoại lệ. Ngay giữa thủ đô, đền Cẩu Nhi ở đảo hồ Trúc Bạch được xây dựng để thờ Cẩu Mẫu, Cẩu Nhi, hai “nhân vật” gắn liền với việc Vua Lý Công Uẩn lên ngôi, định đô ở Thăng Long. Sách Tây Hồ chí ghi lại rằng, ở châu Cổ Pháp – quê hương Lý Thái Tổ – có một chó mẹ sinh được chó con trên lông có những đốm ghép lại thành chữ “Thiên tử”, ứng với việc vua Lý Công Uẩn lên ngôi (vua Lý tuổi Tuất). Mẹ con Cẩu Mẫu – Cẩu Nhi đã theo Vua vượt sông Hồng về Thăng Long, hóa thần, được Vua cho dựng miếu thờ (sau miếu chuyển ra đảo hồ Trúc Bạch).

Nghe nói, ở huyện Đan Phượng (Hà Tây cũ, nay là Hà Nội) cũng có hai nơi thờ phụng chó. Một đặt ngoài vườn, trước cửa đình thôn Phù Trung, xã Thượng Mỗ. Một nằm cạnh quần thể di tích chùa Phúc Khánh và đình làng Địch Vĩ, xã Phương Đình. Ở thôn Yên Thị, xã Tiến Thịnh, huyện Mê Linh (Vĩnh Phúc cũ, nay là Hà Nội) cũng thờ chó đá. Người dân ở đây từ già đến trẻ đều cung kính gọi chó đá là cụ Thạch.

Gắn bó với đời sống thường nhật của con người hơn bất cứ loài thú nuôi nào khác, hình tượng chó đã được khắc họa trên trống đồng Đông Sơn, Ngọc Lũ và một số đồ đồng khác với hình dáng và tư thế rất sinh động và đặc sắc. Con mình tròn, thân ngắn, lông xù, điển hình của chó giữ nhà; con thì mình thon, mõm dài, cổ cao, nanh nhọn, ra dáng một chiến binh cừ khôi; con thì chân cao, mõm ngắn, đuôi cong, bầu bạn cùng con người vượt qua muôn trùng sóng gió trên những con thuyền lớn (trên trống đồng Ngọc Lũ)…

Thế đấy, cho dù có lúc giận dữ, thậm chí xem thường, thì nhân loại nói chung và dân tộc Việt Nam hẳn sẽ vẫn yêu mến, biết ơn và đồng hành lâu dài với một trong những người bạn trung thành nhất của mình, một trong những giống loài tinh khôn và tình nghĩa nhất hành tinh: loài chó.

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Câu chuyện văn hóa, Tin nóng, Văn hóaDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Nông dân Thái Nguyên làm giàu nhờ “chắt chiu” nguồn vốn

    Hỗ trợ xây dựng các mô hình kinh tế tập thể, tổ chức dạy nghề, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ vay vốn ưu đãi… là những hoạt động rất thiết thực của Hội Nông dân (ND) tỉnh Thái Nguyên nhằm tạo điểm tựa để hội viên phát triển kinh tế, […]

  • Nuôi gà Ai Cập siêu đẻ trứng cho hiệu quả kinh tế cao

    Nhờ việc nuôi gà lấy trứng, anh Mai Đắc Hùng tại thôn Phú Duyên (xã Phú Lương, huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình) đã tạo được nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Chuyển từ nuôi vịt sang gà Trước khi quyết định mở rộng quy mô nuôi gà Ai Cập trắng siêu […]

  • Xuất khẩu quả bơ – tiềm năng, thế mạnh của Đắk Nông

    Theo đánh giá của các nhà khoa học, Đắk Nông là tỉnh có nhiều tiềm năng, lợi thế về đất đai, khí hậu để phát triển sản xuất cây bơ. Có thể phát triển sản xuất nhiều giống bơ chất lượng cao để phục vụ xuất khẩu như: Bơ Booth, bơ 034, bơ Hass… Bơ […]

Bàn tròn
VIDEO
Nhàn đàm
  • Thật khó cắt nghĩa khi những người nghèo, lại nhường sự hỗ trợ cho người khác, trong khi nhiều người có chức, có quyền lại dễ dàng sa ngã vì tiền? Có phải lòng tự trọng đã quyết định tất cả? Trong những ngày qua, hàng ngàn người dân ở huyện Thọ Xuân (Thanh Hóa) […]

  • Xin nói ngay rằng, dù cho không có cách làm này, thì trong cộng đồng đã và đang có nhiều hình thức thiện nguyện khác để trợ giúp người khó khăn trong điều kiện cả nước đang dốc sức chống đại dịch Covid-19. Chẳng hạn như các điểm chia sẻ thực phẩm của các nhóm […]

  • Sau một năm 2018 thắng lợi rực rỡ, XK nông, lâm, thủy sản đang hăm hở hướng tới mục tiêu 43 tỷ USD cho cả năm 2019. Nông sản Việt hiện đã có mặt tại hơn 160 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới với hàng chục mặt hàng liên tục duy trì […]

  • Bởi vì tinh thần của dịp lễ Tết là: Quà có thể không có, nhưng nụ cười thì luôn tỏ trên môi. Trào lưu quà Tết phi vật chất ở phương Tây, Trung Quốc, và Việt Nam giúp làm giảm gánh nặng cho người tặng, giảm các biến tướng tiêu cực, và quan trọng nhất […]

  • Dù rằng tương lai rất mờ mịt, nhưng một bộ phận không nhỏ người nhập cư ở các thành phố lớn vẫn “bám trụ”, vẫn không muốn trở về nơi mình đã ra đi. Họ đang “mắc kẹt” ở chốn thị thành.. Trong những dãy nhà trọ ở một con hẻm lớn, muôn vàn câu […]

Tách trà sáng
  • Khi người trẻ ngồi chờ sung rụng!

    Thành phố tôi sống, giờ trong câu chuyện cà phê buổi sáng nào của những người trên ba mươi tuổi, cũng có dăm câu về đất. Ở ngoại thành nói chuyện đất vườn. Ở trung tâm nói chuyện mua bán nhà. Rồi những người Hàn Quốc, Trung Quốc khởi đầu đến thuê nhà ở để […]

  • “Cứ vô tư” mà lưu thông

    Sau hơn 50 năm diễn ra sôi nổi với sự tranh tài của 80 triệu thí sinh. Mới đây, tỉnh Ế Thẻo đã trao giải cho các thí sinh đạt kết quả tốt nhất tại  hội thi rất đặc biệt có tên “Ai là người vô tư nhất”. Phóng viên Tạp chí “Cứ vô tư” […]

  • Thành phố “đáng sống”?

    Sau trận mưa kỷ lục hai ngày 8, 9/12, thành phố Đà Nẵng bị ngập úng, nước ở các hồ đập, bãi biển dâng cao, ảnh hưởng nặng nề đến đời sống, sinh hoạt của người dân. Biến đổi khí hậu đã làm cho các hiện tượng thời tiết có xu hướng cực đoan hơn […]

  • Biếm hoạ tham nhũng

    Chỉ qua 4 tháng phát động, cuộc thi vẽ biếm họa chủ đề “Phòng chống tham nhũng” do Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm tổ chức, đã nhận được 518 tác phẩm từ khắp nơi trên cả nước gửi về tham dự. 158 tác phẩm đã được chọn để giới thiệu tại Bảo […]

  • “Chúng ta đang bỏ trống việc kiểm soát ở khâu sử dụng bia rượu”

    Nhìn thẳng thực tế, hiện chúng ta đang bỏ trống việc kiểm soát ở khâu sử dụng bia rượu. Điều này khiến thói quen sử dụng rượu bia của người Việt Nam ngày càng có xu hướng lạm dụng, điều này cũng đồng nghĩa với việc những hệ lụy của nó gây ra ngày càng […]

Copyright 2015 Làng Mới, All right Reserved
Tạp chí điện tử Làng Mới - Cơ quan của TW Hội Nông Dân Việt Nam
Giấy phép số 373/GP-BTTTT cấp ngày 06/07/2016
Tổng Biên Tập: Nguyễn Thị Thanh Huyền
Phó Tổng Biên Tập: Nguyễn Thanh Sơn - Đỗ Thị Sâm
Thư ký điện tử: Lê Thị Thanh An
Tòa soạn: Tầng 7, Lô E2, KĐT mới Cầu Giấy, Đ Dương Đình Nghệ, P Yên Hòa, Q Cầu Giấy, Hà Nội
Văn phòng Phía Nam: 236A/6 Lê Văn Sỹ, P1, Q.Tân Bình, TP.HCM
Điện thoại: 0839913578 - Đường dây nóng: 0975996568