01:03 - 02/02/2018

Làng làm quỳ vàng duy nhất tại Việt Nam

Kiêu Kỵ là làng nghề truyền thống chuyên làm vàng quỳ thuộc đất Đông Ngàn, Kinh Bắc xưa (nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội). Đến Kiêu Kỵ hôm nay, từ xa đã nghe thấy những âm thanh đập quỳ vang vọng khắp xóm làng.

Ở làng Kiêu Kỵ hiện có hàng trăm hộ gia đình chuyên kinh doanh vàng quỳ, nhiều hộ sản xuất với quy mô lớn tới 20 thợ làm việc. Nhờ vậy, hàng trăm thanh niên và người cao tuổi trong làng có việc làm với thu nhập ổn định.

Anh Vũ Huy Giao, người dân làng nghề vàng quỳ Kiêu Kỵ đang miệt mài giã quỳ. Ảnh: Trịnh Bộ

Từ những thỏi vàng, bạc thật sẽ được đập cho dài và mỏng (gọi là đập diệp) có bề ngang 1 cm, được cắt thành những hình vuông nhỏ 1 cm2 rồi đặt vào lá quỳ. Lá quỳ có cạnh dài 4 cm được kén từ loại giấy dó (giấy làm tranh Đông Hồ) mỏng và dai, được “lướt” nhiều lần bằng mực tự chế làm bằng loại bồ hóng đặc biệt, trộn với keo da trâu, tạo cho giấy quỳ bền chắc.

Những tấm lá vàng được người dân làng nghề Kiêu Kỵ đặt vào những tấm giấy hình vuông . Ảnh: Trịnh Bộ

Bà Hoàng Thị Anh, vợ của nghệ nhân Lê Bá Tươi cho biết: “Để có được một quỳ thành phẩm đạt 490 lá thì cần trải qua đến gần 40 công đoạn khác nhau. Mỗi công đoạn đều có sự phức tạp riêng, chẳng hạn như phải nấu keo trộn bồ hóng, rồi đem đập, bóc, luộc mới có thể dùng được”.

Người thợ giỏi có thể đập một chỉ vàng dàn mỏng thành tấm lá vàng có diện tích hơn 1 m2. Muốn có một quỳ vàng, người thợ phải đập khoảng một giờ liên tục. Công việc này phải diễn ra xuyên suốt, nếu người thợ đập không đều tay hoặc chỉ ngưng một chút lá quỳ sẽ nguội dần và công việc này lại phải thực hiện lại từ đầu. Cho nên tính ra người thợ phải đập trên 400 nhát búa mới cho một quỳ vàng.

Lá vàng được đặt vào giữa những tấm giấy mực hình vuông để đem đi giã quỳ. Ảnh: Trịnh Bộ

Nghề làm vàng quỳ rất tinh xảo, tỉ mỉ, đòi hỏi nhiều thợ, kiên trì cần mẫn lao động với những thao tác và kỹ thuật. Từ việc xây lò kín và thấp, dùng mùn cưa trộn với keo da trâu, viên nhỏ đốt dưới chiếc nồi ang để tạo bồ hóng, làm mực “lướt” quỳ, vàng phải đập mỏng đều, không rách và chỉ cần lơ đãng một chút là búa quỳ sẽ đập vào ngón tay.

Ông tổ làng nghề Kiêu Kỵ hiện được thờ tại gian thờ tổ trong làng Kiêu Kỵ. Ảnh: Trịnh Bộ

Là một người gắn bó với nghề làm quỳ vàng, bạc từ nhỏ, nghệ nhân cao tuổi nhất làng Kiêu Kỵ – Lê Bá Vòng cho biết: “Từ 1 chỉ vàng đập mỏng thành 980 lá có diện tích lớn hơn 1 m2 thì chưa có ngành công nghiệp nào làm được, kể cả công nghiệp dát vàng của Nhật Bản. Chính vì vậy, cho đến nay, Kiêu Kỵ vẫn là làng duy nhất trong cả nước làm nghề này”.

Những gói quỳ thành phẩm. Ảnh: Trịnh Bộ

Có thể nói sản phẩm quỳ vàng, quỳ bạc của làng Kiêu Kỵ đã góp phần làm đẹp cho đời. Đó chính là cái đẹp tiềm ẩn, cái hồn trong mỗi pho tượng, bức tranh do người thợ làng nghề Kiêu Kỵ làm ra được khẳng định qua hàng trăm năm nay.

Trịnh Bộ

 

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Giá dứa tăng giúp nông dân vùng Đồng Tháp Mười thu lãi cao

    Trong những ngày qua, nông dân vùng chuyên canh dứa (khóm) vùng Đồng Tháp Mười thuộc huyện Tân Phước (Tiền Giang) hết sức phấn khởi trước niềm vui trúng giá, bội thu. Dứa được thương lái thu mua tận ruộng giá khoảng 9.000 đồng/kg, tăng hơn 500 đồng/kg so với tháng trước. Với năng suất […]

  • Nam Định: Đậm đà nước mắm truyền thống Sa Châu

    Hiện nay, nước mắm Sa Châu nổi tiếng và được cung cấp cho nhiều tỉnh thành trên cả nước như Điện Biên, Sơn La cho đến các tỉnh phía Nam như Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh. Làng Sa Châu, xã Giao Châu, huyện Giao Thủy, Nam Định xưa nay nổi tiếng với nghề […]

  • Đầu tư công nghệ cao để mở rộng thị trường xuất khẩu thịt gia cầm

    Chiến lược chăn nuôi của Việt Nam giai đoạn 2021-2030 tầm nhìn 2045 đặt mục tiêu là 10 năm tới tổng đàn gà của Việt Nam từ 400 – 450 triệu con, trong đó ít nhất là 60% được nuôi theo phương thức công nghiệp. Việc đầu tư cho cơ sở chăn nuôi công nghiệp […]

Sự kiện
Tam nông