13:49 - 24/03/2017

Lâm Đồng: Đìu hiu nông dân trồng điều

Trong những ngày đầu tháng 3, chúng tôi về ba huyện phía Nam (Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên) và huyện mới Đam Rôngcủa tỉnh Lâm Đồng. Thay vì được chung vui với người nông dân “Cao Nguyên xanh” trong những ngày mùa “bội thu” thì chúng tôi lại phải chứng kiến nỗi  thất vọng của những người trồng điều nơi đây. Hàng ngàn hecta điều của nông dân bị “lâm bệnh” – hoa, lá và trái điều bịcháy khô, trơ cành. Ngành chức năng thì đàng “bó tay” trước dịch bệnh. Người dân trồng điều đang đứng trước nguy cơ trắng tay.

Cây điều đã được nhắc đến như kỳ tích vì cây điều là loại nông sản duy nhất được chế biến sâu trước khi xuất khẩu, đem lại giá trị gia tăng cao. Trong khi đó, nước ta còn phải hơn 90% các loại nông sản khác vẫn được xuất khẩu thô hay chỉ mới sơ chế. Và ngành chế biến hạt điều xuất khẩu đã giải quyết công ăn việc làm cho hàng chục vạn công nhân tại chỗ ở khắp vùng Tây nguyên. Hơn thế nửa, cây điều từ lâu đã gắn liền với chính sách định canh định cư và di dân đi xây dựng vùng kinh tế mới – được xem là cây “xóa đói giảm nghèo” đối với đồng bào các dân tộc ở vùng Tây Nguyên nói chung và Lâm Đồng nói riêng. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua giá hạt điêu luôn bấp bên và nay dịch bệnh hoành hành làm cho người nông dân không còn mặn mà đã chặc bỏ cây điều tại vùng đất Nam Tây nguyên này đang đứng trước nguy cơ bị “xóa sổ”.

Dịch bệnh hoành hành, giá cả bấp bênh – nông dân tháo chạy!

Theo tìm hiểu của chúng tôi, sở dĩ nông dân không còn mặn mà với loại cây trồng này là do giá cả bấp bênh. Nhiều năm qua, 1kg điều tươi loại đẹp chỉ được bán với giá 15.000 – 30.000đ và có năm còn 8.000đ/kg, trong khi đó 1ha điều trung bình mỗi năm chỉ cho thu hoạch 2,5 – 3 tạ thì người nông dân gần như không có lãi. Bên cạnh đó, các loại sâu bệnh liên tục phá hoại khiến cho nhiều năm liền cây điều gần như bị mất trắng.

Đưa chúng tôi ra thăm vườn điều 600 cây đang “chết đứng”,ông K’Nhũng (xã Phước Lộc, huyện Đạ Huoai) buồn bã nói: “Nhìn vườn điều mà đứt ruột em ạ! Cả nguồn sống của gia đình đều dựa cả vào vườn điều này. Giờ không biết lấy gì ăn”. Tiếp lời ông K’Nhũng, bà K’Hiềm có vườn bên cạnh,chỉ tay về phía vườn điều đang trơ cành, bà nói: “Gia đình tôi trồng khoảng 3 hécta cây điều,hàng năm vào thời điểm nay, gia đình tôi đã thu hoạch được gần cả tấn trái, năm nay coi như mất trắng”.

Còn ông Cil Ha Chang (xã Đạ Tồn huyện Đạ Huoai), người từng gắn bó với cây điều hàng chục năn nay, ông nói: “Dịch bệnh trên cây điều xuất hiện ngày càng nhiều và rất khó điều trị, dù chúng tôi đã phun rất nhiều loại thuốc theo hướng dẫn của ngành chức năng nhưng không có kết quả dẫn đến thu nhập không quá 10 triệu đồng/hécta, chắc gia đình tôi phải chặt phá trồng loại cây khác thôi!…”.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Thanh Minh (xã Đạ Tồn, huyện Đạ Huoai), người đã quay lưng với cây điều gần 2 năm trước cho cho chúng tôi biết: “Lý do gia đình tôi chặt bỏ vườn điều 3 hécta để trồng loại cây khác là một hécta mỳ cao sản cho thu nhập mỗi năm không dưới 90 triệu đồng; con số này của cây cacao là 100 triệu đồng; một số cây ăn quả trên 100 triệu đồng… Vậy, không vì bất kỳ lý do gì để ông giữ lại vườn điều với mỗi năm chỉ mang lại lợi ích kinh tế không quá 15 triệu đồng trên mỗi hécta”.

Ông Trịnh Xuân Du (xã Hương Lâm, Đạ Tẻh) thì trăng trở:“Trên địa bàn xã, bao nhiêu năm nay người nông dân nơi đây chỉ sống dựa vào cây điều làm nguồn kinh tế chính. Tình trạng cây điều chết lá hàng loạt như hiện nay thì nhiều gia đình đang đối mặt với khó khăn. Tôi mong muốn cơ quan chức năng cần thống kê, đánh giá thiệt hại và có chính sách hỗ trợ người trồng điều có điệu kiện phục hồi sản xuất”.

Ngành chức năng “bó tay” trước dịch bệnh?

Dịch bệnh trên cây điều đã xuất hiên từ nhiều năm nay, nhưng những năm gần đây thì bùng phát mạnh, gây thiệt hại lớn cho nông dân trồng điều. Trong khi đó, nghành chức năng cũng đành “bó tay” nhìn hàng nghìn hécta điều của nông dân chết mòn.

Theo thống kê của ngành nông nghiệp,toàn tỉnh Lâm Đồng có trên 20.000 hécta điều, chủ yếu tập trung ở 3 huyện phía Nam là Đạ Huoai với hơn 9.000 hécta, Đạ Tẻh khoảng 8.114 hécta và Cát Tiên là 5.550 hécta. Tại huyện Đam Rông, nếu không kể diện tích điều đã trồng từ sau 1975 thì diện tích điều được trồng từ các chương trình và dự án phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong hơn mười năm qua cũng chỉ còn 600hécta.

Tại huyện Đạ Tẻh, đến thời điểm này, toàn huyện đang có 7.104 hécta/8.114 hécta điều bị bọ xít muỗi và bệnh thán thư gây hại; trong đó, có 3.090 hécta bị nhiễm bệnh trung bình từ 50 – 70%, 4.790 hécta bị gây hại nặng trên 70% và 234 hécta bị cháy khô không có khả năng hồi phục và trải đều ở 11/11 xã, thị trấn có cây điều bị sâu bệnh tấn công. Ước tính thiệt hại khoảng 166 tỷ đồng.

Ông Phạm Xuân Tiện – Trưởng Phòng NN – PTNT huyện Đạ Tẻh khẳng định mùa vụ năm nay, hàng ngàn người dân trồng điều trên địa bàn rất lo lắng trước một mùa vụ thất bát, người dân tích cực triển khai mọi biện pháp phòng trừ sâu bệnh để cứu cây điều khỏi chết, còn năng suất cây điều vụ năm nay coi như mất trắng. Huyện Đạ Tẻh bị thiệt hại ước tính khoảng 4.162 tấn, thiệt hại ước tính vào khoảng 166 tỷ đồng.

Còn ông Trần Quang Trừng – Trưởng Phòng NNPTNT huyện Cát Tiên cho biết, từ nhiều năm qua, cơ quan chức năng của huyện đã tìm nhiều biện pháp để cứu chữa cây điều nhưng hiệu quả mang lại không cao, vàtoàn huyện đã có trên 80% diện tích điều bệnh gây hại. Trong khi đó, một cán bộ chuyên môn của Phòng NN&PTNT huyện này “tiết lộ”: “Bệnh trên cây điều thì chúng tôi biết rất rõ rồi đấy, nhưng lại chưa có thuốc đặc trị tận gốc căn bệnh, khiến cho không chỉ người trồng điều nản lòng, mà ngay cả cơ quan chuyên môn chúng tôi cũng “mệt mỏi!…”.

Theo ông Lại Thế Hưng, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Lâm Đồng: “Việc thống kê đang tiến hành đến từng thôn, xã, dù chưa có con số chính thức nhưng ước tính có khoảng trên 90% diện tích không thu hoạch được. Theo kế hoạch của tỉnh, năm nay sẽ thu khoảng 18.800 tấn điều nhân, nhưng với tình hình dịch bệnh này ước lượng chỉ thu chừng chưa đến 2.000 tấn. Như vậy, tính ra bà con sẽ thất thu khoảng 17.000 tấn và với giá điều nhân như hiện nay hơn 50.000 đồng/kg, thì thiệt hại khoảng 850 tỉ đồng”

Ông Nguyễn Văn Sơn – GĐ Sở NNPTNT tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã nắm được thực trạng dịch bệnh xãy ra trên cây điều tại các địa phương trong tỉnh. “Tình trạng này không riêng gì Lâm Đồng mà trên toàn quốc. Trước hết, chúng tôi đang triển khai các biện pháp ngăn chặn thiệt hại, bảo vệ cây cho sang năm ra quả. Tinh thần là cứu được cây nào hay cây đấy. Chúng tôi đang chỉ đạo các xã tiến hành thống kê thiệt hại và báo cáo lên sở. Sau đó sở sẽ đề xuất tỉnh mức hỗ trợ theo Nghị định 02 của Chính phủ về cơ chế, chính sách hỗ trợ sản xuất nông nghiệp để khôi phục sản xuất vùng bị thiệt hại do thiên tai, dịch bệnh”!

Chính quyền loai hoai tìm giải pháp thay thế!

Mới đây, chính quyền tỉnh Lâm Đồng cũng đã công bố sự lựa chọn hợp lý là phải thay thế ít nhất 2.200ha điều kém chất lượng bằng cây cao su theo chương trình phát triển cây cao su của tỉnh. Bên cạnh đó, một diện tích điều có thể giữ lại, nhưng phải được trồng xen với một số loại cây trồng khác nhằm tăng hiệu quả kinh tế trên cùng một diện tích cây trồng.

Đạ Tẻh là một huyện có diện tích cây điều thấp nhất trong ba huyện phía nam Lâm Đồng nhưng cũng đã đưa ra sự lựa chọn trong thời gian tới, trong 2.400ha điều hiện nay của huyện sẽ có 800ha được thay thế bằng các loại cây trồng khác, diện tích còn lại sẽ được trồng xen canh thêm một số cây nông nghiệp ngắn ngày để tăng thu nhập cho người dân. Trong khi đó, huyện Cát Tiên đã đề ra giải pháp “khắc phục” hiện tượng điều chết hàng loạt hiện nay là sẽ chuyển đổi 2.000ha trong tổng số 4.500ha điều của huyện sang trồng cây ca cao. Huyện Đam Rông đưa ra chiến lược phát triển là toàn bộ 600ha điều hiện có thay thế bằng cây cao su.

Rõ ràng việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng để tăng thu nhập nhập cho người dân là việc đáng làm. Tuy nhiên, việc ồ ạt chuyển đổi cây điều sang trồng một số loại cây công nghiệp khác có phải là lựa chọn tốt nhất hiện nay? Vì đây cũng là loại cây lâu năm, mất nhiều thời gian mới thu hoạch, và liệu đến lúc đó loại cây trồng mới này đem lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân? Hay là lại mất ít nhất 4 năm trồng, chăm sóc rồi lại chặc bỏ để trồng loài cây khác?

Đây là vấn đề mà ngành chức năng địa phương cần xem xét và có định hướng cho người nông dân. Vì đây là loại cây công nghiệp lâu năm, cần phải duy trì, nhất là trên đất đồi gò như ở 3 huyện phía Nam của tỉnh.Trước mắt cần tình ra phương thuốc đặc trị bệnh trên cây điều của nông dân. Đó cũng là biện pháp tốt nhất và cần được triển khai ngay, nhằm ổn định tình hình sản xuất và cũng từ đây có thể khôi phục lại những ưu thế của loại cây được xem là cây “xóa đói giảm nghèo” này.

Cao Diên

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Sự kiện, Vấn đề quan tâm
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Sơn La hỗ trợ các tỉnh bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 tiêu thụ nông sản

    Cùng với bán hàng theo hình thức truyền thống tại các gian hàng, chương trình còn giới thiệu, bán hàng Livestream và sàn giao dịch thương mại điện tử qua ứng dụng Vỏ sò của Viettel. Ngày 18/9, tại thành phố Sơn La (tỉnh Sơn La) đã diễn ra chương trình kết nối, tiêu thụ […]

  • Nông dân Yên Bái đang “sống khỏe” nhờ gỗ rừng trồng

    Bên cạnh tạo việc làm nâng cao thu nhập, hoạt động sản xuất, chế biến gỗ rừng trồng còn đóng góp ngân sách bình quân khoảng trên 28 tỷ đồng mỗi năm. Tỉnh Yên Bái có trên 433.000ha rừng; trong đó, rừng sản xuất chiếm hơn một nửa. Hàng năm, hoạt động khai thác gỗ […]

  • Triển vọng từ mô hình nấm đông trùng hạ thảo

    Từ sự tìm tòi, nghiên cứu, anh Nguyễn Văn Tuấn (thị trấn Nga Sơn, huyện Nga Sơn, Thanh Hóa) đã sản xuất thành công nấm đông trùng hạ thảo. Anh đã áp dụng khoa học, kỹ thuật để sản xuất quy mô lớn, cho hiệu quả kinh tế cao. Hiện cơ sở sản xuất đông […]