23:11 - 20/10/2017

Kỳ vọng chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”

Sản xuất còn manh mún, thị trường tiêu thụ và giá cả, đầu ra của sản phẩm còn hạn chế, việc triển khai chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” sẽ giúp các địa phương phát triển nông nghiệp bền vững, góp phần thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới gắn với tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, thêm thu nhập cho người lao động. Hiện Sở NN-PTNT và các ngành, địa phương của tỉnh Phú yên, đang nỗ lực triển khai chương trình này.

Nông dân xã Bình Ngọc (TP Tuy Hòa) thu hoạch rau

Chưa phát triển sản phẩm lợi thế

Theo Sở NN-PTNT, Phú Yên có nhiều làng nghề sản xuất sản phẩm đặc trưng, vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh, cây trồng chủ lực như mía, tiêu, cà phê… Đây là lợi thế để các địa phương xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị, tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm, thêm thu nhập cho nông dân gắn với xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, các sản phẩm sản xuất của tỉnh còn ở quy mô nhỏ lẻ, thủ công, thị trường tiêu thụ không ổn định; một số sản phẩm chưa hoàn thiện về mẫu mã, bao bì, tiêu chuẩn chất lượng… nên việc phát triển còn nhiều khó khăn.

Từ lâu, TP Tuy Hòa đã sớm hình thành một số vùng chuyên canh sản phẩm tiêu biểu như nước mắm Long Thủy, rau hoa Bình Ngọc, làng hoa xã Bình Kiến. Địa phương cũng có 4 tổ hợp tác trang trại, 8 HTX sản xuất nông nghiệp góp phần tạo ra sản phẩm cho địa phương, giải quyết việc làm cho lao động. Theo UBND TP Tuy Hòa, tuy thành phố có sản phẩm đặc trưng nhưng làng nghề và sản phẩm còn phát triển chậm; máy móc, thiết bị lạc hậu; diện tích đất sản xuất hẹp, tỉ lệ lao động có tay nghề không nhiều. Nông dân khó tiếp cận vốn vay ưu đãi; quy mô, năng lực của các cơ sở sản xuất, hộ gia đình còn hạn chế; đầu ra sản phẩm gặp nhiều khó khăn… nên mức tăng trưởng không cao.

Theo đề án “Chương trình quốc gia mỗi xã một sản phẩm”, việc triển khai mô hình này là nhiệm vụ trọng tâm trong thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, hướng đến giảm nghèo bền vững. Chương trình được triển khai ở toàn bộ khu vực nông thôn trong toàn quốc. Tổng kinh phí thực hiện đề án dự kiến hơn 96.158 tỉ đồng (trong đó, vốn do cộng đồng huy động hơn 90.156 tỉ đồng, vốn ngân sách hơn 6.002 tỉ đồng).

Không chỉ TP Tuy Hòa mà nhiều địa phương khác cũng gặp không ít khó khăn, trong đó, huyện Phú Hòa là một trường hợp. Ông Phạm Khi, Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Hòa, cho biết: Địa phương có một số ngành nghề công nghiệp nông thôn như chế biến hạt điều, sản xuất gạch không nung, ốp lát, sản phẩm từ gỗ, tre, nứa… Phú Hòa cũng có 4 làng nghề được công nhận với hơn 650 hộ tham gia, sử dụng hơn 900 lao động gồm: Làng nghề bánh tráng Đông Bình, bó chổi đót Mỹ Thành, bún Định Thành, hoa và rau màu Ngọc Sơn Đông. Thời gian qua, từ nhiều nguồn vốn khác nhau, huyện đã hỗ trợ cho các làng nghề trong công tác đầu tư hạ tầng, máy móc, xúc tiến thương mại như thành lập hiệp hội, đăng ký nhãn hiệu tập thể, công bố chất lượng, đăng ký mã vạch… Tuy nhiên, quy mô sản xuất còn nhỏ lẻ, không tập trung, nguồn nguyên liệu chưa ổn định, số lượng hàng hóa tiêu thụ chưa nhiều, kinh phí hoạt động làng nghề còn hạn chế nên đã ảnh hưởng đến công tác phát triển làng nghề cũng như các sản phẩm chủ lực.

Kỳ vọng mô hình mới

Theo Sở NN-PTNT, những năm qua, Phú Yên tập trung khuyến khích đầu tư ngành nghề nông nghiệp, nông thôn, thúc đẩy phát triển làng nghề. Tỉnh cũng đã phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành nghề nông thôn và thực hiện thủ tục công nhận 17 làng nghề trên phạm vi toàn tỉnh, thu hút 5.431 lao động nông thôn tham gia. Doanh thu làng nghề mang lại gần 121 tỉ đồng. Tuy nhiên, hiện vẫn còn thiếu các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển làng nghề hoặc chính sách còn mang tính định hướng chung, không phù hợp với chủ trương, chính sách của các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành. Một số làng nghề phát triển không tập trung nên chưa tạo ra sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường… Do đó, việc chuyển hướng từ một chương trình chung chung với định hướng làng nghề sang một chương trình có tổ chức chặt chẽ với trọng tâm là sản phẩm và phát triển hình thức tổ chức sản xuất như “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) không chỉ cần thiết mà còn phát huy nguồn tài nguyên có lợi thế.

Ông Nguyễn Lý Nguyên, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT, cho biết: Sau khi khảo sát mô hình “Mỗi xã một sản phẩm” của Nhật Bản, Thái Lan và một số tỉnh thành, trong đó Quảng Ninh, Bộ NN-PTNT đã xây dựng Chương trình quốc gia mỗi xã một sản phẩm nhằm phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển và gia tăng giá trị, gắn với tái cơ cấu ngành Nông nghiệp và chương trình xây dựng nông thôn mới. Với cơ cấu ngành nghề nông nghiệp, làng nghề như hiện nay, Phú Yên có những lợi thế phù hợp để phát triển chương trình này. Đây sẽ là điều kiện để các địa phương phát triển sản xuất tập trung; thêm động lực, lợi ích cho cộng đồng dân cư nông thôn; xây dựng thương hiệu cho sản xuất nông nghiệp của tỉnh. Trong năm 2017, Sở NN-PTNT chủ trì phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu cho tỉnh xây dựng chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” cấp tỉnh giai đoạn 2017-2020 và định hướng đến năm 2030. Theo đó, chương trình sẽ hỗ trợ cho các đối tượng là người nông dân biết làm ăn, HTX gắn với chương trình nông thôn mới, doanh nghiệp vừa và nhỏ. Chương trình cũng ưu tiên phát triển 6 nhóm sản phẩm, dịch vụ gồm thực phẩm, đồ uống, thảo dược, vải và may mặc, lưu niệm – nội thất – trang trí và dịch vụ du lịch nông thôn, bán hàng. Tất cả các sản phẩm, dịch vụ được hỗ trợ phải có tiềm năng, lợi thế của địa phương; được địa phương đăng ký, xác nhận.

Thực hiện có lộ trình

Nhận thấy chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” sẽ là cơ hội giúp các làng nghề, vùng sản xuất phát triển. Hiện các ngành, địa phương và người dân đồng tình, nỗ lực triển khai. Ông Nguyễn Ngọc Anh, Giám đốc HTX Nông nghiệp – Kinh doanh – Dịch vụ Bình Ngọc (TP Tuy Hòa), bày tỏ: Những năm trước, xã viên HTX trồng rau, hoa màu nhưng loay hoay với việc tìm nguồn tiêu thụ. Nay tình hình đã được cải thiện nhưng về lâu dài, nông dân vẫn rất cần đầu ra ổn định. HTX luôn mong muốn được các ngành hỗ trợ về thông tin, thị trường, hướng dẫn kỹ thuật bảo quản… để nông dân sản xuất chuyên nghiệp hơn. Nếu chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” có thể giải quyết được những khó khăn trên thì chúng tôi mạnh dạn tham gia.

Còn theo Phó Chủ tịch UBND huyện Phú Hòa Phạm Khi, những lợi thế của địa phương rất phù hợp và có khả năng phát triển nếu áp dụng chương trình “Mỗi xã một sản phẩm”. Định hướng của huyện là sẽ phát triển sản phẩm thế mạnh trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, tập quán canh tác. Trước mắt, huyện sẽ lựa chọn sản phẩm, tiếp tục đầu tư hạ tầng, vận động các doanh nghiệp, cơ sở, làng nghề tập trung sản xuất sản phẩm chất lượng, đăng ký nhãn hiệu, tham gia các hội chợ để quảng bá thương hiệu… góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển mô hình “Mỗi xã một sản phẩm”.

Nhằm giúp các địa phương chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân, việc triển khai mô hình “Mỗi xã một sản phẩm” đang được các ngành, địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, ngoài sự đồng thuận của người dân, cơ sở sản xuất… thì tính khả thi của chương trình này còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nguồn lực của tỉnh, kinh phí hỗ trợ thực hiện. Theo một số ngành chức năng, để mô hình triển khai hiệu quả, các đơn vị cần khảo sát, đánh giá kỹ lưỡng và thực hiện có lộ trình.

Theo BPY

Chủ đề:
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông