20:25 - 10/05/2018

Hãy kết nối thị trường chứ đừng “giải cứu”!

Ông Nguyễn Hồng Vân, Chủ tịch Liên minh hợp tác xã Đà Nẵng nhìn nhận, sự thật thì không nên hành động kiểu kêu gọi “giải cứu” cho vấn đề nông sản Việt Nam. Thay vào đó, hãy kiến tạo những hệ sinh thái để kết nối thị trường, phân phối hàng hóa hữu hiệu hơn, giải quyết bài toán đầu ra cho nông sản!

Ý kiến của ông Vân đưa ra với Làng Mới, xuất phát từ một số trang báo gần đây liên tục kêu gọi “giải cứu nông sản”, tạo nên những cuộc vận động lớn trong xã hội về tiêu thụ giúp các mặt hàng nông sản bị ứ đọng của bà con nông dân. Ông Vân cho rằng, những hoạt động kiểu bề nổi phong trào ấy, nên chấm dứt, để tránh những hệ lụy tiêu cực về sau cho chính nông sản Việt Nam.

Đừng nhìn nông sản thành “nạn nhân”

Ông Vân chia sẻ, sự thật những tháng qua, nhiều tờ báo liên tục kêu gọi về các đợt “giải cứu” nông sản. Cộng đồng xã hội, dư luận báo chí, rồi chính quyền địa phương các cấp đều hăng hái tham gia các chương trình “giải cứu” này, với mục tiêu tích cực là hỗ trợ tiêu thụ nông sản cho người nông dân.

Hai lý do chính được đưa ra ở đây, là nguồn tiêu thụ nông sản bị đình đốn, chủ yếu bởi thương lái Trung Quốc không thu mua; và giá bán nông sản ở 1 số quốc gia cạnh tranh tăng mạnh, trong khi tiêu chuẩn sản xuất hàng hóa Việt Nam lại có vấn đề, dẫn đến các nước ngừng nhập khẩu, hủy hợp đồng tiêu thụ nông sản Việt.

Chiến dịch giải cứu củ cải đã diễn ra khi nông dân sản xuất dư thừa, củ cải chất đống trên ruộng không ai tiêu thụ.

Ông Vân bày tỏ, những lý do và thực trạng như vậy, không thể nói là hiện thực khốn đốn không thể khắc phục. Thậm chí phải nhìn thẳng vấn đề, là bản thân người nông dân, bản thân ngành nông sản Việt có tự vận động tích cực để tránh lâm vào những cảnh khó khăn như vậy hay không

Cùng quan điểm này, một cán bộ lãnh đạo sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quảng Nam thổ lộ, cần hết sức tỉnh táo nhìn vào bản chất các hợp đồng mua bán nông sản ra ngoài, cũng như giá trị hàng hóa nông nghiệp.

Thứ nhất, ai cũng sẽ chỉ mua hàng hóa đúng chất lượng và giá cả hợp lý. Tiền nào của ấy là nguyên tắc cơ bản của thị trường. Vậy nên khi hàng hóa Việt có lỗi, hay khai báo gian lận, việc các nước từ chối mua là đương nhiên, không thể trách họ được.

Thứ hai, hàng hóa nông sản Việt, về căn cơ không hề khan thiếu, hiếm hoi đến mức người ta phải tranh mua, cũng không quá dư thừa để đổ bỏ. Sự thật là từ củ cải trắng ở các tỉnh phía bắc, đến dưa hấu tại khu vực miền Trung hiện nay, rồi sữa bò, chuối và cả… ớt, hầu như các loại nông sản được xem là “thế mạnh” của các tỉnh thành đều lần lượt trở thành “nạn nhân” cần “giải cứu”. Vì sao như vậy, nếu vấn đề không dính đến 1 thực trạng sản xuất ăn đong ăn xổi,  tự phá vỡ cơ hội, vô trách nhiệm với các nguyên tắc kinh doanh mua bán, ở chính người nông dân?

Một doanh nghiệp chế biên nông sản Quảng Nam chia sẻ, đơn vị ông từng xây dựng chiến lược nguồn hàng, gặp nông dân ở 1 vùng đất để hợp đồng bao tiêu sản phẩm với số lượng nhất định, số hộ tuyển chọn nhất định. Nhưng khi quay lại, nông dân cả vùng ấy đã rủ nhau trồng nông sản doanh nghiệp đặt mua, với số lượng quá lớn, số hộ tham gia quá nhiều. Khi đơn vị ông chỉ thu mua các hộ đã hợp đồng, lập tức nảy sinh mâu thuẫn với nông dân ở đó. “Đặt 10 mà phải mua 30, thật sự chúng tôi rất khó, vì mua rồi không biết làm gì với lượng nông sản ngoài hợp đồng”. Doanh nghiệp than như vậy.

Ông Nguyễn Hồng Vân khẳng định, cần xem lại cách ứng xử của người nông dân. Với nông sản, đa số bà con chấp nhận hợp đông thu mua từ doanh nghiệp, nhưng khi thị trường có giá cao, họ sẵn sàng bán đi, và bị thấp giá thì bắt buộc bên thu mua phải chịu. Đó là chưa nói đến chuyện chất lượng hàng hóa nông sản họ làm ra không đảm bảo tiêu chí thu mua đã giao kèo ban đầu. Đây là lý do gây ra những sự vụ như nông dân đổ sữa ra đường, phá ruộng củ cải đến mùa thu hoạch, hay đem cần tây đi cho súc vật ăn…

Nếu chúng ta chỉ luôn đánh giá ngành nông sản Việt Nam và bản thân những người nông dân Việt Nam từ góc độ kêu cứu như vậy, thì con đường phát triển nông sản Việt chỉ ngày càng tàn lụi mà thôi”. Ông Vân thổ lộ như vậy.

Kết nối logistics là giải pháp tốt nhất!

Ông Nguyễn Phú Ban, Giám đốc sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Đà Nẵng cho rằng, để chấm dứt “giải cứu nông sản”, nên xem lại hệ thống phân phối nông sản ở các địa phương và toàn ngành. “Khả năng kết nối theo những mạng lưới logistics là khả quan nhất”. Ông Ban nhấn mạnh.

Phân tích điều này, ông Vân chỉ rõ, vấn đề dư thừa nông sản là do thiếu đi mắt xích phân phối. Ví dụ cần tây có thể dư thừa ở tỉnh này, nhưng nơi khác lại có giá cao vì khan hiếm; dưa hấu đang bị đổ bỏ tại miền Trung, nhưng lại bán giá cao ở vùng núi vùng đông bắc… Nghĩa là mối quan hệ phân phối hàng hóa có vấn đề. Nếu có thể kết nối tốt các doanh nghiệp kinh doanh, điều chuyển hàng hóa hợp lý từ nơi thừa sang nơi thiếu, chắc chắn nông sản không dư mứa!

Dưa hấu miền Trung bị đổ bỏ cho súc vật ăn, trong khi giá bán ở 1 số khu vực phía bắc vẫn cao

Một doanh nhân từng là lãnh đạo tập đoàn siêu thị BigC chia sẻ, bài học ở đơn vị kinh doanh lớn này, là di chuyển hàng hóa hợp lý ở từng thời điểm đi từng khu vực thị trường. Khi Châu Âu hết mùa thời trang, họ sẽ đưa hàng về vùng Đông Nam Á. Khi nông sản ở Trung Quốc giảm giá, họ sẽ mua để mang sang thị trường Châu Úc kinh doanh… Cách làm như vậy của doanh nghiệp, sẽ giúp chấm dứt tình trạng nông sản dồn ứ ở nơi này mà thiếu thốn ở nơi khác.

Ông Vân nhìn nhận, cần xem rõ trách nhiệm của các tổ chức hỗ trợ nông dân. Các sở ngành quản lý là đưa ra chính sách điều phối, Hội Nông dân là tổ chức chính trị xã hội, có thể làm đầu mối kết nối, và Liên minh các HTX là nơi tổ chức liên kết nông dân với doanh nghiệp, hỗ trợ kiến thức canh tác, hợp đồng tiêu thụ hàng hóa cho nông dân.

Như thế, doanh nghiệp kinh doanh có thể qua chính sách nhà quản lý, đến gặp nông dân làm các hợp đồng với sự làm chứng của Hội Nông dân, còn quá trình vận động nông dân nuôi trồng, cung cấp hỗ trợ kiến thức khoa học cho họ, rồi tổ chức thu mua, tiêu thụ, là phần việc của Liên minh HTX.

Làm được như vậy, nông dân chỉ tập trung sản xuất, đầu vào đầu ra đều rõ ràng, và họ phải tuân thủ các nguyên tắc hợp đồng đã ký. Họ vi phạm ở chỗ nào, sẽ bị tổ chức hỗ trợ ở đó nhắc nhở.

Thị trường sẽ tự điều phối, doanh nghiệp sẽ tạo các kênh phân phối hàng hóa thông suốt. Vấn đề “giải cứu” nông sản, sẽ tự nhiên không còn nữa!

Bởi lẽ chúng ta không tạo kênh kết nối, không phân chia rõ trách nhiệm, vai trò hỗ trợ nông dân ở đâu, và nhất là không vận động, chỉ rõ cho người nông dân nhận thức rõ các nguyên tắc và trách nhiệm của họ khi tham gia vào 1 guồng máy thị trường, nên chúng ta cứ mãi quanh quẩn ở tình cảnh hàng hóa nông sản được sản xuất tùy hứng, chạy theo thị trường và luôn kêu cứu. Làm kinh tế mà phải dựa vào tình thương xã hội như thế thì không thể tốt được”. Ông Vân đánh giá như vậy.

Thụy Bất Nhi

 

 

 

Tin cập nhật
  • Các cấp Hội ND Bắc Giang: Chung tay chống dịch COVID-19 lần 4

    Ngay sau khi tỉnh Bắc Giang có ca COVID-19 đầu tiên trong đợt dịch lần thứ 4 ngày 14/5/2021, các cấp Hội Nông dân (HND) tỉnh Bắc Giang đã chủ động thực hiện và phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn để cùng chung tay chống dịch. Bằng nhiều hoạt động […]

  • Đắc Nông: Hiệu quả từ mô hình chăn nuôi gà gia công

    Nhiều mô hình nuôi gà gia công đã liên kết với các công ty như công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi CP xây dựng và phát triển chăn nuôi gà theo chuỗi liên kết; thành lập các tổ nhóm để cùng nhau phát triển chăn nuôi gia cầm tại địa phương; liên kết […]

  • “Đệ nhất danh trà” Thái Nguyên – góc nhìn từ… dưới lòng đất

    Dân gian có câu: “Người đẹp vì lụa, lúa tốt vì phân”. Cây chè cũng tương tự. Sau hơn nửa thế kỷ khai thác, đất trồng chè Thái Nguyên cũng như miền núi phía Bắc đã hao hụt rất nhiều chất dinh dưỡng. Để giữ được danh tiếng “Chè Thái”, nhà nông cần thấu hiểu […]

Sự kiện
Tam nông
  • Đắc Nông: Hiệu quả từ mô hình chăn nuôi gà gia công

    Nhiều mô hình nuôi gà gia công đã liên kết với các công ty như công ty cổ phần thức ăn chăn nuôi CP xây dựng và phát triển chăn nuôi gà theo chuỗi liên kết; thành lập các tổ nhóm để cùng nhau phát triển chăn nuôi gia cầm tại địa phương; liên kết […]

  • Hoà Bình: Áp dụng khọc học kỹ thuật để tăng năng suất và giá trị cho cây trồng

    Thời gian qua tỉnh Hoà Bình đã có nhiều giải pháp để phát triển sản xuất nông nghiệp, bằng sự nhanh nhạy trong việc áp dụng khoa học công nghệ đã góp phần tăng năng suất và giá trị cho cây trồng. Nâng cao giá trị cây truyền thống Khoa học công nghệ đã chứng […]

  • Đa dạng hóa hình thức tiêu thụ vải thiều Thanh Hà

    Quả vải Thanh Hà và nông sản tiêu biểu tỉnh Hải Dương được xúc tiến tiêu thụ tại thị trường nội địa, quốc tế và trên nhiều kênh trực tuyến. Ngày 18/5 tới đây, UBND tỉnh Hải Dương sẽ phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị […]