14:03 - 28/06/2017

Gốm Bàu Trúc, nét văn hóa độc đáo của đồng bào Chăm

Nằm cách thành phố Phan Rang gần 10km về phía Nam, làng gốm Bàu Trúc (thị trấn Phước Dân, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận), được xem là làng nghề cổ xưa nhất Đông Nam Á, với những sản phẩm độc đáo, mang đậm nét văn hóa của đồng bào Chăm.

Người thợ làng gốm Bàu Trúc dùng loại đất sét được lấy từ sông Quao làm nguyên liệu chính vì đất ở đây có độ dẻo cao, sau đó làm sạch, đập nhuyễn, ngâm nước, trùm ủ một đêm, rồi nhồi với cát trắng theo một tỷ lệ nhất định để đem nặn. Đặc biệt, gốm Bàu Trúc không dùng bàn xoay mà người thợ đi vòng quanh, dùng đôi tay, con mắt và kinh nghiệm để tạo dáng cho sản phẩm. Xong công đoạn tạo dáng thì đem phơi khoảng 4 – 6h, sau đó để trong bóng mát chừng 5 – 10 ngày rồi đem nung.

Tạo hình cho sản phẩm gốm chủ yếu là bằng tay.
Công đoạn làm mịn bề mặt sản phẩm sau khi tạo dáng.

Các nghệ nhân làng gốm Bàu Trúc thường chọn người châm lửa, xem hướng gió, ngày giờ tốt trước khi nung. Họ chỉ đốt lò vào buổi chiều ít gió hoặc gió nhẹ và đốt theo chiều ngược gió. Hầu hết các dòng gốm dùng lò nung, riêng gốm Bàu Trúc được nung lộ thiên bằng rơm và củi với nhiệt độ khoảng 400 – 6000C trong thời gian 4 – 6h (tùy theo sản phẩm và kinh nghiệm). Gốm chín ra lò có màu vàng đỏ, đỏ hồng, nâu, đen xám đặc trưng, mang đậm phong cách, nét văn hóa rất riêng của dòng gốm Bàu Trúc.

Nghệ nhân gốm làm mịn bề mặt sản phẩm bằng những công cụ đơn sơ nhưng hiệu quả.
Phơi và hong khô sản phẩm trước khi đem nung.

Phương thức tạo hình, đường nét trang trí, cách tạo màu và xử lý nhiệt khi nung, tất thảy đã tạo nên hồn cốt của dòng gốm Bàu Trúc, một di sản sống hiện hữu giữa thời buổi kinh tế thị trường. Mới đây, nghề làm gốm Bàu Trúc vừa được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục 12 Di sản văn hóa phi vật thể của Quốc gia và trình UNESCO xét duyệt, công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp của nhân loại. Đây thực sự là bước đi cần thiết để gìn giữ một di sản vô cùng đặc sắc.

Theo dân gian truyền tụng, tổ nghề của gốm Bàu Trúc là ông Poklong Chanh. Hơn ngàn năm trước, ông từ chối làm quan triều đình về làng dạy cho phụ nữ cách lấy đất, nặn rồi nung thành những dụng cụ, vật trang trí trong nhà. Để tỏ lòng biết ơn tổ nghề, người dân làng gốm Bàu Trúc đã lập đền thờ tưởng nhớ và tổ chức cúng tế ông vào dịp lễ hội Katê hàng năm (khoảng từ cuối tháng 9 đến tháng 10 dương lịch).

Ái Châu

Tin cập nhật
  • Hiểu thêm về một số loại vaccine phòng COVID-19

    Bên cạnh việc thực hiện 5K thì tiêm vaccine là cách phòng ngừa nhiễm COVID-19 hiệu quả nhất hiện nay. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn băn khoăn về hiệu quả phòng bệnh cũng như tác dụng phụ của mỗi loại vaccine… Một số loại vaccine phòng COVID-19 đang được sử dụng hiện nay Vaccine […]

  • Thành lập Quỹ phòng, chống thiên tai

    Chính phủ vừa ban hành Nghị định 78/2021/NĐ-CP thành lập và quản lý Quỹ phòng, chống thiên tai; trong đó quy định cụ thể về thành lập và quản lý, sử dụng Quỹ phòng, chống thiên tai, nguồn tài chính, nội dung chi, đối tượng được miễn, giảm, tạm hoãn đóng góp, quy trình điều […]

  • Khám phá 10 thủy cung lớn nhất thế giới

    Thủy cung là những điểm đến vô cùng thú vị, với các buổi biểu diễn đa dạng và là ngôi nhà khổng lồ của các loài sinh vật biển. Hãy cùng khám phá 10 thủy cung lớn nhất thế giới để hiểu thêm về thế giới đại dương bao la. Chimelong Ocean Kingdom, Trung Quốc […]

Sự kiện
Tam nông
  • Sơn La vượt khó thực hiện mục tiêu kép tiêu thụ nông sản

    Quy hoạch vùng trồng nông sản đặc sản gắn với chế biến sâu, cùng với tổ chức tốt công tác quảng bá, bán hàng qua thương mại điện tử giúp nông sản Sơn La có chỗ đứng vững chắc tại nhiều thị trường khó tính. Trung tuần tháng 7, tỉnh Sơn La đã tổ chức […]

  • Hội ND Phú Điền: Hỗ trợ nông dân thiết thực và hiệu quả

    “Những năm qua, các chỉ tiêu về công tác Hội và phong trào nông dân của Hội Nông dân (ND) xã Phú Điền đều đạt và vượt kế hoạch so với mục tiêu đề ra. Nhiều hoạt động dạy nghề, hỗ trợ ND, các hoạt động phối hợp với các đơn vị chức năng đều […]

  • Giữ vững “vùng xanh” để tiêu thụ nông sản cho miền núi

    Huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa đang là “vùng xanh”, chưa ghi nhận trường hợp dương tính với SARS CoV-2. Hiện, huyện miền núi này đang có hàng ngàn tấn nông sản gặp nhiều khó khăn trong tiêu thụ. Huyện miền núi Khánh Sơn đang bước vào mùa thu hoạch nông sản với tổng sản […]