11:09 - 24/12/2020

Đào tạo nghề cần đúng và trúng

Qua 10 năm triển khai Đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn (LĐNT) đã tạo điều kiện cho 2,3 triệu LĐNT được đào tạo nghề. Hiện nay, nhu cầu đào tạo nghề của LĐNT rất lớn, trong khi việc tiếp cận chính sách hỗ trợ đào tạo cũng còn khó khăn. Đồng thời, chất lượng đào tạo nghề cũng cần phải tiếp tục đổi mới để phù hợp với thị trường lao động.

Lớp học dạy nghề làm nấm sò rơm cho lao động nông thôn tại Quảng Trị.

Trúng nhu cầu người lao động

Tại tỉnh Sóc Trăng, nhiều năm qua đã có nhiều nỗ lực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đào tạo nghề nghiệp đáp ứng nhu cầu, yêu cầu của thị trường lao động, gắn đào tạo nghề nghiệp với vị trí việc làm trong doanh nghiệp. Các lớp đào tạo nghề còn gắn với giải quyết việc làm với nhiều hình thức như: kết hợp tư vấn, giới thiệu việc làm và hướng nghiệp người lao động sau học nghề tìm việc làm hoặc tự tổ chức sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Nhờ tích cực đào tạo nghề và tạo việc làm, đã giúp tỷ lệ hộ nghèo của Sóc Trăng giảm nhanh (bình quân mỗi năm giảm trên 3%, hộ nghèo đồng bào dân tộc Khmer giảm trên 4,5%).

Theo bà Nguyễn Thị Việt Hương – Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp (Bộ LĐTB&XH), trong quá trình triển khai Đề án, Bộ LĐTB&XH đã định hướng việc lựa chọn các ngành nghề đào tạo cho LĐNT. Cụ thể, với lĩnh vực phi nông nghiệp, định hướng tập trung đào tạo các nghề kỹ thuật công nghệ, công nghiệp, xây dựng. Đào tạo nghề giúp các học viên có thể làm việc trong các khu kinh tế, khu chế xuất, khu công nghiệp, các dự án đầu tư lớn tại địa phương hoặc đi làm việc nước ngoài theo hợp đồng. Với lĩnh vực nông nghiệp, Bộ định hướng tập trung đào tạo nghề cho lao động làm việc ở các trang trại, doanh nghiệp, hợp tác xã… gắn với lộ trình tái cơ cấu ngành Nông nghiệp. Ba trục sản phẩm được định hướng bao gồm sản phẩm nông sản quốc gia, sản phẩm nông sản cấp tỉnh và sản phẩm đặc sản địa phương (OCOP).

“Trong giai đoạn tới, công tác đào tạo nghề cần tăng cường gắn kết GDNN với doanh nghiệp, đa dạng hóa các hình thức đào tạo, linh hoạt đáp ứng yêu cầu của người lao động, đặc thù về phong tục, tập quán, đặc điểm kinh tế – xã hội của từng địa phương với phương châm “chỉ tổ chức đào tạo khi có dự báo về việc làm, thu nhập sau đào tạo”. Tổng cục sẽ tập trung nguồn lực đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các cơ sở GDNN. Huy động doanh nghiệp tham gia giải quyết việc làm cho người lao động…” bà Hương cho biết thêm.

Đúng xu hướng việc làm

Đánh giá kết quả 10 năm thực hiện đề án đào tạo nghề cho lao động nông thôn, bên cạnh những thành tựu, nhiều ý kiến cho rằng cần có những đổi mới theo hướng đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và căn cứ vào cơ hội tìm việc làm sau đào tạo.

Theo ông Lê Đức Thịnh, Cục trưởng Cục Kinh tế Hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ NN&PTNT) cho biết, trong 10 năm thực hiện Đề án 1956 về đào tạo nghề cho lao động nông thôn, cả nước đã đào tạo được 2,3/3,0 triệu LĐNT học nghề nông nghiệp, đạt 77% kế hoạch đề ra, riêng giai đoạn 2016-2020, đào tạo 1,4 triệu lao động nông thôn, đạt 100% kế hoạch.

“Những thành tựu trong công tác dạy nghề có thể kể đến như: Tăng giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho nông dân, tạo vùng nguyên liệu, vùng sản xuất hàng hóa, hỗ trợ cho tái cơ cấu. Tuy vậy, hoạt động dạy nghề cũng có nhiều hạn chế, cụ thể: Nhiều cơ sở đào tạo nghề còn yếu kém, cơ sở vật chất còn nghèo nàn; đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên dạy nghề của một số đơn vị đào tạo nghề vẫn còn thiếu về số lượng và còn hạn chế về năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ. Đặc biệt, công tác đào tạo nghề chưa đáp ứng được chuẩn đào tạo theo tiêu chuẩn trong nước và quốc tế, lao động nông nghiệp chưa xây dựng được kỹ năng ngành thiết yếu, chưa có tính liên kết giữa các khâu đào tạo, tạo việc làm…” ông Thịnh chia sẻ.

Để khắc phục những hạn chế, theo ông Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, cần đổi mới tư duy, dạy nghề linh hoạt, nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề, phù hợp xu hướng phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới theo hướng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Theo đó, tập trung đào tạo nghề phục vụ cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao, cơ giới hóa đồng bộ, chế biến, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị…

“Bộ sẽ có những chỉ đạo chiến lược để địa phương lấy đó làm căn cứ dạy nghề dựa trên thế mạnh của địa phương nhằm tái cơ cấu sản xuất tại vùng giai đoạn 2021-2030. Đồng thời Bộ sẽ xây dựng các nội dung, định hướng cụ thể hoạt động cho đào tạo lao động nông nghiệp nông thôn”, Thứ trưởng cho biết.

Đào tạo nghề kỹ thuật vận hành máy nông nghiệp cho lao động nông thôn tại tỉnh Phú Yên.

Định vị vai trò doanh nghiệp

Tại tỉnh Bình Dương trong những năm qua, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp trong tỉnh luôn gắn kết với nhau để đào tạo nghề đáp ứng thị trường lao động. Hình thức đặt hàng dạy nghề đã gắn kết giữa các công ty, doanh nghiệp (gọi tắt là người sử dụng lao động) với các cơ sở đào tạo nghề. Người sử dụng lao động đã được tham gia vào toàn bộ quá trình đào tạo của cơ sở dạy nghề: quản lý, đào tạo nghề và hỗ trợ cho học viên trong thời gian đào tạo nghề và nhận học viên sau khi tốt nghiệp. Cơ sở đào tạo nghề đã đào tạo theo nhu cầu của người sử dụng lao động, tránh lãng phí về thời gian, tài chính cho xã hội và người học.

Liên kết đã thu hút 105 cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh này tham gia đào tạo khoảng 1.500 đến 2.000 LĐNT mỗi năm. Tính trong giai đoạn 2010- 2019, toàn tỉnh có 16.368 LĐNT được học nghề. Trong đó, nhóm nghề nông nghiệp 7.897 người, nhóm phi nông nghiệp 10.428 người. Việc nâng cao hiệu quả phối hợp với doanh nghiệp đã giúp cho hàng nghìn LĐNT được học nghề vào tạo việc làm.

Tuy nhiên, không riêng ở Bình Dương mà tại nhiều địa phương khác việc triển khai cơ chế phối hợp với doanh nghiệp còn nhiều khó khăn, thách thức như: chất lượng hợp tác với doanh nghiệp chưa cao. Theo thống kê, tỷ lệ hợp tác này mới chỉ đạt khoảng 9,11%. Khung pháp lý về trách nhiệm và quyền lợi của doanh nghiệp trong hoạt động giáo dục nghề nghiệp chưa được áp dụng trong thực tiễn; thiếu các chế tài trong tuyển dụng, sử dụng lao động qua đào tạo của doanh nghiệp; một số doanh nghiệp chỉ muốn tuyển lao động phổ thông, không qua đào tạo nghề nghiệp…

Một số chuyên gia cho rằng, để mối quan hệ “cộng sinh” này hoạt động thật sự hiệu quả, phải sớm rà soát lại cơ chế, chính sách. Đồng thời, mối quan hệ này phải nhìn rộng hơn, từ khâu dự báo nguồn nhân lực đến xác định nhu cầu; từ xây dựng tiêu chuẩn, chương trình đến tuyển sinh, đào tạo, ngoại ngữ cũng không kém phần quan trọng trong vấn đề đào tạo và đánh giá tuyển dụng sau đào tạo… Vì vậy, doanh nghiệp phải thấy rõ trách nhiệm của mình trong khâu dự báo nhu cầu, khâu phối hợp đào tạo, tuyển dụng.

Theo ông Đào Sỹ Tam – Hiệu trưởng trường Cao đẳng Công nghệ và Nông lâm Đông Bắc (Lạng Sơn), các doanh nghiệp và trường đào tạo lao động cần phối hợp chặt chẽ với nhau, doanh nghiệp có định hướng nguồn nhân lực ở hiện tại và trong tương lai như thế nào, chỉ cần cung cấp cho các đơn vị đào tạo, họ sẽ căn cứ vào đó mà đào tạo nhân lực phù hợp. Đặc biệt cần chú trọng dạy nghề theo chuỗi như: kỹ năng làm nông nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam và thế giới; quản trị chuỗi giá trị nông sản, xây dựng, tiếp cận thị trường; xây dựng và quản lý thương hiệu.

“Cần đổi mới tư duy, dạy nghề linh hoạt, nhằm nâng cao chất lượng dạy nghề, phù hợp xu hướng phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới theo hướng sản xuất nông nghiệp quy mô lớn. Theo đó, tập trung đào tạo nghề phục vụ cho phát triển nông nghiệp công nghệ cao, cơ giới hóa đồng bộ, chế biến, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị…” – Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam.

Khánh Ngân

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Tăng thu nhập từ nghề ươm cây giống

    Từ chỗ mạnh ai nấy làm, ông Hồ Văn Tiềm đã vận động thành lập Tổ hợp tác Sản xuất cây giống. Tổ hợp tác đã giúp đỡ hàng chục hộ nông dân tăng thu nhập từ nghề ươm cây giống. Hiệu quả từ mô hình tổ hợp tác Năm 2007, gia đình ông Hồ […]

  • Nông nghiệp, nông thôn chỗ dựa cho dòng người hồi hương giữa đại dịch

    Những dòng người lao động từ các thành phố, khu công nghiệp về quê, chỗ dựa giúp người lao động có thể ổn định cuộc sống và tâm lý vượt qua đại dịch chính là sản xuất nông nghiệp. Nông nghiệp phát huy vai trò trụ đỡ Đại dịch Covid-19 ngành nông nghiệp lại được […]

  • Thành tỷ phú từ “thú vui” nuôi chim bồ câu

    Ban đầu chỉ với vài cặp bồ câu lai Pháp về cho vợ nuôi làm thú vui và để tẩm bổ, không ngờ từ thú vui ấy đã giúp cho gia đình anh Trần Công Chiến (xã Minh Long, huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước) trở thành tỷ phú từ con vật nuôi này. Từ […]