06:25 - 18/08/2017

Cần sắp xếp lại các trường đại học sư phạm

Mấy ngày qua dư luận bàn tán xôn xao, hết sức lo lắng khi biết điểm chuẩn trúng tuyển vào các trường sư phạm nhìn chung là thấp, có trường rất thấp!

Buồn và lo là tâm trạng chung bởi ai cũng thấy rằng khi người học các trường sư phạm mà kiến thức phổ thông chắp vá, yếu kém thì khó có đủ năng lực học tập và vì thế càng khó hơn khi sau này họ đứng trên bục giảng. Thời đại công nghiệp 4.0 càng yêu cầu cao thì học đường càng cần có người thầy giỏi.

Nhiều nguyên nhân được nhận diện đúng, nhiều biện pháp có tính khả thi cao được đề xuất. Tất cả đều hội tụ ở mục tiêu làm sao dạy học hiệu quả cho sinh viên sư phạm, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của họ, thực hiện công bằng trong giáo dục… để đào tạo người thầy tương lai vững vàng; để những người đang đứng trên bục giảng dạy tốt và để từng bước thu hút người giỏi vào sư phạm. Trong phạm vi này, người viết xin đưa thêm một góc nhìn về việc điểm chuẩn trúng tuyển thấp của không ít trường sư phạm.

Những năm 80 của thế kỷ trước đã có những câu: “chuột chạy cùng sào mới vào sư phạm” hay “nhất y, nhì dược; tạm được bách khoa”, viễn cảnh buồn của các trường sư phạm phải chăng được cảnh báo từ đấy? Học sinh giỏi phổ thông chọn trường sư phạm ngày càng ít đi. Điểm chuẩn trúng tuyển vào trường sư phạm giảm dần chứ không phải chỉ có ở năm nay.

Nghề giáo là nghề đặc biệt, một dạng lao động đặc thù mà trong đó hoạt động cốt lõi là giáo dục, thuyết phục, làm gương. Nghề giáo đòi hỏi người đến với nghề có kiến thức rộng, ham học hỏi, lạc quan, biết yêu thương con người; giúp người học nuôi dưỡng lý tưởng, ước mơ, hoài bão. Muốn vậy, người thầy phải có niềm tin vào công việc mình đang làm và nhận được sự thừa nhận, tôn trọng giá trị công việc ấy của xã hội.

Nhưng ngày nay, việc tuyển sinh cho nghề này cũng bình thường như những ngành nghề khác; quá trình học tại các trường sư phạm chưa thực sự được quan tâm, dễ cả đầu vào lẫn đánh giá đầu ra. Lúc ra trường đối mặt với cuộc sống khó khăn, những tình huống sư phạm thách thức làm cho người thầy “bình thường” lúng túng, chao đảo rồi sinh mệt mỏi, căng thẳng, áp lực. Môi trường sư phạm nhạt nhòa niềm tin, trống vắng niềm vui. Thay vào đó là giáo điều, sáo rỗng; học đường bị thương mại hóa, quan hệ thầy và trò biến tướng theo “kẻ bán – người mua”. Niềm tin vốn rất cần từ cả hai phía học đường và xã hội đều bị tụt dốc. Vì vậy mà điểm thấp vẫn vào được trường sư phạm như một hệ quả tất yếu, tình hình này không thể thay đổi một sớm một chiều.

Vấn đề là chúng ta phải chung tay xây dựng, bồi dưỡng, đào tạo, đào tạo lại cho sinh viên sư phạm và giáo viên, tăng cường các hoạt động trải nghiệm, kiến tập, thực tập…Ba đến bốn năm ngồi ghế giảng đường sư phạm không phải là khoảng thời gian ngắn, ngần ấy đủ để thay đổi. Vấn đề là chúng ta có quyết tâm thực hiện hay không? Biện pháp thực hiện là gì? Điều này hoàn toàn nằm trong khả năng của các trường sư phạm!

Trong khi đó ở tầm vĩ mô thì việc sắp xếp lại các trường đại học sư phạm, cao đẳng sư phạm, các trường đại học, cao đẳng có khoa sư phạm; cân đối lại chỉ tiêu tuyển sinh, kinh phí cấp cho quá trình đào tạo; lựa chọn lãnh đạo các trường sư phạm là những nhà giáo đức độ, tài năng và tâm huyết là trách nhiệm mà Chính phủ, Bộ Giáo dục Đào tạo và các bộ, ngành liên quan phải sớm hoàn thành.

Người thầy được xã hội trọng vọng khi và chỉ khi xã hội vận hành và phát triển theo giá trị đạo đức tốt đẹp. Trong không gian sống xanh trong ấy con người luôn hướng thiện; họ có hoài bão, ước mơ được cống hiến, được phụng sự cho con người, vì con người. Khi xã hội phát triển theo hướng kỷ cương, minh bạch, công bằng và hướng thiện, khi con người quan hệ với nhau theo những giá trị như nhường nhịn, hợp tác, tôn trọng pháp luật, yêu thương bản thân, gia đình, cộng đồng và nhân loại thì lúc ấy, nhiều người giỏi – có tâm sẽ chọn vào trường sư phạm. Chỉ đến lúc ấy mới có nhiều học sinh giỏi chọn vào trường sư phạm, và sẽ thôi không còn trường sư phạm gọi tên học sinh… 3 điểm/môn. Nhưng đến bao giờ?

Đại Dương

Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông