22:08 - 04/12/2018

Xuất khẩu rau quả cần chế biến để vượt rào cản kỹ thuật

Những năm gần đây, XK rau quả liên tục ghi nhận tốc độ tăng trưởng khá tích cực. Nếu làm tốt khâu thị trường, đặc biệt là đẩy mạnh chế biến sâu hiệu quả, con số ngoại tệ mà XK rau quả đem về trong vài năm tới được dự báo gấp đôi, thậm chí có thể gấp ba lần hiện tại.

Hơn 90% xuất khẩu thô

Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT): 10 tháng đầu năm, giá trị XK rau quả ước đạt 3,3 tỷ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm 2017. Trung Quốc hiện vẫn là thị trường XK lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 70% thị phần; tiếp đó là đến các thị trường khác như Thái Lan, Australia, Hoa Kỳ, Hàn Quốc…

Bộ Công Thương dự báo: Thời gian tới, triển vọng XK mặt hàng rau quả sẽ tiếp tục thuận lợi. Nguồn cung trong nước dồi dào, nhiều mặt hàng đang và sẽ bước vào vụ thu hoạch rộ như sầu riêng, chôm chôm, măng cụt, mít, xoài, thanh long, dưa hấu, bưởi, chuối… với năng suất cao. Ngoài ra, hoạt động xúc tiến thương mại được chú trọng cũng sẽ góp phần thúc đẩy XK rau quả. Dự báo, kim ngạch XK rau quả năm 2018 sẽ tăng khoảng 15% so với năm 2017.

Đưa ra con số cụ thể hơn, theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản: Các tháng cuối năm, nhiều nhà máy chế biến rau quả quy mô lớn sẽ đi vào vận hành như tổ hợp dự án Doveco Tây Nguyên (công suất 30.000 tấn rau củ quả/năm), nhà máy Tanifood Tây Ninh (tổng vốn 1.500 tỷ đồng, công suất nhà máy 150.000 tấn/năm) sẽ bổ sung đáng kể vào năng lực sản xuất, chế biến rau quả XK của Việt Nam. Ngành rau quả có nhiều khả năng sẽ đạt mục tiêu XK 4 tỷ USD.

Hơn 90% rau quả của Việt Nam vẫn đang XK dưới dạng thô hoặc sơ chế.

Tăng trưởng XK đều đặn, đem về nhiều tỷ USD, tuy nhiên, nhìn sâu vào cơ cấu mặt hàng rau quả XK lại thấy không ít điều phải bàn. Đó là, Việt Nam vẫn chủ yếu XK rau quả thô hoặc sơ chế. Tỷ trọng mặt hàng này chiếm tới trên 90% tổng rau quả XK. Các loại rau quả đã qua chế biến XK chỉ chiếm tỷ trọng vỏn vẹn dưới 10%.

Liên quan tới vấn đề trên, ông Nguyễn Xuân Hồng-nguyên Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTTN) đánh giá: Thực chất phần lớn giá trị gia tăng nằm ở khâu chế biến, song rau quả Việt XK khá hạn chế điểm này, nhất là chế biến sâu.

Chế biến để vượt rào cản kỹ thuật

Một số chuyên gia nhận định: Việc Việt Nam tham gia nhiều Hiệp định thương mại tự do (FTA) là cơ hội rất tốt để thúc đẩy XK mặt hàng rau quả của Việt Nam. Theo ông Hồng: Với các FTA, Việt Nam được tự do XK hàng hóa sang các thị trường khác và ngược lại. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng mà XK rau quả phải đối mặt là các hàng rào kỹ thuật. Về mặt giải pháp, nếu có thể đẩy mạnh chế biến, XK rau quả gần như sẽ vượt được 2 hàng rào kỹ thuật căn bản mà Việt Nam đang rất yếu là kiểm dịch thực vật và an toàn thực phẩm.

“Kiểm dịch thực vật yêu cầu rất tuyệt đối. Nhiều trường hợp, cả tàu hàng chỉ cần bị phát hiện 1 con sâu là nước NK sẽ yêu cầu tái xuất. Thậm chí nếu phát hiện cá thể được coi là đối tượng kiểm dịch thực vật đã chết, nước NK cũng không cho phép nhập hàng vào. Rau quả đã qua chế biến khi XK sẽ vượt qua được hàng rào kiểm dịch thực vật này. Bên cạnh đó, sản phẩm đã qua chế biến, các nước NK cũng không nghiêm ngặt về vấn đề kiểm tra an toàn thực phẩm giống sản phẩm tươi. Bên cạnh đó, đẩy mạnh chế biến còn giúp nông sản nói chung, rau quả nói riêng tránh được tình trạng “được mùa mất giá”, ông Hồng phân tích.

Ông Hồng nhấn mạnh thêm: Thực tế hiện nay, Việt Nam cũng đã XK khá nhiều sản phẩm rau quả chế biến như xoài dẻo, nước trái cây (lạc tiên, chanh leo…). Tiềm năng XK rau quả chế biến còn rất lớn. Nếu đẩy mạnh XK rau quả, con số 10 tỷ USD vào năm 2025 là hoàn toàn đạt được “trong tầm tay”. Thậm chí, đầu tư cho chế biến sâu sẽ là bước đột phá để giải quyết vấn đề thị trường của nông sản Việt.

Xoay quanh vấn đề này, một số chuyên gia nêu quan điểm: Hiện nay, lượng DN đầu tư vào chế biến rau quả ở Việt Nam còn rất ít. Lý do là bởi Việt Nam chưa hình thành được những vùng chuyên canh, thâm canh lớn, tập trung. DN khi đã đầu tư máy móc cần số lượng nguyên liệu chế biến khá nhiều. Ví dụ, khi hết mùa vải trong vòng 1 tháng, để không dư thừa công suất máy móc cũng như nhân công, DN sẽ phải quay vòng chế biến thanh long, cam bưởi… Thậm chí, chế biến còn giúp tận dụng các loại phụ phẩm khá tốt. Ví dụ, tại Nhật Bản, sau khi ép nước táo, bã táo được sử dụng để làm bánh, kẹo…

Về điểm này, ông Hồng cho rằng: “Đầu tư chế biến rau quả, điển hình là ép nước trái cây công nghệ khá đơn giản. Tuy nhiên, mấu chốt là Nhà nước phải có chính sách đủ mạnh để thu hút DN, tạo điều kiện cho DN về vấn đề mặt bằng, đất đai, xây dựng vùng chuyên canh…”.

Liên quan tới câu chuyện thúc đẩy chế biến nông sản nói chung, rau quả nói riêng, ông Nguyễn Văn Việt-Vụ trưởng Vụ Kế hoạch (Bộ NN&PTNT) cho hay: Thời gian tới, Bộ NN&PTNT xác định sẽ tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp cơ cấu lại lĩnh vực công nghiệp chế biến, bảo quản và giảm tổn thất sau thu hoạch; tiếp tục đẩy mạnh thực hiện các chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến sâu, chế biến tinh, chế biến sản phẩm ăn liền để nâng cao giá trị gia tăng; hỗ trợ và tạo điều kiện để các nhà máy chế biến rau, quả, sản phẩm chăn nuôi quy mô lớn, công nghệ hiện đại khởi công và đi vào hoạt động…

Thanh Nguyễn
Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần

    Theo tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương, đồng chí Lê Đức Anh, sinh năm 1920, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước đã từ trần vào hồi 20 giờ 10 phút, ngày 22 tháng 4 năm 2019 tại nhà Công vụ, số 5A, phố Hoàng […]

  • Năm 2020, đưa vào vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

    Bộ Công an tập trung xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để đưa vào vận hành, khai thác trong năm 2020, bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, bí mật nhà nước, bí mật cá nhân. Đó là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương […]

  • Ngành mía đường: Chuẩn bị gì khi thuế nhập khẩu về 0%

    Từ ngày 1/1/2020, hạn ngạch nhập mía đường từ ASEAN chính thức được xoá bỏ và mức thuế suất nhập khẩu (NK) về 0% theo đúng cam kết của Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA). Ngành mía đường Việt Nam đã làm được những gì và sẽ làm những gì từ nay đến […]

Sự kiện
  • Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh từ trần

    Theo tin từ Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khỏe cán bộ Trung ương, đồng chí Lê Đức Anh, sinh năm 1920, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước đã từ trần vào hồi 20 giờ 10 phút, ngày 22 tháng 4 năm 2019 tại nhà Công vụ, số 5A, phố Hoàng […]

  • Phó Thủ tướng yêu cầu không để thiếu than cho sản xuất điện

    Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng tại cuộc họp về vấn đề cung cấp than cho sản xuất điện và các hộ tiêu thụ khác. Thông báo nêu rõ, sau gần 4 năm thực hiện Chỉ thị số 21/CT-TTg ngày 26/8/2015 của Thủ tướng […]

  • Phó Thủ tướng dự Lễ khởi động dự án xử lý dioxin sân bay Biên Hòa

    Ngày 20/4, tại TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ (USAID) và Quân chủng Phòng không – Không quân Việt Nam tổ chức Lễ khởi động dự án xử lý dioxin tại sân bay Biên Hòa – điểm nóng ô nhiễm dioxin lớn nhất Việt Nam. Tham dự […]

Tam nông
  • TP.HCM tổ chức Festival Hoa lan quy mô lớn nhất từ trước tới nay

    Festival Hoa Lan TP.HCM 2019 sẽ diễn ra từ ngày 27/4 – 01/5/2019 tại Công viên Tao Đàn (TP. HCM), đúng vào dịp lễ lớn của cả nước với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hoa từ các tỉnh thành, Hiệp hội hoa lan các nước trong khu vực,… Vào […]

  • Hành động ngay vì tương lai con cá tra

    Theo thông tin mới đây từ Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO), kim ngạch XK cá tra của Việt Nam năm 2018 ước đạt 2,2 tỷ USD với thị trường chủ yếu là Trung Quốc. Tổng sản lượng cá tra nuôi trồng trên toàn thế giới năm 2018 ước đạt 2,8 triệu tấn, […]

  • Thu về gần nửa tỉ mỗi năm nhờ phát triển kinh tế trang trại

    Phan Bá Hoàng (1987) quê ở xã Thạch Mỹ ( Lộc Hà, Hà Tĩnh), là một trong những hội viên trẻ, tiêu biểu của Hội nông dân xã Thạch Mỹ; với hướng đi đúng đắn, dám nghĩ, dám làm; biến những khó khăn thành động lực để thoát nghèo, xây dựng mô hình kinh tế […]