08:10 - 31/07/2017

“Xuất khẩu” ô nhiễm

Trung Quốc dự kiến xây dựng hơn 700 nhà máy điện than mới trong thập kỷ tới. Đáng lo ngại là phần lớn dự án tập trung ở châu Á, trong đó có cả Việt Nam

Việc Trung Quốc tuyên bố ngừng xây dựng hơn 100 dự án điện than mới trong năm nay cho thấy nước này quyết tâm chống biến đổi khí hậu và ô nhiễm môi trường như thế nào!

Thảm họa đối với hành tinh

Tuy nhiên, sự tích cực của các ngân hàng và các nhà thầu Trung Quốc trong những dự án xây dựng nhà máy điện than ở nước ngoài lại đang phản ánh một bức tranh khác!

Báo cáo mới công bố trong tháng 7 của Tổ chức Môi trường Urgewald (trụ sở ở Berlin – Đức) cho thấy các doanh nghiệp (DN) của nền kinh tế số 2 thế giới sẽ xây dựng hơn 700 nhà máy điện than mới trong thập kỷ tới. Đáng chú ý, ngoài phần lớn dự án tập trung ở châu Á, có những quốc gia chưa từng sử dụng than đá trước đây cũng đang bị “lôi kéo” vào vòng xoáy phụ thuộc loại nhiên liệu hủy hoại môi trường này, như Ai Cập và Malawi. Cũng theo báo cáo, tổng cộng 1.600 nhà máy điện than mới được lên kế hoạch xây dựng trên 62 quốc gia sẽ tăng công suất điện than của thế giới lên 43%.

Trung Quốc là “tác giả” chính của cuộc bùng nổ các nhà máy điện than ở châu Á Ảnh: GREENPEACE

Ngân hàng Thế giới (WB) từng cảnh báo những kế hoạch xây dựng nhà máy điện than bùng nổ ở châu Á sẽ là “thảm họa đối với hành tinh”. Trong khi đó, Giám đốc điều hành của Tổ chức Market Forces (Mỹ), Julien Vincent, cảnh báo một số nước chủ chốt ủng hộ Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu đang làm xói mòn nó bằng cách “di cư” lĩnh vực điện than ô nhiễm ra nước ngoài. Trong đó, “đội quân” những nhà máy mới nói trên nhiều khả năng sẽ khiến những mục tiêu đặt ra trong Thỏa thuận Paris trở nên bất khả thi. Thỏa thuận này có hiệu lực từ năm 2020, nhằm giới hạn nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng không quá 2 độ C vào cuối thế kỷ XXI so với thời kỳ tiền công nghiệp (1850-1900).

Lo ngại về khói mù và biến đổi khí hậu đã thúc đẩy Bắc Kinh chuyển hướng sang tiêu thụ năng lượng tái tạo. Nhưng thay vào đó, ở nước ngoài, Trung Quốc đang tiến hành một chiến lược hoàn toàn khác.

Điển hình là Tập đoàn Shanghai Electric – một trong những hãng thiết bị điện lớn nhất của Trung Quốc – vừa công bố các kế hoạch xây dựng những nhà máy điện than ở Ai Cập, Pakistan và Iran với tổng công suất 6.285 MW, gấp gần 10 lần công suất các nhà máy điện than được hãng này lên kế hoạch xây dựng ở Trung Quốc. Tổng Công ty Kỹ thuật năng lượng Trung Quốc không có dự án điện than mới nào trong nước nhưng lại đang xây dựng các nhà máy điện than có công suất lên tới 2.200 MW ở Việt Nam và Malawi.

Tính “tái định cư” cả thép

Giáo sư về phát triển toàn cầu tại ĐH Boston (Mỹ), Kevin P. Gallagher – chuyên gia về đầu tư năng lượng của Trung Quốc ở nước ngoài – cho rằng một trong những lý do đằng sau sự hiện diện của Trung Quốc trong lĩnh vực điện than ở nước ngoài là bởi một số ngân hàng quốc tế như WB và Ngân hàng Phát triển Châu Á ngưng rót vốn vào lĩnh vực này do các tác hại môi trường.

Theo công bố của ĐH Boston, từ năm 2000 đến nay, Ngân hàng Phát triển Trung Quốc và Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc đã cho vay hơn 43 tỉ USD cho các dự án điện than ở nước ngoài. Nghiên cứu của Tổ chức Sáng kiến Chính sách Khí hậu tại Mỹ cho thấy các DN Trung Quốc có kế hoạch đầu tư thêm 72 tỉ USD nữa cho lĩnh vực này. “Kể từ năm 2013, các khoản đầu tư vào điện than ra nước ngoài của Ngân hàng Phát triển Trung Quốc tăng 40%” – GS Gallagher nói.

Dù vậy, câu chuyện không đơn giản chỉ dừng lại ở sự thay đổi chủ đầu tư! Theo Bloomberg, các nhà máy điện than do Trung Quốc xây dựng ở nước ngoài trong giai đoạn 2001-2015 có tổng lượng phát thải CO2 tương đương 11% lượng phát thải của toàn bộ nước Mỹ – nước có mức phát thải lớn thứ 2 thế giới, chỉ sau Trung Quốc. 

Trong khi đó, các số liệu thống kê mới nhất cho thấy gần 60% công nghệ được các công ty Trung Quốc sử dụng trong những dự án điện than ở nước ngoài trong giai đoạn 2001-2016 thuộc diện lạc hậu và mức phát thải ô nhiễm rất cao. Chưa hết, bài toán “tái định cư” các nhà máy ô nhiễm này ở nước ngoài còn được Trung Quốc áp dụng cho cả những ngành công nghiệp hủy hoại môi trường khác, như ngành thép – vốn được mệnh danh là ngành công nghiệp ô nhiễm và ít lợi nhuận nhất của nước này.

Có điều, không chỉ Trung Quốc muốn chuyển các dự án điện than ra nước ngoài. Theo The New York Times, cuối tháng 6 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông muốn dỡ bỏ các giới hạn thời người tiền nhiệm Barack Obama đối với hoạt động tài chính của Mỹ cho các dự án than đá nước ngoài như một phần của chính sách năng lượng tập trung vào xuất khẩu.

Trong khi đó, Tập đoàn National Thermal Power của Ấn Độ đang có kế hoạch xây dựng các nhà máy nhiệt điện than mới có tổng công suất 38.000 MW ở Ấn Độ và Bangladesh. Còn Tập đoàn Marubeni của Nhật tham gia vào các công ty liên doanh để sản xuất điện than với tổng công suất 5.500 MW tại 4 nước gồm Myanmar, Việt Nam, Philippines và Indonesia. Nền kinh tế số 2 châu Á cũng thúc đẩy năng lực sản xuất điện than trong nước nhằm bù đắp lượng thiếu hụt do thảm họa hạt nhân Fukushima gây ra. 

Nhà thầu Trung Quốc thâu tóm

Theo Urgewald, trong số 20 DN lớn nhất tham gia lĩnh vực xây dựng nhà máy nhiệt điện than, có 11 cái tên đến từ Trung Quốc. Tổng cộng các DN Trung Quốc đứng sau kế hoạch mở rộng điện than trên toàn thế giới từ 340.000-386.000 MW. Với một nhà máy điện than công suất 500 MW tiêu thụ khoảng 1,4 triệu tấn than mỗi năm, đủ thấy mức độ tàn phá môi trường của nó.

Cũng vì lý do này, kể từ tháng 11-2016, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), trong đó có Mỹ, Nhật và nhiều quốc gia châu Âu, đã nhất trí hạn chế cung cấp tài chính cho phần lớn các nhà máy điện than nước ngoài. WB cũng chấm dứt đổ tiền cho những dự án điện than mới ở các nước phát triển vào năm 2013. Ngược lại, Trung Quốc tuy là một thành viên của WB nhưng không nằm trong OECD nên vẫn “giữ khoảng cách” với chính sách này.

Đỗ Quyên

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Sự kiện, Tin nóngDanh mục ,
Tin cập nhật
  • Quả vải tươi Việt Nam tạo sức hút tại Hà Lan

    Gần 1 tấn vải thiều tươi Thanh Hà (Hải Dương) đã đến Hà Lan giới thiệu tới khách hàng lần này với giá 18 euro/kg đang thu hút được nhiều người mua. Nhằm quảng bá quả vải tươi của Việt Nam đến với người Hà Lan, ngày 19/6, Thương vụ Việt Nam tại Hà Lan […]

  • Hồ tiêu Gia Lai nhích giá, cẩn trọng khi nông dân ồ ạt trồng trở lại

    Ngành Nông nghiệp địa phương khuyến cáo người dân khi trồng hồ tiêu cần tính toán cẩn trọng, không nên trồng ồ ạt để đảm bảo hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro. Sau giai đoạn giảm giá sâu, đầu năm nay hồ tiêu đạt mức 70.000 đồng/kg và duy trì ổn định […]

  • Kinh tế nhiều thành phần: Phát huy sức mạnh toàn bộ lực lượng

    Trong 35 năm Đổi mới, kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác, kinh tế tư nhân, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài cùng chuyển động trên quỹ đạo của nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Một trong những đặc trưng cơ bản của nền kinh tế […]

Sự kiện
  • Chính phủ luôn đánh giá cao, lắng nghe, thấu hiểu và chia sẻ với báo chí*

    Chiều ngày 20/6, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc gặp mặt các cơ quan báo chí nhân kỷ niệm 96 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2021). Trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Thủ tướng tại cuộc gặp mặt. Thưa các đồng chí Ban Bí thư, […]

  • Nhà báo Dương Đình Tường: Tác phẩm phải làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn

    Những tác phẩm phóng sự của nhà báo Dương Đình Tường đã khiến nhiều lãnh đạo ở Bộ NN&PTNT và các địa phương nhận ra những vấn đề phát sinh ở nông thôn để vào cuộc xử lý kịp thời. Cũng nhờ sự dấn thân đó, anh có nhiều tác phẩm mà đến nay vẫn […]

  • “Làm báo” giữa tâm dịch Covid-19

    Trong những thời điểm dịch Covid – 19 diễn ra hết sức phức tạp và rất nhiều ca lây nhiễm trong cộng đồng, các phóng viên vẫn không quản ngại hiểm nguy để tiếp cận hiện trường, đưa thông tin chính xác, kịp thời đến cho độc giả. Giữ an toàn tuyệt đối cho mình […]

Tam nông
  • Hồ tiêu Gia Lai nhích giá, cẩn trọng khi nông dân ồ ạt trồng trở lại

    Ngành Nông nghiệp địa phương khuyến cáo người dân khi trồng hồ tiêu cần tính toán cẩn trọng, không nên trồng ồ ạt để đảm bảo hiệu quả sản xuất và giảm thiểu rủi ro. Sau giai đoạn giảm giá sâu, đầu năm nay hồ tiêu đạt mức 70.000 đồng/kg và duy trì ổn định […]

  • Thái Bình: Người dân được sử dụng nước sạch tiêu chuẩn

    Trước thực trạng người dân nông thôn thiếu nước sạch trong sinh hoạt, từ năm 2012, tỉnh Thái Bình luôn coi vấn đề nước sinh hoạt và môi trường nông thôn là một trong những mục tiêu quan trọng trong việc cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân, góp phần hoàn thành tiêu […]

  • Bắc Kạn đưa sản phẩm OCOP lên sàn thương mại điện tử

    Việc triển khai sàn thương mại điện tử sẽ góp phần quan trọng quảng bá và phân phối các sản phẩm, quản lý tốt thông tin dịch vụ và giúp khách hàng dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm. UBND tỉnh Bắc Kạn đã phối hợp một số đơn vị, doanh nghiệp triển khai […]