11:38 - 13/11/2018

Xuất khẩu cá tra: Lạc quan tăng trưởng nhưng cẩn trọng với những ẩn số

Xuất khẩu (XK) cá tra tăng vọt, cơ cấu thị trường thay đổi… là dấu hiệu cảnh báo cần phải cẩn trọng để không vấp phải bài học cũ.

Cơ hội kép giúp cá tra đột phá

Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thuỷ sản Việt Nam (VASEP), XK thủy sản tính đến cuối tháng 10/2018 đạt 7,2 tỷ USD, tăng gần 5% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, XK cá tra tháng 10 tiếp tục tăng mạnh 54%, đạt 255 triệu USD, đưa tổng kim ngạch XK 10 tháng đầu năm lên trên 1,8 tỷ USD, tăng 24% so với cùng kỳ năm ngoái.

VASEP nhận định: Giá cá tra giống và cá tra nguyên liệu tăng mạnh, nguồn cung thiếu là những yếu tố khiến giá trung bình xuất khẩu và kim ngạch tăng. Xu hướng này sẽ tiếp tục cho đến cuối năm nay. Dự báo cả năm nay, XK cá tra sẽ đạt trên 2,2 tỉ USD, tăng 23% so với năm 2017.

Điều đầu tiên giúp XK cá tra đột phá là Mỹ đã công nhận cá tra Việt Nam đủ điều kiện xuất sang thị trường Mỹ. Đây là một trong những thị trường quan trọng, sản phẩm cá tra của Việt Nam đang gặp thuận lợi nhờ được giảm thuế chống bán phá giá.

Thứ hai là thời gian gần đây ở thị trường EU, một số loài cá thịt trắng khác bị mất mùa nên cá tra được lựa chọn là sản phẩm thay thế. Điều này đã giúp kim ngạch xuất khẩu cá tra Việt sang EU phục hồi. Cá tra của Việt Nam được đánh giá có nhiều điểm tương đồng về độ chắc thịt và mùi vị so với một số loài cá thịt trắng khác như cá cod, cá lưỡi trâu, cá haddock, cá minh thái….

Cơ cấu thị trường xuất khẩu cá tra Việt Nam đã thay đổi, đứng đầu là Trung Quốc với 23%, tiếp theo là Mỹ 19,3%, EU 11,4%, Asean 8%… (số liệu năm 2017).

Tuy nhiên, sự phục hồi mạnh của ngành cá tra lần này nhờ phần lớn từ Trung Quốc. Kim ngạch XK vào thị trường Trung Quốc (bao gồm Hồng Kông) trong năm 2017 đạt 410 triệu USD, tăng 35% so với năm 2016. Sáu tháng đầu năm 2018, kim ngạch XK vào thị trường này tăng trên 45%, và chiếm 25% tổng kim ngạch XK cá tra. Mỹ đứng thứ hai với tỷ lệ tăng 19,6%, khối EU đứng thứ 3 với tỷ lệ tăng 11,7%, và khu vực ASEAN đứng thứ 4 với tỷ lệ tăng 9,3%.

Nhận định về tiềm năng của XK cá tra, ông Trương Đình Hòe -Tổng thư ký VASEP, cho biết: Hiện một số doanh nghiệp cá tra Việt Nam đang cố gắng đẩy mạnh XK bằng cách phát triển sản phẩm mới, tăng sản phẩm có giá trị gia tăng. Bên cạnh đó, từ cuối năm 2017 đến nay, do nguồn cung cá tra hạn chế nên giá bán một số sản phẩm cá tra cũng tăng lên đáng kể.

Ẩn số còn ở phía trước

Theo các chuyên gia, bất kỳ sự thay đổi nào về cấu trúc thị trường đều có thể gây ra những khó khăn, bất lợi và cả những yếu tố thuận lợi mới cho ngành. Với sự dịch chuyển từ thị trường EU sang Mỹ trong các năm 2010-2012, ngành cá tra trải qua biến động hết sức lớn.

Sự hào hứng với thị trường mới (Mỹ) đã thúc đẩy việc gia tăng sản lượng, nhưng những vụ kiện chống bán phá giá đi kèm ngay sau đó đã tác động mạnh đến giá cá trong nước, và điều chỉnh giảm sản lượng trong các năm tiếp theo. Lần này ở thị trường Trung Quốc cũng đang manh nha những biểu hiện tương tự: XK tăng, giá cá tăng, sản lượng cũng tăng vọt.

Trong giai đoạn 20 năm 2004-2014, EU luôn là thị trường nhập khẩu quan trọng của ngành cá tra Việt Nam. XK cá tra sang EU luôn đứng ở vị trí số 1 trong cơ cấu các thị trường XK của ngành hàng này.

Giải pháp then chốt để ngành hàng cá tra phát triển bền vững là phải quy hoạch lại sản xuất từ khâu giống, thức ăn, nuôi và chế biến xuất khẩu. (ảnh: Internet)

Tuy nhiên, từ năm 2015 đến nay, XK cá tra sang EU liên tục sụt giảm và hiện chỉ đứng ở vị trí thứ 3, sau Trung Quốc và Mỹ. Thậm chí, trong vài tháng đầu năm 2018, còn tụt xuống vị trí thứ 4 sau cả thị trường ASEAN.

Ngoài ra, chính sự thành công vượt bậc của cá tra Việt Nam tại EU, mà truyền thông một số nước ở khu vực này đã đưa nhiều thông tin không trung thực nhằm bôi xấu hình ảnh và hạ bệ cá tra.

Việc 100% container hàng hải sản XK sang EU bị kiểm tra nguồn gốc khai thác sẽ mất thời gian và tốn chi phí. Một rủi ro nữa là các thị trường khác có thể áp dụng các quy định kiểm soát nghiêm ngặt hơn, như Mỹ đang áp dụng chương trình SIMP chống khai thác IUU từ 1/1/2018.

Ứng phó với tình hình sắp tới, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho ý kiến chỉ đạo: Một trong những giải pháp then chốt hiện nay để ngành hàng cá tra phát triển bền vững là các địa phương phải quy hoạch lại sản xuất từ khâu giống, thức ăn, nuôi và chế biến xuất khẩu. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đa dạng hóa sản phẩm, ưu tiên hàng giá trị gia tăng, đặc biệt đa dạng hóa tất cả các thị trường XK.

Bên cạnh đó, các ngành chức năng tiếp tục cải thiện chất lượng con giống; Tập trung nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm để tăng sức cạnh tranh; Tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; Xử lý kịp thời các rào cản thương mại, kỹ thuật cho sản phẩm cá tra, bao gồm cả thị trường nội địa. Đồng thời chuẩn bị giải pháp ứng phó với khả năng cạnh tranh từ một số quốc gia sản xuất cá tra.

Phan Bình Định

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Đầu tư, Kinh tế, Tiêu điểmDanh mục ,
Tin cập nhật
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Cà Mau: Tưng bừng lễ hội bánh dân gian Nam bộ 2021

    Đêm 20/4/2021, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường 1, TP. Cà Mau), Sở Văn hóa Thông tin và Du lịch (VHTT&DL) đã khai mạc Ngày hội bánh dân gian Nam bộ – Cà Mau 2021 với chủ đề Rộn ràng “Sắc màu phương Nam”. Đã có hàng ngàn người […]

  • Linh nghiêm lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương nơi cuối trời Tổ quốc

    Hòa trong không khí linh thiêng của ngày 10/3 (âm lịch) trên cả nước, sáng 21/04/2021, tại tỉnh Cà Mau, Ban Dân vận Trung ương, lãnh đạo của tỉnh Cà Mau cùng hàng ngàn chiến sĩ đồng bào địa phương đã thành khính dâng hương hoa lễ vật, long trọng tổ chức lễ giỗ Quốc […]

Sự kiện
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

    Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 tại điện Kính Thiên (Đền Thượng) trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thuộc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, tỉnh Phú […]

  • Giỗ Tổ Hùng Vương, gắn kết trái tim người Việt

    Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mãi mãi là biểu tượng của tinh thần dân tộc, cội nguồn sức mạnh, là cầu nối hữu hình cho niềm tin, niềm tự hào của người Việt về quá khứ hào hùng và hướng đến tương lai. Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 […]

Tam nông
  • Thái Bình: Lúa bị chuột phá hoại và trách nhiệm của doanh nghiệp

    Theo phản ánh của bà con nông ở tỉnh Thái Bình về nạn “chuột tặc” phá hại mùa màng, ngày 31/03/2021, Tạp chí điện tử Làng Mới có bài viết “Thái Thụy (Thái Bình): Nỗi lo “chuột tặc” của bà con nông dân”. Phóng viên đã có dịp trở lại địa phương này để tìm […]

  • Đổi mới để đồng hành hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất

    Từ năm 2012 đến nay, Hội ND xã Long Phước liên tục là 1 trong những đơn vị cơ sở Hội dẫn đầu phong trào thi đua; nhận nhiều giấy khen, bằng khen của Hội ND TP. Bà Rịa, Hội ND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, T.Ư Hội Nông dân Việt Nam và UBND […]

  • Học làm nông nghiệp an toàn, thu nhập tăng cao

    Dạy nghề không chỉ góp phần hình thành nên “mỗi xã, phường một sản phẩm”, dạy nghề còn giúp cho nhiều bà con làm nghề nông nghiệp một cách an toàn, cho năng suất, hiệu quả, thu nhập cao hơn trước. Dạy nghề làm nông nghiệp an toàn, nông dân hưởng lợi Là huyện nằm […]