14:32 - 23/06/2017

Xin đừng can thiệp vào tự nhiên

Mấy ngày qua theo dõi chuyện sạt lở ở ĐBSCL, thấy giật mình vì nhiều bài viết “dòng sông bên lở bên bồi” chứ không phải “sông sâu bên lở bên bồi”!

Dân ở ĐBSCL ai mà không biết bài vọng cổ “Tình anh bán chiếu” của soạn giả Viễn Châu. Đoạn kết của bài ca là “sông sâu bên lở bên bồi, tình anh bán chiếu trọn đời không phai”.

Soạn giả Viễn Châu có khoảng 2.000 bài hát và hơn 60 tuồng cải lương. Với một tài sản đồ sộ như vậy, ông chắc chắn là rất bận bịu, khó có thời gian đi kiểm chứng các câu nói dân gian. Việc đưa một câu nói dân gian vào tác phẩm của mình, chỉ đơn giản là từ kiến thức dân gian mà ông sẵn có.

Hóa ra chuyện “sông sâu” mà ngày nay chúng ta gọi là “hố sâu” làm cho bờ sông bị sạt lở thì người dân đã biết từ lâu, đâu cần gì tới dụng cụ hiện đại đo đạc lòng sông thì mới biết!

Hố sâu hình thành ở chỗ co khi dòng sông có hình chữ S, hoặc có một bên bờ sông là đá cứng, hay khi dòng sông bị thu hẹp lại đột ngột, hay ở cuối cồn, ở nơi hai dòng nước gặp nhau, hoặc vừa chảy qua gờ đá cứng dưới đáy sông. Tất cả những chỗ này bằng mắt thường cũng có thể nhận ra.

Vì vậy, các hố sâu là một phần tự nhiên của một dòng sông. Mỗi năm, khi dòng nước chảy chậm, các vật liệu thô như sỏi, sạn, cát theo đó lấp vào các hố sâu. Đến mùa mưa, khi dòng nước chảy xiết, chúng móc các vật liệu thô này lên và mang xuống những vùng bên dưới.

Dòng nước chảy xiết giống như một đứa trẻ có nhiều năng lượng và cát sỏi trong các hố sâu là những món đồ chơi của chúng. Nên khi có đồ chơi rồi thì chúng đâu thèm đi phá phách những thứ khác làm gì!

Việc bấy lâu nay cát sỏi không về đủ hàng năm, chúng ta lại còn khai thác quá mức ở các hố sâu này, chẳng khác gì đang giành mất các thứ đồ chơi của chúng, nên chúng trở nên phá phách làm sạt lở nơi này nơi nọ vốn không phải là nơi sạt lở tự nhiên.

Những bậc tiền bối khi đến đây khai phá vùng đất này, không ai đi cất nhà ở những nơi mà ai cũng biết là sẽ bị sạt lở. Hơn thế nữa họ còn ráng đúc kết thành một bài học để lại cho con cháu đời sau: Sông sâu bên lở bên bồi! Việc phát triển quá mức nhà cửa ở những nơi mà người xưa đã dặn dò, có phải vì chúng ta đã quên bài học này?

Nói như vậy để chúng ta có cách hành xử đúng đắn với một dòng sông, một dòng nước hay một cộng đồng dân cư đang sống ổn định.

Nếu hiểu cặn kẽ là “sông sâu bên lở bên bồi” thì đừng xây dựng các bờ kè nơi mà việc sạt lở là một hiện tượng tự nhiên. Tránh khai thác quá mức cát sỏi có trong các hố sâu, nhất là không nên tính chuyện lấp các hố sâu! Vì các hố sâu là một phần tự nhiên của một dòng sông, lấp hố sâu chỗ này thì dòng sông sẽ dời hố sâu xuống bên dưới, giống như hiện tượng tạo thành hố sâu tự nhiên do dòng nước vừa chảy qua gờ đá cứng dưới đáy sông! Và thiệt hại của việc tạo thành những hố sâu mới thì không ai có thể lường trước được!

Văn Ni

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Nhàn đàm, Thời luận, Tin nóngDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
  • Hội ND Nghệ An: Chú trọng các dịch vụ hỗ trợ cho hội viên nông dân

    Ngày 21/01/2021, Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức Hội nghị Tổng kết công tác Hội và phong trào nông dân năm 2020; Tổng kết 10 năm thực hiện đề án 996 –ĐA/TW của Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam về “Đổi mới, nâng cao hiểu quả hoạt động […]

  • Hội Nông dân TP. HCM: Chú trọng công tác đào tạo nghề, chuyển giao khoa học, kỹ thuật cho nông dân

    Chiều ngày 21/01, tại TP. Hồ Chí Minh (HCM), Hội Nông dân TP. HCM tổ chức Hội nghị tổng kết công tác Hội và phong trào nông dân thành phố năm 2020, triển khai nhiệm vụ, giải pháp năm 2021. Theo báo cáo, năm 2020, tư tưởng hội viên, nông dân thành phố an tâm, […]

  • Một mục tiêu – hai chỉ thị

    Ngay ngày cuối năm 2020 và đầu năm 2021, Thủ tướng Chính phủ đã có hai chỉ thị về tổ chức phong trào “Tết trồng cây”, tăng cường công tác bảo vệ, phát triển rừng và tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường không khí đều hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. […]

Tam nông
  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]

  • Sức sống mới ở miền quê Hiệp Cường

    Hiệp Cường là một xã của huyện Kim Động – mảnh đất tọa lạc ở cửa ngõ của TP. Hưng Yên. Mảnh đất này đang sải những bước dài trên con đường đổi mới để trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu vào năm 2025. Phát triển kinh tế nông nghiệp vững chắc Từ […]