14:32 - 23/06/2017

Xin đừng can thiệp vào tự nhiên

Mấy ngày qua theo dõi chuyện sạt lở ở ĐBSCL, thấy giật mình vì nhiều bài viết “dòng sông bên lở bên bồi” chứ không phải “sông sâu bên lở bên bồi”!

Dân ở ĐBSCL ai mà không biết bài vọng cổ “Tình anh bán chiếu” của soạn giả Viễn Châu. Đoạn kết của bài ca là “sông sâu bên lở bên bồi, tình anh bán chiếu trọn đời không phai”.

Soạn giả Viễn Châu có khoảng 2.000 bài hát và hơn 60 tuồng cải lương. Với một tài sản đồ sộ như vậy, ông chắc chắn là rất bận bịu, khó có thời gian đi kiểm chứng các câu nói dân gian. Việc đưa một câu nói dân gian vào tác phẩm của mình, chỉ đơn giản là từ kiến thức dân gian mà ông sẵn có.

Hóa ra chuyện “sông sâu” mà ngày nay chúng ta gọi là “hố sâu” làm cho bờ sông bị sạt lở thì người dân đã biết từ lâu, đâu cần gì tới dụng cụ hiện đại đo đạc lòng sông thì mới biết!

Hố sâu hình thành ở chỗ co khi dòng sông có hình chữ S, hoặc có một bên bờ sông là đá cứng, hay khi dòng sông bị thu hẹp lại đột ngột, hay ở cuối cồn, ở nơi hai dòng nước gặp nhau, hoặc vừa chảy qua gờ đá cứng dưới đáy sông. Tất cả những chỗ này bằng mắt thường cũng có thể nhận ra.

Vì vậy, các hố sâu là một phần tự nhiên của một dòng sông. Mỗi năm, khi dòng nước chảy chậm, các vật liệu thô như sỏi, sạn, cát theo đó lấp vào các hố sâu. Đến mùa mưa, khi dòng nước chảy xiết, chúng móc các vật liệu thô này lên và mang xuống những vùng bên dưới.

Dòng nước chảy xiết giống như một đứa trẻ có nhiều năng lượng và cát sỏi trong các hố sâu là những món đồ chơi của chúng. Nên khi có đồ chơi rồi thì chúng đâu thèm đi phá phách những thứ khác làm gì!

Việc bấy lâu nay cát sỏi không về đủ hàng năm, chúng ta lại còn khai thác quá mức ở các hố sâu này, chẳng khác gì đang giành mất các thứ đồ chơi của chúng, nên chúng trở nên phá phách làm sạt lở nơi này nơi nọ vốn không phải là nơi sạt lở tự nhiên.

Những bậc tiền bối khi đến đây khai phá vùng đất này, không ai đi cất nhà ở những nơi mà ai cũng biết là sẽ bị sạt lở. Hơn thế nữa họ còn ráng đúc kết thành một bài học để lại cho con cháu đời sau: Sông sâu bên lở bên bồi! Việc phát triển quá mức nhà cửa ở những nơi mà người xưa đã dặn dò, có phải vì chúng ta đã quên bài học này?

Nói như vậy để chúng ta có cách hành xử đúng đắn với một dòng sông, một dòng nước hay một cộng đồng dân cư đang sống ổn định.

Nếu hiểu cặn kẽ là “sông sâu bên lở bên bồi” thì đừng xây dựng các bờ kè nơi mà việc sạt lở là một hiện tượng tự nhiên. Tránh khai thác quá mức cát sỏi có trong các hố sâu, nhất là không nên tính chuyện lấp các hố sâu! Vì các hố sâu là một phần tự nhiên của một dòng sông, lấp hố sâu chỗ này thì dòng sông sẽ dời hố sâu xuống bên dưới, giống như hiện tượng tạo thành hố sâu tự nhiên do dòng nước vừa chảy qua gờ đá cứng dưới đáy sông! Và thiệt hại của việc tạo thành những hố sâu mới thì không ai có thể lường trước được!

Văn Ni

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Nhàn đàm, Thời luận, Tin nóngDanh mục
Tin cập nhật
  • Hội ND tỉnh Hải Dương: Tổ chức nhiều hoạt động thiết thực trong phòng, chống bệnh lao

    Trong những năm qua, công tác phòng, chống và điều trị bệnh lao của tỉnh Hải Dương đã có những bước tiến đáng kể. Mạng lưới phòng, chống lao của tỉnh hiện nay được bao phủ ở 12/12 huyện, thị xã, thành phố và 100 % đơn vị cấp xã. Có được kết quả như […]

  • Truyền “lửa” cho nhân viên trong đại dịch

    Nhà lãnh đạo biết truyền “lửa” luôn hiểu rõ tầm quan trọng của đội ngũ; phải tập trung vào một nguyên tắc tối thượng là lợi ích sẽ tạo ra động lực; người giỏi, việc tốt phải được ghi nhận tôn vinh – Sự hợp lực ấy sẽ tạo ra đội ngũ tiên phong và […]

  • Giảm tiền điện cho nhiều đối tượng từ 2 – 6 tháng

    Khách hàng sử dụng điện sinh hoạt đến 200kWh được giảm 15%; trên 200kWh được giảm 10% trong 2 tháng; cơ sở cách ly, y tế tập trung phục vụ phòng, chống dịch được giảm 100% tiền điện trong 6 tháng. Bộ Công Thương cho biết, ngày 30/7, Bộ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Hồng […]

Sự kiện
Tam nông
  • Giữ vững “vùng xanh” để tiêu thụ nông sản cho miền núi

    Huyện Khánh Sơn, tỉnh Khánh Hòa đang là “vùng xanh”, chưa ghi nhận trường hợp dương tính với SARS CoV-2. Hiện, huyện miền núi này đang có hàng ngàn tấn nông sản gặp nhiều khó khăn trong tiêu thụ. Huyện miền núi Khánh Sơn đang bước vào mùa thu hoạch nông sản với tổng sản […]

  • Chuyển lúa sang sen, nông dân thu lợi kép

    Gần đây, một số nông dân ở tỉnh Quảng Nam mạnh dạn đầu tư trồng sen lấy hạt trên những vùng đất bỏ hoang, ruộng lúa kém hiệu quả. Vào vụ thu hoạch sen, người dân vừa thu hoạch từ cây sen vừa có nguồn thu từ du khách đến tham quan và chụp ảnh. […]

  • Phát triển nông nghiệp thông minh là chìa khóa xây dựng nông thôn mới

    Mục tiêu cao nhất của Chương trình nông thôn mới (NTM) là xây dựng nông thôn thành những miền quê đáng sống, để đời sống người dân thực sự được nâng lên. Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025 phấn đấu đến năm 2025 có ít nhất 80% số xã […]