16:27 - 17/07/2019

Xây dựng NTM: Đảm bảo vai trò chủ thể thực sự của nông dân

Ngày 17.7.2019 tại TP.Nam Định, Hội thảo quốc gia về Lý luận và thực tiễn trong xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam do Bộ NN&PTNT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND tỉnh Nam Định tổ chức.

Chủ trì Hội thảo có các đồng chí Nguyễn Xuân Cường – Bộ trưởng Bộ NN&PTNT, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia; Đồng chí Chu Ngọc Anh – Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ;  Đồng chí Đoàn Hồng Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Nam Định; Đồng chí Trần Thanh Nam – Thứ trưởng Bộ NN&PTNT.

Tham dự Hội thảo còn có lãnh đạo Văn phòng điều phối Nông thôn mới (NTM) Trung ương, đại diện các Bộ, ban ngành, đại biểu các địa phương và các nhà khoa học, chuyên gia trong cả nước.

Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường phát biểu khai mạc Hội thảo. Ảnh K.T

Hơn 50% xã về đích, 84,78% hộ gia đình hài lòng ở mức cao về xây dựng NTM

Đây là diễn đàn quan trọng để lắng nghe ý kiến của các nhà khoa học, đại biểu các địa phương, nhằm góp phần định hướng mục tiêu, giải pháp thúc đẩy xây dựng NTM trong 10 năm tới. Cho đến nay, Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng NTM giai đoạn 2010-2020 đã thu hút được sự quan tâm của toàn xã hội, đạt được nhiều thành tựu vượt bậc,hoàn thành sớm 1 năm so với kế hoạch. Đây là thời điểm cần có những đánh giá một cách khoa học, khách quan những thành tựu và hạn chế của xây dựng NTM giai đoạn vừa qua, rút kinh nghiệm, làm cơ sở xây dựng cơ chế, chính sách, nội dung, giải pháp cho tiến trình xây dựng NTM giai đoạn tiếp theo.

Đến nay, sau gần 10 năm triển khai chương trình MTQG xây dựng NTM và 6 năm thực hiện Đề án Tái cơ cấu nông nghiệp, khu vực nông thôn đã có những chuyển biến mạnh mẽ cả về lượng và chất. Tính đến tháng 6/2019, cả nước đã có hơn 4.900 số xã đạt chuẩn NTM, chiếm hơn 50,01% số xã cả nước, hoàn thành trước 1 năm so với mục tiêu đề ra của Chương trình đến năm 2020.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT Nguyễn Xuân Cường cho rằng, khi mới thực hiện chương trình cách đây 10 năm, nhiều ý kiến còn hoài nghi về sự thành công của chương trình. “Sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, các ban, ngành, đoàn thể, doanh nghiệp, sự đồng thuận của người dân đã mang lại những đổi thay mang tính toàn diện cho “tam nông”, xóa tan những hoài nghi về những mục tiêu đặt ra ban đầu của chương trình” – ông Cường nói.

Diện mạo nông thôn khởi sắc rõ rệt, nhận thức về NTM được tăng cường, đời sống vật chất của hộ gia đình nông thôn thay đổi rõ rệt, từ các trang thiết bị gia đình đến điều kiện nhà ở. Đặc biệt, từ năm 2011 đến nay, cả nước đã hoàn thành một khối lượng đường giao thông nông thôn hơn gấp 5 lần của giai đoạn 2001-2010, có 99,4% tổng số xã trên cả nước có đường ô tô đến trung tâm xã. Thu nhập bình quân đầu người ở khu vực nông thôn đã tăng gấp 3 lần từ 12,8 triệu đồng năm 2010 lên 34 triệu đồng năm 2018. Kết quả giảm nghèo đạt nhiều thành tựu ấn tượng. Tỷ lệ hộ nghèo của cả nước, nhất là vùng nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn giảm nhanh, được cộng đồng quốc tế đánh giá cao.

Qua kết quả điều tra của một số cơ quan nghiên cứu cho thấy khoảng 84,78% số hộ nông dân hài lòng về xây dựng NTM, có thể thấy đây là một kết quả rất tích cực, phản ánh sự đồng thuận và ủng hộ của cộng đồng dân cư nông thôn đối với chương trình.

Quá trình tái cơ cấu nông nghiệp, thực hiện tiêu chí nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn đã mang lại những đổi thay mang tính đột phá cho ngành. Lĩnh vực kinh tế nông nghiệp duy trì tốc độ tăng trưởng, xuất khẩu nông nghiệp tăng mạnh; công nghiệp dịch vụ nông thôn phát triển nhanh và đa dạng. Xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2018 đạt mức kỷ lục 40,02 tỷ USD. Xuất khẩu nông sản Việt Nam đã đứng thứ 15 thế giới, thứ 2 Đông Nam Á và đã xuất khẩu ra thị trường hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới.

Lao động nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ lớn, tỷ lệ tái nghèo còn cao

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, tại Hội thảo Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Trần Thanh Nam cũng chỉ ra một số mặt hạn chế cơ bản của chương trình xây dựng NTM như: Đời sống của người dân nông thôn các vùng khó khăn chưa đảm bảo, sinh kế thiếu bền vững. Tỷ lê tái nghèo vẫn chiếm tỷ lệ cao, bình quân 5,1% số hộ thoát nghèo, thậm chí có nơi trên 50% tập trung chủ yếu ở các vùng miền núi phía Bắc, Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên.

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh K.T

Kết quả xây dựng NTM chưa thực sự bền vững. Khoảng cách chênh lệch về kết quả xây dựng giữa các vùng, miền còn khá lớn. Vai trò chủ thể của nông dân, sức mạnh chủ động của cộng đồng cơ sở chưa được đề cao.

Lao động nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ lớn (38,1% năm 2018), chủ yếu làm thủ công nên năng suất lao động thấp (chỉ bằng 38% năng suất lao động bình quân cả nước). Nông nghiệp phát triển thiếu bền vững; cơ sở hạ tầng, công nghiệp và dịch vụ nông thôn còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế nông nghiệp hiện đại.

Nhiều giá trị văn hóa truyền thống phai nhạt, tính gắn kết cộng đồng bị xói mòn; tệ nạn xã hội gia tăng, công tác đảm bảo an ninh trật tự còn nhiều hạn chế, xuất hiện nguy cơ xung đột xã hội. Tình trạng ô nhiễm môi trường nông thôn có xu hướng trầm trọng hơn, dễ dẫn tới xung đột về môi trường…

Phát huy tinh thần sáng tạo và nội lực của người dân

Theo Ban Chỉ đạo Trung ương các Chương trình MTQG, năm 2019, cả nước sẽ tiến hành tổng kết 10 năm thực hiện Chương trình MTQG xây dựng NTM. Những thành tựu và hạn chế của xây dựng NTM phải được đánh giá nghiêm túc, khách quan, đúng thực tế những gì làm được và chưa được, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm, để chuẩn bị cho năm 2020 có thể ban hành kịp thời cơ chế, chính sách xây dựng NTM giai đoạn 2021-2030.

Thời gian tới, cần xác định nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí và vai trò chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước và phải là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu của cả hệ thống chính trị và trách nhiệm của toàn xã hội.

Phát triển nông nghiệp, nông thôn cần gắn chặt với tiến trình CNH-HĐH đất nước. Xây dựng NTM cần gắn chặt với cơ cấu lại kinh tế nông nghiệp, nông thôn đảm bảo phát triển toàn diện và bền vững.

Xây dựng NTM là quá trình liên tục, lâu dài, không có điểm dừng. Vì vậy, phải phát huy vai trò chủ thể của người dân, đảm bảo “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”.

Từ năm 2011 đến nay, có 99,4% tổng số xã trên cả nước có đường ô tô đến trung tâm xã, diện mạo nông thôn thay đổi rõ rệt. Ảnh minh họa.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường, trong vòng 10 -15 năm tới, quá trình chuyển đổi của nông nghiệp, nông thôn phải tránh được nguy cơ tụt hậu. Mục tiêu trong tương lai phải đảm bảo vai trò chủ thể thực sự của người dân, đảm bảo nông dân có đủ năng lực và cơ hội tham gia, hưởng thụ thành quả phát triển của đất nước; cư dân nông thôn có thu nhập ổn định; ngành Nông nghiệp có năng lực cạnh tranh quốc tế; Phải phát huy được mọi nguồn lực cho quá trình xây dựng NTM, trong đó cần quan tâm hơn nữa đến sự vào cuộc mạnh mẽ của lực lượng khoa học công nghệ, sự đóng góp thiết thực của khu vực doanh nghiệp, và thúc đẩy những cách làm sáng tạo.

“Cần lấy thay đổi tư duy, nếp sống, năng lực của người dân làm mục tiêu, cư dân nông thôn làm chủ thể, cộng đồng thôn, bản là đơn vị đánh giá. Chủ động phát huy tinh thần sáng tạo và nội lực của người dân” – Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, cần tạo điều kiện để tăng trưởng toàn diện, tăng thu nhập, giải quyết tốt hơn vấn đề an ninh lương thực cho nhóm nghèo; phát triển nông thôn cần được triển khai song song với đô thị hóa nông thôn bền vững. XDNTM phải gắn chặt với đẩy mạnh tái cơ cấu ngành Nông nghiệp, cần gắn chặt với bảo vệ môi trường.

Bảo Minh

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Nông thôn mới, Tam nông
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Cụm du lịch thác Thủy Tiên tỉnh Đăk Lăk – điểm nhấn đầy hấp dẫn

    Là một trong nhóm sản phẩm dịch vụ du lịch nông thôn đăng ký tham gia Chương trình OCOP tỉnh Đăk Lăk, từ nhiều năm qua Cụm du lịch thác Thủy Tiên (tại xã Ea Púk, huyện Krông Năng) thu hút hàng trăm nghìn lượt khách đến chiêm ngưỡng vẻ đẹp tự nhiên giữa đại […]

  • Khu vực hợp tác xã tạo ra 2,5 triệu việc làm

    Khu vực hợp tác xã hiện tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 2,5 triệu lao động với mức thu nhập bình quân 45 triệu đồng/người/năm. Tính đến tháng 9/2019, Việt Nam đã có tổng số 23.905 hợp tác xã và tăng 6,5% so với năm 2018, trong đó 22.649 hợp tác xã đang hoạt […]

  • Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật Nhà nông lần thứ VIII năm 2019-2020

    Cuộc thi sáng tạo kỹ thuật Nhà nông lần thứ VIII năm 2019-2020, được tổ chức trên toàn quốc, nhằm khơi dậy tinh thần yêu nước, tiềm năng và phát huy tư duy sáng tạo của hội viên nông dân Việt Nam. Mục đích cuộc thi để đánh giá đúng kết quả đạt được; vinh […]