01:00 - 31/05/2018

Về xứ Nghệ dự lễ Xăng Khan

Với đồng bào dân tộc Thái ở miền Tây xứ Nghệ, lễ Xăng Khan có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống tinh thần của họ. Lễ hội là dịp để người dân khắp bản làng trả ơn thầy mo đã chữa khỏi bệnh cho gia đình. Đây cũng là ngày để các đôi trai gái có dịp gặp gỡ, kết duyên vợ chồng.

Theo các bậc cao niên ở các bản làng đồng bào Thái ở miền Tây Nghệ An thì lễ hội Xăng Khan (còn được gọi là Kin chiêng boóc mạy) đã có từ xa xưa. Thuở đó, “mặt đất còn như lá đa, bầu trời như nắp con ốc, rừng núi như dấu chân con gà”, Xăng Khan đã được các thầy mo tổ chức. Vì mỗi ông mo được học mỗi thầy khác nhau, mỗi bản, mỗi vùng có điều kiện kinh tế, sinh hoạt khác nhau nên cách thức tổ chức lễ hội Xăng Khan ở mỗi nơi cũng có sự khác biệt.

Trong lễ Xăng Khan của người Thái, vật dụng không thể thiếu để hành lễ đó là cây Boọc mạy (cây hoa) .

Lễ Xăng Khan có rất nhiều nghi thức, nghi lễ như: Lễ “Pay toọc tang” (đi kiếm cây cọ tang), lễ đón “mo khu”, “mo bạn” (mo thầy, mo bạn), lễ “xạc húa” (gội đầu), lễ “khạy đản” (lễ mở màn), lễ “xơ ký yên” (cúng cầu yên)… Trước đây, lễ Xăng Khan thường diễn ra từ 2 đến 3 ngày. Nay chỉ được tổ chức gọn trong một ngày một đêm. Và vật không thể thiếu trong lễ hội là cây Boọc mạy (cây hoa) được dựng ngay giữa nhà, là nơi để hành lễ.

Khi hành lễ, ông mo dẫn đầu, tiếp theo là những phụ nữ đi sau .

Khi hành lễ, ông mo dẫn đầu, tiếp theo là những phụ nữ đi sau. Mỗi ông mo có một phụ nữ cầm ô theo sau cất điệu hát và múa bên cây Boọc mạy. Thời điểm quan trọng nhất của lễ Xăng Khan là lúc ông mo với những lời cầu khấn cho bản làng yên vui, ao nhiều cá, ruộng nhiều lúa, nhà nhà giàu có, mọi người đều khỏe mạnh, con cái thành đạt, ai cũng ăn nên làm ra…

Lễ Xăng Khan không những có nhiều nghi thức, nghi lễ mà còn có rất nhiều trò diễn, trò vui .

Trong lễ Xăng Khan còn có rất nhiều trò diễn, trò vui. Cứ sau mỗi nghi lễ lại có một trò diễn minh họa cho nội dung của nghi lễ đó, mô phỏng lại các hành vi của các thần linh. Hết nghi lễ, trò diễn này lại đến nghi lễ, trò diễn khác, cứ như thế cho đến lúc tan hội. Ngoài các trò diễn, trong lễ hội Xăng Khan còn có nhiều hình thức nghệ thuật trình diễn dân gian như múa, hát nhuôn, hát xuối, khắc luống, đánh cồng chiêng, gõ boong bu, thổi khèn…

Kết thúc nghi lễ, chủ nhà là người trực tiếp hái hoa đem tặng cho mọi người, mỗi bông hoa là một phần thưởng tượng trưng cho bổng lộc và sự may mắn trong cuộc sống. Bằng lời hát chia tay thắm thiết hẹn kỳ hội sau gặp lại và lúc này trời cũng vừa sáng, mọi người trở về tiếp tục với công việc hàng ngày của mình.

Sau Lễ hội, đồng bào và du khách cùng tham gia sinh hoạt văn nghệ trong tiếng chiêng, tiếng trống rộn ràng.

Ba năm mới tổ chức một lần, nhưng lễ Xăng Khan đã làm cho mọi người cảm thấy vui hơn, từ lễ hội này mối quan hệ xóm bản càng thêm bền chặt, đáp ứng được nhu cầu văn hóa tâm linh của đồng bào, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.

Gái bản dâng lễ vật trong lễ cúng.

Trong khuôn khổ các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam (19/4) năm 2018, đồng bào dân tộc Thái đến từ huyện Quỳ Hợp, tỉnh Nghệ An đã tái hiện lễ Xăng Khan tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đồng Mô, Sơn Tây, Hà Nội). Việc tái hiện lễ Xăng Khan không chỉ góp phần quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tín ngưỡng của đồng bào Thái, mà còn là một hoạt động thiết thực và ý nghĩa do chính chủ thể văn hóa thực hiện nhằm giới thiệu bản sắc văn hóa truyền thống của dân tộc mình tới du khách tại “Ngôi nhà chung” của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam.

Ngày 11/9/2017, Lễ hội Xăng Khan của người Thái tỉnh Nghệ An đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Phương Linh

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Làng mớiDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
  • Thêm quốc gia chính thức xin gia nhập CPTPP

    Bộ trưởng Kinh tế Mexico Ildefonso Guajardo mới đây cho biết, Colombia đã chính thức đề nghị xin gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Phát biểu tại hội nghị Hội đồng Bộ trưởng Liên minh Thái Bình Dương lần thứ 19 tại thủ đô Mexico, […]

  • Tổng Bí thư: Không có mục đích nào khác là vì nước vì dân

    Ngày 17/6, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cùng các đại biểu Quốc hội Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội đã tiếp xúc đông đảo cử tri các quận Thanh Xuân, Hà Đông, Cầu Giấy, báo cáo kết quả Kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XIV. Đa số cử tri đánh […]

  • Việt Nam coi trọng hợp tác Mekong

    Việt Nam đã và đang có nhiều đóng góp quan trọng trong hợp tác CLMV cũng như ACMECS Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến Bangkok – Thái Lan chiều 15-6, bắt đầu chuyến tham dự Hội nghị Cấp cao Chiến lược Hợp tác […]

Tam nông
  • Cần thận trọng khi mở rộng diện tích cây mắc ca

    Mắc ca là cây được đánh giá có giá trị kinh tế cao với sản lượng trung bình 4 tấn/ha. Hạt mắc ca cũng được đánh giá là có nhiều chất dinh dưỡng và xếp trong top đầu những hạt khô hiện nay. Tuy nhiên, giá trị kinh tế mà loại cây này mang lại […]

  • Được ưu tiên vẫn khó vay vốn

    Các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch dù thuộc đối tượng được ưu tiên vay vốn ngân hàng nhưng vẫn đang gặp không ít rào cản Hơn 1 năm trước, ngành ngân hàng (NH) cam kết dành ra khoảng 100.000 tỉ đồng cho vay ưu đãi trong lĩnh […]

  • Dịch bệnh đe dọa vụ lúa ĐBSCL

    Nhiều địa phương ở ĐBSCL xuống giống lúa vụ hè thu sớm với hy vọng thu về lợi nhuận tốt nhưng đang đối mặt nguy cơ giảm năng suất, tăng chi phí vì dịch bệnh Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, so với tháng 4-2018, giá lúa tại ĐBSCL […]