05:34 - 29/07/2017

Về nơi “Có sông tắm mát có nghề làm tranh”

Tranh dân gian Đông Hồ là số ít dòng tranh dân gian của Việt Nam còn gìn giữ lại được đến bây giờ. Dù thời gian đã khiến cho nghề làm tranh dần mai một nhưng những giá trị to lớn của dòng tranh vẫn còn đó, như là một chứng tích của xã hội Việt Nam một thời và sẽ vẫn mãi là di sản của dân tộc.

Làng Đông Hồ (xã Song Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh) nằm trên bờ nam con sông Đuống là một làng nghề làm tranh dân gian nổi tiếng của Việt Nam. Nghề làm tranh nơi đây ra đời từ khoảng thế kỉ 17 và phát triển cho đến nửa đầu thế kỉ 20 và đang suy tàn dần.

Trước đây, tranh Đông Hồ thường được đem bán ngoài chợ vào mỗi dịp Tết, người dân mua về treo trong nhà, đến khi hết năm lại gỡ bỏ, mua tranh mới đem về treo.

Tranh Đông Hồ rất phong phú về đề tài, chủ yếu phản ánh những gì diễn ra trong cuộc sống, sinh hoạt thường ngày cũng như những mối quan hệ xã hội ở miền nông thôn Bắc Bộ thời xưa. Từ những gì dân dã nhất như hái dừa, đánh ghen, gà trống,… cho tới những bức tranh thờ: Phú Quý, Nhân Nghĩa…

Cũng do tranh giản dị, gần gũi với đời sống nên đã được đón nhận và sớm đi vào đời sống văn hoá của nhân dân và trở thành dòng tranh dân gian được biết đến nhiều nhất.

Tranh dân gian Đông Hồ đã được công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể” cấp Quốc gia vào tháng 3/2013 và đang được đệ trình lên UNESCO để được công nhận là di sản của thế giới.

Bức tranh "Đám cưới chuột", biểu tượng cho giá trị văn hóa của dòng tranh dân gian được nhiều người biết đến nhất.
Bức tranh “Đám cưới chuột”, biểu tượng cho giá trị văn hóa của dòng tranh dân gian được nhiều người biết đến nhất.
Những bức tranh phản ánh đời sống xã hội nông thôn Bắc Bộ từ thế kỉ 17 đến đầu thế kỉ 20 đã trở nên thân thuộc với người dân Việt Nam.
Nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế đang miệt mài tô màu cho những bức tranh. Ông cho biết, công việc gìn giữ nghề truyền thống này đang gặp nhiều khó khăn, thời gian cực thịnh của dòng tranh này cả làng có 17 dòng họ làm tranh nhưng giờ chỉ còn lại có hai nhà.
Tranh dân gian Đông Hồ sử dụng những bản khắc bằng gỗ thị để in tranh lên giấy. Người thợ đang cẩn thận khắc theo mẫu in sẵn để có một bản khắc vừa ý.
Công việc lên màu cho từng tranh được làm rất tỉ mỉ. Những màu thường được sử dụng cho tranh Đông Hồ là màu vàng, đỏ, xanh… lần lượt được in lên giấy dó. Màu đen dùng để vẽ những đường nét thường được sử dụng sau cùng để hoàn tất tranh.
Mỗi bản khắc gỗ chỉ dùng để in một màu, thường thì mỗi bức tranh sử dụng khoảng bốn bản khắc. Có những “mộc bản” có từ lúc khởi đầu dòng tranh vẫn đang còn được các nghệ nhân lưu giữ làm kỉ niệm.
Nhiều bạn sinh viên đến thăm làng tranh Đông Hồ rất hứng thú nghe nghệ nhân Nguyễn Đăng Chế giới thiệu về cách làm ra một bức tranh cũng như tìm hiểu ý nghĩa được gửi gắm trong đó.
Cũng có những lời tâm huyết của những người đến thăm làng tranh. Hầu hết trong số họ đều chúc cho những nghệ nhân làng Đông Hồ gìn giữ và phát triển nghề làm tranh đã trở thành di sản văn hóa của dân tộc.
Hoàng Long

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • “Có về Cổ Chất với anh thì về…”

    Làng Cổ Chất xưa và nay Lần lữa hẹn lên hẹn xuống năm lần bảy lượt mãi, rồi thì cuối cùng bữa ấy tôi cũng có thời gian về thăm làng Cổ Chất của Kim Thanh, cô phóng viên một tờ báo ngành nọ. Và rồi cảm gác đầu tiên của tôi khi đặt chân […]

  • Phiên họp trù bị Đại hội lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam

    Tại phiên họp, các đại biểu thông qua Quy chế làm việc của Đại hội; bầu Đoàn Chủ tịch, Đoàn Thư ký, Ban Thẩm tra tư cách đại biểu; thông qua Chương trình làm việc Đại hội, Quy chế bầu cử… Sau khi đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và […]

  • Đại hội XIII: Tin tưởng, quyết tâm đưa đất nước phát triển bền vững

    Cán bộ, đảng viên và nhân dân trên các vùng, miền Tổ quốc đều hân hoan hướng về Đại hội, tin tưởng Đại hội thành công, đề ra đường lối đưa đất nước tiếp tục phát triển bền vững trong thời kỳ mới. Đại hội XIII của Đảng diễn ra tại Thủ đô Hà Nội […]

Sự kiện
Tam nông
  • Thanh long rớt giá, nông dân Bình Thuận, Long An lo “mất” Tết

    Cả hai vùng trồng thanh long lớn nhất cả nước đang loay hoay tìm đầu ra cho vụ thanh long chong đèn cuối năm. Trước đợt thu hoạch Tết Nguyên đán, người trồng thanh long tại 2 tỉnh Bình Thuận và Long An đang đối diện với khó khăn, khi vụ này cây cho năng […]

  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]