17:47 - 05/07/2018

Vấn nạn di dân tự do và “nghịch lý” di dân kiểu ngược

Bài 1: Gia Lai đối mặt vấn nạn di dân tự do và “nghịch lý” di dân kiểu ngược

Suốt từ năm 1991 đến nay, tỉnh Gia Lai thường xuyên đối mặt với nạn di dân tự do từ các tỉnh yếu là các tỉnh miền núi phía Bắc, đồng bằng Bắc Bộ như Sơn La, Giang, Lạng Sơn, Lào Cai, Lai Châu, Tuyên Quang, Cao Bằng, Bắc Cạn, Thái Nguyên, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc, Hà Nam, Nam Định, Bắc Ninh, Hà Nội, Hài Phòng, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Binh, Quảng Trị, Hưng Yên, Hải Dương, Thái Bình…

Ngoài ra còn các tỉnh miền Nam Bộ như Bình Thuận, Bình Dương, Bình Phước, Đồng Nai, Bà Rịa – Vũng Tàu, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Sóc Trăng… cũng có dân di cư tự do đến Gia Lai.

Nghịch lý di dân từ biển lên rừng

Gần 5 năm qua, hàng chục hộ dân từ miền Nam đã đến sinh sống trên địa bàn biên giới xã Ia O, huyện Ia Grai. Không chỉ tận dụng nguồn nước khu vực lòng hồ để đánh bắt, chăn nuôi thuỷ sản, nhiều hộ di đã đóng bè, kéo gỗ từ những cánh rừng thuộc huyện Sa Thầy, tỉnh Kon Tum qua địa phận huyện Ia Grai…

Giữa năm 2004, Ban Điều hành dự án thuỷ điện Sê San 4 xây dựng một dãy nhà cấp 4 phục vụ nhu cầu ăn, ở của cán bộ, công nhân. Tuy nhiên, đầu năm 2010, khi dự án xây dựng thuỷ điện Sê San 4 hoàn thành, Ban Điều hành đã giao dãy nhà này cho UBND xã Ia O, huyện Ia Grai (tỉnh Gia Lai) quản lý. Khi chính quyền địa phương còn đang phân vân chưa biết sử dụng khối tài sản này như thế nào cho hợp lý thì những ngôi nhà này “bỏ hoang” nghiễm nhiên trở thành nơi trú ẩn của hàng chục hộ dân miền Nam di cư tự do.

Các hộ dân di cư tự do sinh hoạt tại khu nhà của ban điều hành thuỷ điện Sê San 4 cũ.

Mọi việc bắt đầu từ tháng 4/2010, khi ông Lê Văn Lợi, quê ở tỉnh Tây Ninh đến xã Ia O lao động công nhật cho các chủ rẫy cà phê, cao su trên địa bàn. Công việc của ông Lợi là cuốc đất, rải phân, tưới nước và được chủ rẫy trả theo công nhật mỗi ngày từ 150 đến 200 nghìn/ngày.

Với Lợi, đây là khoản thu nhập ngoài mong đợi nên ông gắn bó với nhiều chủ rẫy quanh các buôn làng trong xã Ia O hơn 3 tháng. Trong thời gian ở đây, ông Lợi phát hiện hồ Sê San có nguồn cá nước ngọt khá dồi dào đồng thời nhìn thấy những ngôi nhà mà Ban Điều hành dự án thuỷ điện Sê San 4 xây dựng phục vụ nhu cầu ăn, ở của cán bộ, công nhân đang bỏ hoang… Thấy cơ hội lập nghiệp hiển hiện ngay trước mắt, ông Lợi về Tây Ninh bán hết đất, vườn và dẫn vợ con lên sinh sống đồng thời còn rủ thêm vài gia đình ở quê cũ quyết lên Tây Nguyên lập nghiệp.

Những tưởng lên Tây Nguyên sẽ đối mặt với muôn vàn khó khăn nhưng khi đến nơi và nhìn thấy điều kiện sống khá hơn, ông Lợi đã liên lạc với những gia đình thân quen cùng rủ nhau lên Tây Nguyên lập nghiệp. Khi các hộ này đến UBND xã Ia O đăng ký tạm trú tạm vắng, chính quyền kiên quyết không cho đăng ký vì số hộ dân di cư tự do lên đến 6 hộ. Dù không được chính quyền địa phương cho tạm trú nhưng trước những điều kiện sống ổn định hơn quê hương, hiện đã có hơn 40 hộ dân từ các huyện khó khăn khăn của tỉnh Tây Ninh, Bình Phước, Đồng Nai… sẵn sàng bỏ quê hương đồng bằng lũ lượt kéo lên địa phận xã Ia O, huyện Ia Grai lập nghiệp.

Những xóm chài ven hồ Sê San 4

Cuộc sống của các hộ di dân tự do họ ban đầu chỉ gắn với việc đánh bắt cá ngoài sông Sê San rồi mang ra chợ bán nhằm trang trải cuộc sống thường nhật. Nhưng số lượng dân đến ở ngày càng đông, tận dụng môi trường nước thuận lợi, một số hộ dân đã đầu tư nuôi cá lồng trên hồ Sê San 4. Giống được mang từ quê nhà lên. Tiền bán đất, bán nhà họ đầu tư mua các vật dụng lồng bè để nuôi cá, thuyền để đi lại. Những hộ dân này sống với nhau như một làng, có hộ mở hàng tạp hoá ngay tại phòng ở.

Nhà bè của các hộ di cư tự do từ đồng bằng Sông Cửu Long

“Đất đai là của nhà nước chứ không phải của riêng ai. Chúng tôi đến định cư một chỗ, yên ổn làm ăn, Nhà nước cần tạo điều kiện, cớ sao lại đuổi chúng tôi đi” – cụ Nguyễn Văn Ngoan (82 tuổi) – đại diện cho 1 hộ di cư tự do đang sinh sống tại khu nhà của Ban Điều hành dự án thuỷ điện Sê San 4 cho chúng tôi biết.

Được biết Sau khi chính quyền địa phương ra sức vận động tuyên truyền, một số hộ đã bỏ về quê chỉ một thời gian sau đó lại lên trên này lại. Một số hộ xuống các ghe thuyền mà họ đã bán đất, vườn ở quê lên đây đầu tư nuôi cá dưới lòng hồ Sê San ở tạm. Nhiều người không chịu về quê lấy cớ họ là người Việt Nam, không vi phạm pháp luật nên họ có quyền ở lại để lao động sản xuất.

(còn tiếp)

Thanh Luận

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Góc nhìn, Tiêu điểm, Xã hộiDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Khởi nghiệp với cây atiso đỏ ở vùng biên

    Khi anh Nguyễn Chí Hoàng ngụ xã Thường Thới Tiền, huyện Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp mang cây atiso đỏ về trồng trên vùng đất biên giới này, nhiều nông dân ở địa phương cứ “mắt tròn mắt dẹt” cho rằng, anh có suy nghĩ gàn dở. Song với tư duy làm nông nghiệp mới mẽ, […]

  • Chi 11.500 đồng cho phí truy xuất nguồn gốc sản phẩm

    Việc truy xuất nguồn gốc một con heo từ trang trại tới bàn ăn chỉ tốn chi phí khoảng 0,5 USD, tương đương 11.500 đồng. Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực phẩm Việt Nam được tổ chức tại TPHCM ngày 14/11. Hội nghị Quốc tế Công nghiệp thực […]

  • Nông dân và doanh nghiệp cần có tiếng nói chung

    Có thể thấy rằng, hiện nay, liên kết sản xuất – tiêu thụ nông sản nói chung và cây lúa nói riêng đã được hình thành bước đầu. Ðể có tính bền vững thì nông dân và doanh nghiệp có tiếng nói chung về giá cả thu mua và một số điều kiện khác… Tính […]