• Trang chủ
  • Tam nông
  • Ứng dụng khoa học và công nghệ: Phát triển nền nông nghiệp hiện đại
00:52 - 20/02/2017

Ứng dụng khoa học và công nghệ: Phát triển nền nông nghiệp hiện đại

Quá trình hội nhập làm cho nền kinh tế Việt có sự cạnh tranh quyết liệt hơn. Nắm được xu hướng của thị trường, nhiều mô hình nông nghiệp chuyển giao tiến bộ khoa học kĩ thuật mới đã có bước phát triển. Khoa học và công nghệ được áp dụng vào đã làm tăng năng suất, giá trị nông sản, đưa nông sản Việt ra cùng thế giới.

Nhiều chuyển biến tích cực

Mặc dù gặp nhiều khó khăn do biến động thị trường, thiên tai, dịch bệnh nhưng sản xuất nông nghiệp nước ta vẫn tiếp tục phát triển. Báo cáo tổng kết của Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) năm 2016 cho thấy sự phát triển nông nghiệp tỷ lệ thuận với việc áp dụng máy móc, thiết bị trong sản xuất nông nghiệp có mức gia tăng 1 – 2% so với năm 2015. Trong khi đó, tỷ lệ cơ giới hía bình quân khâu làm đất cho cây hằng năm như lúa, mía, ngô, rau màu ước đạt 91% (tang 1% so với năm 2015), khâu gieo, trồng đạt 40% (tăng 3%), khâu thu hoạch lúa đạt 50% ( tăng 6%)và sấy lúa tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long đạt 55% (tăng 5% so với năm 2015).

Nông nghiệp công nghệ cao

Theo đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, việc áp dụng KH &CN đã đóng góp khoảng 30 – 40 % vào sự tăng trưởng nông nghiệp tùy theo từng lĩnh vực. KH&CN được ứng dụng trong tất cả các khâu của quá trình sản xuất nông nghiệp từ nghiên cứu, chọn giống cây trồng, vật nuôi đến kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc, canh tác, kỹ thuật chăn nuôi, thức ăn chăn nuôi, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, kỹ thuật chế biến và bảo quản sau thu hoạch. Trong đó, quan trọng nhất cần được quan tâm là khâu chọn giống cây trồng, vật nuôi theo hướng tăng năng suất, nâng cao chất lượng thay thế giống nhập ngoại Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu về xuất khẩu nông, lâm, thủy sản với kim ngạch xuất khẩu đạt 32,1 tỷ USD, trong đó 10 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỷ USD.

Trong 5 năm qua, năng suất lúa liên tục tăng từ 55,4 tạ/ha (năm 2011) lên 57,7 tạ/ha (năm 2015), đưa Việt Nam thành nước có năng suất đứng đầu trong khu vực. Các nhà khoa học Việt Nam đã nghiên cứu chọn tạo được hơn 100 giống cây trồng mới. Do vậy, tới nay, nông dân đã gieo trồng hơn 90% diện tích bằng các giống lúa mới hoặc giống được cải tiến. Hơn 90% diện tích ngô trồng bằng giống ngô lai, trong đó ngô lai của Việt Nam chiếm khoảng hơn 35% diện tích cũng như thị phần cung ứng giống với giá chỉ bằng khoảng 60% so với nước ngoài, giúp tiết kiệm hơn 10 triệu USD mỗi năm cho việc nhập khẩu giống.

Trong sản xuất rau, hoa quả, một số loại trái cây đặc sản đã được xây dựng, bảo hộ nhãn hiệu tập thể hoặc chỉ dẫn địa lý và được xuất khẩu sang các nước trên thế giới. Trong đó có những thị trường lớn, có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng như: Mỹ, Châu Âu. Năm 2016, kim ngạch xuất khẩu rau quả đạt 2,3 tỷ USD, lần đầu tiên vượt kim ngạch xuất khẩu gạo, đạt 2,1 tỷ USD.

Đối với nuôi trồng và chế biến thủy sản, giá trị gia tăng do KH&CN đóng góp tăng trưởng cho ngành thủy sản hơn 35%. Nổi bật nhất là công nghệ chọn lựa và sản xuất giống cá tra, sản lượng hơn 1 triệu tấn/ năm và kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,5 tỷ USD/ năm. Đây là đàn cá tra chọn giống duy nhất tại Việt Nam và trên thế giới, cá có tốc độ tăng trưởng và nhanh hơn và rút ngắn hơn thời gian nuôi là hơn 20%.

Chiến lược dài hơi

Xác định vai trò then chốt của KH&CN trong việc đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững trong thời đại mới, tại các Nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Chính phủ đều khẳng định, cần tiếp tục đổi mới những mô hình, chú trọng chuyển dần từ tăng trưởng theo chiều rộng sang chiều sâu, ứng dụng mạnh mẽ KH&CN và đổi mới sáng tạo.

Để làm được điều này, Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh cho rằng, thời gian tới, cần tăng cường ứng dụng tiến bộ KH&CN vào việc nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của sản phẩm, hàng hóa trong nước theo chuỗi giá trị. Đưa KH&CN vào phục vụ phát triển nông nghiệp, xây dựng nền nông nghiệp công nghệ cao, tập trung vào các mặt hàng chủ lực xuất khẩu; nghiên cứu, chuyển giao và sản xuất các loại giống cây trồng, vật nuôi có năng suất, chất lượng cao, có khả năng chống bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu; tập trung hoàn thiện công nghệ chế biến, bảo quản sau thu hoạch. Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu nông sản, nông dân ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp.

Ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất giống

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, hạn chế lâu nay khiến việc ứng dụng KH&CN trong nông nghiệp vẫn “ì ạch” là do việc tổ chức sản xuất nông nghiệp chưa đồng bộ. Một số nơi còn xem nhẹ và chưa phát huy được vai trò của khoa học công nghệ là động lực, nhiều doanh nghiệp chưa tham gia mạnh vào nghiên cứu chuyển giao khoa học công nghệ trong sản xuất nông nghiệp…

GS.TS Võ Tòng Xuân, Hiệu trưởng Trường Đại học Nam Cần Thơ cho rằng: “Cần có chiến lược ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp bài bản hơn và mạnh hơn nữa. Theo đó, đẩy mạnh liên kết giữa doanh nghiệp với hợp tác xã và nông dân, nhằm xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng cao, áp dụng khoa học công nghệ để sản xuất sản phẩm nông nghiệp tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Làm được như vậy, bản thân doanh nghiệp cần xây dựng thương hiệu và có uy tín trên thương trường; còn nông dân cũng phải thay đổi thành “nông dân kiểu mới”. Nông dân kiểu mới sẽ không tự do sản xuất theo ý mình, theo kinh nghiệm, mà phải triệt để tuân thủ quy trình GAP”.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Hòa, Viện Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam nhìn nhận: “Trong điều kiện biến đổi khí hậu và hạn, mặn ngày càng khốc liệt thì việc ứng dụng khoa học công nghệ để giảm thiểu thiệt hại cho cây ăn trái; lai tạo những giống cây chịu hạn, mặn là rất cấp bách. Thời gian qua các nhà khoa học đã nghiên cứu, lai tạo một số giống rau, quả thành công như thanh long ruột đỏ Long Định 1; bưởi đường lá cam ít hạt; cam sành không hạt; nhãn lai LĐ 11; xoài Châu hạng võ; xoài thơm…”.

Ngoài ra, TS Chu Tiến Quang, cán bộ Viện Quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, để KH&CN tạo được sức bật trong nông nghiệp, cần tăng cường hơn nữa công tác chuyển giao KH&CN cho người nông dân. Đây là một “khoảng trống” lớn từ trước tới nay vẫn chưa được “lấp” đầy. Phải gắn kết giữa hệ thống nghiên cứu KH&CN Nhà nước với tư nhân, hợp tác xã, người nông dân. Hiện nay, có rất nhiều sáng tạo khoa học của người nông dân nhưng chưa được công nhận và tiếp sức kịp thời. Nông dân phải được hướng dẫn nâng cao trình độ kỹ thuật công nghệ sau thu hoạch để đáp ứng nhu cầu của thị trường thế giới.

Tóm lại, Bộ NN&PTNT xem việc ứng dụng KH&CN vào sản xuất là chiến lược dài hơi nên trong thời gian tới, ngành nông nghiệp sẽ thực hiện cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm đối với các tổ chức KH&CN công lập; đổi mới cơ chế quản lý, chế độ tài chính theo hướng quản lý sản phẩm, đầu ra của nhiệm vụ KH&CN. Ngoài ra, ngành nông nghiệp sẽ tăng cường đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, thiết bị công nghệ cho các phòng thí nghiệm; đào tạo nguồn nhân lực kết hợp với cơ chế quản lý nhân lực KH&CN theo hướng tạo lập thị trường lao động trong hoạt động KH&CN.

 Oanh Lê

 

Tin cập nhật
  • “Có về Cổ Chất với anh thì về…”

    Làng Cổ Chất xưa và nay Lần lữa hẹn lên hẹn xuống năm lần bảy lượt mãi, rồi thì cuối cùng bữa ấy tôi cũng có thời gian về thăm làng Cổ Chất của Kim Thanh, cô phóng viên một tờ báo ngành nọ. Và rồi cảm gác đầu tiên của tôi khi đặt chân […]

  • Phiên họp trù bị Đại hội lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam

    Tại phiên họp, các đại biểu thông qua Quy chế làm việc của Đại hội; bầu Đoàn Chủ tịch, Đoàn Thư ký, Ban Thẩm tra tư cách đại biểu; thông qua Chương trình làm việc Đại hội, Quy chế bầu cử… Sau khi đặt vòng hoa, vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh và […]

  • Đại hội XIII: Tin tưởng, quyết tâm đưa đất nước phát triển bền vững

    Cán bộ, đảng viên và nhân dân trên các vùng, miền Tổ quốc đều hân hoan hướng về Đại hội, tin tưởng Đại hội thành công, đề ra đường lối đưa đất nước tiếp tục phát triển bền vững trong thời kỳ mới. Đại hội XIII của Đảng diễn ra tại Thủ đô Hà Nội […]

Sự kiện
Tam nông
  • Thanh long rớt giá, nông dân Bình Thuận, Long An lo “mất” Tết

    Cả hai vùng trồng thanh long lớn nhất cả nước đang loay hoay tìm đầu ra cho vụ thanh long chong đèn cuối năm. Trước đợt thu hoạch Tết Nguyên đán, người trồng thanh long tại 2 tỉnh Bình Thuận và Long An đang đối diện với khó khăn, khi vụ này cây cho năng […]

  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]