01:04 - 14/05/2018

Tóc mây sơn nữ

Từ lâu, các cô gái ở núi rừng Trường Sơn – Tây Nguyên đã biết khai thác kho mỹ phẩm có sẵn trong thiên nhiên, rừng núi để làm đẹp. Những sắc hương tự nhiên quyến rũ trên làn da, mái tóc, làn môi của các cô gái đã làm say đắm biết bao chàng trai trong mùa lễ hội buôn làng.

Hương rừng trên làn tóc

Theo cấu tạo tự nhiên, cơ thể người phụ nữ khi đến tuổi dậy thì thường tiết ra một mùi hương thơm quyến rũ, chỉ tồn tại trong vài tuần. Mùi đó tùy cơ địa của mỗi người mà đậm hay nhẹ, thoảng hương thơm ngọt ngào như đòng lúa đang thì con gái. Ngoài hương thơm tự nhiên, những cô sơn nữ cũng biết tìm ra các hương liệu, mỹ phẩm có sẵn trong rừng để làm đẹp cho mình.

Nguyên liệu để làm đẹp, tạo hương thơm thật giản dị, không phải tìm đâu xa mà nằm ngay trong nương rẫy, đó chính là củ nghệ. Người M’nông dùng củ nghệ để chế biến màu vàng làm thuốc nhuộm vải. Người ta lấy củ nghệ tươi đem giã vắt lấy nước cho ra màu vàng có thể dùng nhuộm vải được ngay, không phải qua công đoạn chiết xuất công phu như các loại vỏ, rễ cây khác. Củ nghệ còn dùng để xức lên cơ thể giữ cho làn da tươi đẹp.

Tóc mây giữa đại ngàn.

Trong sử thi Hbia Mlin của người Ê Đê, cô nàng Hbia được ca ngợi bởi sắc đẹp tuyệt trần “lũ đàn ông ngó đến chết thèm, lũ trai trẻ coi không biết chán”, “gái Kur không theo được, gái Lào không sánh bằng” nhờ biết dùng các loại “nước thơm” làm đẹp và giữ sắc đẹp. Nàng được ông trời tắm cho củ nghệ dưới nước, lớn lên lại được tắm củ nghệ chỉ có ba rễ nên nàng như hoa nở ba lần. Mỗi khi đi rừng, lũ làng nghe mùi nghệ thì biết các cô gái đang tắm suối, đang xức dầu thơm. Do đó, lũ con trai thích ngắm trộm các cô gái tắm, thậm chí “người già ngắm thì thấy mình trẻ lại”.

Trong các loại nước hoa, ngoài củ nghệ là thứ “hương liệu” truyền thống được các người đẹp Tây Nguyên như Ê Đê, Gia Rai, M’nông… ưa thích nhất còn có một số loại khác như củ ksoa, cây kjur, mà theo sử thi thì đó là các loại cây quý của chàng Dam Duh trồng trên núi Tơ Linh?! Khi dùng thì sẽ có hương thơm quyến rũ: “Nếu đi trước chàng trai thì người nàng sẽ luôn bay hương gái trẻ, đến chú bác cũng phải thương…”

Người con gái Cơ Tu muốn có hương thơm thì nhờ đến những đóa hoa pêlê marowgót cánh màu trắng có xen hồng, gắn vào lưng váy. Trái của loài hoa này có tên là pêlê đêlôm to như trái chuối, màu đen, khi chín tự rụng và những cô gái Cơ Tu nhặt mang về nấu và gội cho thơm tóc, đen tóc, dài tóc. Còn khi pêlê đêlôm chưa đến mùa chín thì thay bằng lá mrcha nấu lên để gội tóc vừa sạch vừa mượt. Và có lẽ thú vị hơn cả đó là các cô gái ở núi rừng Trường Sơn dùng màu hồng trên những cách hoa âmprôon có màu đỏ thì ép vào môi.

Vẻ đẹp quyến rũ của những cô gái miền sơn cước

Là bộ phận thân thể đậm nét nữ tính, mái tóc được người đẹp miền sơn cước chăm chút nhiều nhất. Tùy theo thẩm mỹ của từng tộc người, lứa tuổi mà họ có cách cắt xén, để tóc dài ngắn, búi tóc, tạo hình khác nhau. Và hầu như các tộc người đều ưu ái làm đẹp cho dung mạo của mình bằng những món trang sức đặc biệt trên mái tóc.

Một đặc điểm nổi bật nhất trên mái tóc của các cô sơn nữ là việc trang điểm, làm đẹp bằng các loại dây buộc tóc. Dây buộc tóc làm bằng nhiều chất liệu khác nhau như hạt cườm, dây mây, nan tre, nhựa nhưng phổ biến nhất là bằng vải thổ cẩm. Người Cơ Tu có loại dây buộc tóc (cơ ting trving) dài kỷ lục. Đây là một sợi dây dệt bằng các sợi vải, rộng khoảng 5 cm, dài 1 đến 2 m. Dây được dệt khá công phu bền chặt, màu trắng sữa hoặc xám, có nhiều hoạ tiết hoa văn hình học cách điệu, hoa văn mã não màu đen nhạt, hai đầu dây thường có các sợi để tua dài nhiều màu khoảng 30 cm. Các cô gái thắt dây trên mái tóc, đuôi dây thả ra sau lưng, làm cho mái tóc khỏi bị xoã ra khi người phụ nữ tham gia nhảy múa trong lễ hội. Cùng với dây thắt ngực, dây buộc tóc làm tôn vẻ duyên dáng, quyến rũ cho các thiếu nữ Cơ Tu khi các chàng trai nhịp nhàng trong vũ điệu dâng trời (Tân tung Da dă).

Dây buộc tóc của cô gái Ba Na.

Các thiếu nữ Tây Nguyên giữ được vẻ đẹp hoang sơ, hồn nhiên với da nâu, mắt sáng, mái tóc ửng vàng tựa râu ngô như hòa điệu với sắc màu đất đỏ bazan và màu nắng mật ong cháy bỏng của cao nguyên đại ngàn. Sau khi tắm gội ở các dòng suối mát, các cô gái chải tóc bằng chiếc lượt sừng trâu hay lược làm bằng tre để tóc không bị rối. Người M’nông có câu nói vần dạy bảo các cô gái về sự chung thuỷ, chăm lo xây dựng hạnh phúc gia đình: “Xâu hạt cườm đã hợp với cổ rồi/ Đôi bông đã hợp với tai rồi/ Vợ phải lo dệt khố cho chồng/ Dù chỉ dệt khố trắng cũng được/ Dù chỉ bới cỏ tranh lên đầu/ Dù chỉ bới tóc bằng lược sừng trâu”.

Vào dịp lễ hội, bên cạnh các loại trang sức như chuỗi hạt, vòng bạc, vòng đồng đeo cổ, khuyên tai, các cô gái thường không quên đeo dây buộc tóc để trang điểm. Thiếu nữ M’nông, Xơ Đăng ở cao nguyên phổ biến với dây buộc tóc bằng hạt cườm. Xưa kia họ thu nhặt những hạt cây cỏ xâu lại làm chuỗi cườm để đeo cổ chân, cổ tay và làm dây buộc tóc. Sau này, khi có sự giao thoa văn hoá giữa các tộc người, đồng bào sử dụng hạt cườm nhựa để làm đồ trang sức. Dây buộc tóc của người Xơ Đăng được làm từ hạt cườm nhỏ, có màu sắc đẹp nhờ sự khéo tay tạo hình hoa văn và là loại dây buộc có giá trị về thẩm mỹ và hiện vật so với các tộc người trong vùng. Dân tộc M’nông có dây buộc tóc bằng hạt cườm ngũ sắc, gọi là cườm hoa (Nhong Kach) nổi lên hai màu vàng và đỏ để phân biệt với màu đen, trắng của nam giới. Dân tộc Ê Đê, Gia Rai, Ba Na và một số tộc người khác cả nam và nữ đều sử dụng dây buộc tóc thổ cẩm.

Những cô gái miền sơn cước tự làm cho mình đẹp lên qua vóc dáng khỏe mạnh, chăm chỉ, biết dệt vải, biết mọi việc trên nương, biết nhảy múa, hát ca trong các lễ hội và cũng biết làm đẹp cho mình với môi son má hồng, tóc mướt và người có hương thơm từ kho mỹ phẫm của thiên nhiên hoang dã.

Theo L.V

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Làng mớiDanh mục ,
Tin cập nhật
  • Chuỗi giá trị nông nghiệp thất bại?

    “Chúng ta cần một lộ trình để thay đổi toàn diện chuỗi giá trị nông sản, bắt đầu từ nông dân” Chúng ta thường nói về định hướng phát triển sản xuất nông nghiệp an toàn theo chuỗi giá trị, nhưng lại không tạo ra được sự liên kết chặt chẽ giữa nhà quản lý, […]

  • Đến hẹn lại “chạy”

    Mong muốn cho con em mình có được một điểm trường theo học chất lượng cao, đội ngũ giáo viên nhiều kinh nghiệm, cơ sở vật chất đảm bảo, đó là điều mong muốn rất chính đáng của các bậc phụ huynh. Từ đó nhiều người đã sẳn sàng bỏ ra số tiền lớn hay […]

  • Qua trạm khỏi trả tiền

    Hai Méo: Nè mấy ngày nay tui thấy anh chuẩn bị mua giá sống về chất đống làm gì vậy? Bộ hổm rày cái vụ đó yếu xìu nên mua giá về ăn cho nó sung ba khía phải hôn ? Ba Tròn: Nói tầm bậy, tầm bạ, con cái nó cười. Tui mua để […]

Sự kiện
  • Bí thư không phải người địa phương sẽ xóa bỏ tình trạng cục bộ, lợi ích nhóm

    Bí thư không phải người địa phương giải quyết được tình trạng hiện nay đó là cục bộ, bè phái, lợi ích nhóm. Đồng thời đây là giải pháp khắc phục yếu kém của công tác cán bộ trong thời gian qua. Một trong những giải pháp đột phá trong công tác cán bộ những […]

  • Chung tay vì sức khỏe cộng đồng

    Sáng ngày 26.5.2018, tại công viên Thống Nhất (Hà Nội), T.Ư Hội NDVN, T.Ư Hội Liên hiệp Phụ nữ VN phối hợp vớ Bộ NN&PTNT tổ chức Lễ phát động thực hiện Chương trình Tuyên truyền, vận động sản xuất, kinh doanh nông sản thực phẩm an toàn vì sức khỏe cộng đồng. Tham dự […]

  • Bảo vệ người tố cáo thế nào?

    Việc mở rộng hình thức tố cáo qua điện thoại, email vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau khi Quốc hội thảo luận về Luật tố cáo (sửa đổi) vào sáng nay 24/5. Cần mở rộng Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định, qua thảo luận, kết quả lấy […]

Tam nông
  • Làm giàu từ bưởi da xanh

    Sau bảy năm canh tác, 150 cây bưởi da xanh của anh Hưng oằn sai trĩu quả. Mỗi năm, bưởi da xanh cho anh Hưng thu lời trên 400 triệu đồng. Chuyển đổi cây trồng Năm 2000, anh Nguyễn Phùng Hưng (42 tuổi) ở khu phố Phước Hòa, phường Tân Thiện, thị xã Đồng Xoài […]

  • Trồng rau thủy canh kiếm tiền triệu

    Hiện nay, tại TPHCM, mô hình trồng rau thủy canh trong nhà màng hướng đến sản xuất ra sản phẩm sạch, an toàn đang được rất nhiều đơn vị bao tiêu đầu ra. Tuy  chi phí đầu tư  ban đầu lớn nhưng bù lại người nông dân giảm công lao động, hạn chế được dịch […]

  • Sung Mỹ – dễ trồng, lợi nhuận cao

    Cây sung Mỹ là loại cây ưa khí hậu nóng khô, thích hợp với độ ẩm thấp và dễ trồng, chỉ cần có đất và lượng nước đủ là cây sẽ sống và phát triển. Nhưng để được trái sung ngọt thì cần phải nắm vững kỹ thuật trồng, đảm bảo đủ lượng nước, lượng […]