10:04 - 20/05/2019

Tình yêu và cuộc sống ở đường 559

Nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập Con đường huyền thoại mang tên Bác, chúng tôi có dịp trao đổi với Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn – Nguyên Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Tổng Cục Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng)- Phó Chủ tịch thường trực Hội Truyền thống Trường Sơn- đường Hồ Chí Minh Việt Nam.

Được biết ông là một trong những người lính ở Trường Sơn khá lâu (gần 20 năm) xin ông kể về một vài kỷ niệm trong những năm tháng không quên đó, thưa ông?

Vâng, tôi đi bộ đội năm 17 tuổi và vào thẳng Trường Sơn phục vụ cho đến gần 20 năm sau thì mới chuyển sang đơn vị khác. Có thể nói cả thời tuổi trẻ của tôi đã trôi qua ở đây. Cũng chính nơi đây tôi đã tìm thấy người bạn đời, đám cưới lính đạm bạc nhưng vui đã được tổ chức một đêm trong rừng Trường Sơn, nên kỷ niệm thì nhiều lắm không thể kể hết.

Thời gian này bên nhau là rất nhiều thanh niên ưu tú của Tổ quốc, họ đã sát cánh bên cạnh tôi cống hiến tuổi trẻ cho Tổ quốc và nhiều người đã vĩnh viễn nằm lại trên dải Trường Sơn xanh biếc. Có một thời gian nhà thơ Phạm Tiến Duật công tác tại đơn vị chúng tôi, lúc đó bài “tiểu đội xe không kính” bắt đầu nổi tiếng.

Bộ đội vận tải hành quân trên đường Trường Sơn thời kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Ảnh Tư liệu

Tôi nhớ đầu mùa mưa năm 1970, anh Văn Lượng, phóng nhiếp ảnh của Thông tấn xã Việt Nam vào công tác có tâm sự với tôi: “Tuấn ơi! Cậu làm ơn tìm hộ tôi một chiếc xe không kính để chụp”. Tôi nói: “Tưởng gì chứ xe không kính thì bọn tôi có hàng chục cái”. Sau đó, tôi bố trí 5-6 xe không kính thật chạy đi chạy lại để anh tác nghiệp. Xong chuyện ‘tiểu đội” anh Lượng đề nghị tôi bố trí chụp điển hình cá nhân, tôi gọi Kim Ngọc Quảng, người vừa được phong anh hùng cuối năm 1969 ra để chụp. Sau này bức ảnh anh hùng Kim Ngọc Quảng đội mũ sắt ngồi trong buồng lái xe không kính đã trở nên nổi tiếng.

Mối tình của tôi cũng đã diễn ra ở trên dải Trường Sơn. Dường như bài thơ “Trường Sơn đông, Trường Sơn tây” của nhà thơ Phạm Tiến Duật cũng có hình ảnh của chúng tôi trong đó. Người yêu tôi là một cô gái quê Phú Thọ được cử vào công tác trong này. Sau nhiều lần có dịp gặp gỡ rồi được bạn bè vun vào chúng tôi đã nên duyên vợ chồng.

Sau khi chúng tôi báo cáo tổ chức và thủ trưởng các cấp để xin chuẩn bị đám cưới thì mới phát sinh chuyện đăng ký ở đâu. Trong rừng Trường Sơn làm gì có nơi đăng ký. Bàn đi tính lại, cuối cùng thống nhất là quay về hậu cứ của Bộ Tư lệnh ở xã Hương Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình để đăng ký. Phó Chính ủy Lê Xy còn viết một lá thư dài cho Ủy ban xã để trình bày hoàn cảnh đặc biệt của chúng tôi và đề nghị xã giúp làm thủ tục đăng ký.

Ngày cưới, vợ tôi không có bộ cánh nào khác ngoài quân phục. May mà Viện quân y 59 gần đó nên mấy cô em cho mượn áo cánh trắng quần đen còn tôi đã có quân phục. Lễ cưới đạm bạc nhưng rất vui, đơn vị đóng góp một bao tải bánh bích quy. Cũng có ban nhạc của anh Hoàng Thực (anh trai ca sĩ Hoàng Chè),  khi anh hát thì mấy anh em khác lấy nắp xoong gõ cồm cộp đệm. Thời điểm này miền Bắc tạm yên bom đạn nên các cháu thiếu niên nhi đồng trong các xóm đến xem đám cưới rất đông như đi xem văn công. Chúng tôi phát cho các cháu mỗi đứa vài chiếc bánh.

Sáng hôm sau vợ chồng tôi quay ra Hà Nội để thăm và báo cáo bố mẹ hai bên. Ở đây đã xảy ra một chuyện rất vui là cả hai gia đình nội ngoại đều chưa nhận được lá thư chúng tôi gửi ra nói về chuyện thành lập gia đình (thực ra những lá thư đó còn chưa ra đến nơi) nên cả hai bên đều ngạc nhiên vì sự xuất hiện đột ngột của vợ chồng tôi, nhưng sau đó họ đều rất vui vì nghĩ: “khi đi chỉ một khi về cả đôi” là mừng.

Ông có thể giới thiệu cho bạn đọc những nét chính về lịch sử con đường huyền thoại, thưa ông?

Ngày 19.5.1959 thực hiện Nghị quyết 15 của Đảng, thường trực Tổng quân ủy thành lập “Đoàn công tác quân sự đặc biệt” nhằm mở đường Trường Sơn chi viện cho chiến trường miền Nam. Biên chế ban đầu của đoàn là 500 cán bộ chiến sĩ lấy phiên hiệu là Đoàn 559 do Thượng tá Võ Bẩm là Đoàn trưởng. Đoàn tổ chức thành một tiểu đoàn vận tải bộ gồm 11 đội (9 đội vận tải, 1 đội trinh sát, 1 đội xây dựng hậu cứ). Đầu tháng 6.1959, đoàn bắt đầu vào Nam, đi ra từ Khe Hó phát triển đến trạm cuối cùng là Pa Lin tiếp giáp với Liên khu 5. Khẩu hiệu của Đoàn lúc đó là “ở không nhà, đi không dấu, nấu không khói, nói không tiếng”.

Ngày 13.8.1959, sau 8 ngày đêm chuyến hàng đầu tiên vượt Trường Sơn đã tới tay cán bộ chiến sĩ Liên khu 5. Chuyến hàng tuy ít ỏi nhưng làm nức lòng đồng bào đồng chí. Sau khi được Đảng hai Nhà nước Việt Nam và Lào chấp thuận, tháng 6.1961, Đoàn 559 đã lật cánh sang tây Trường Sơn mở tuyến chi viện qua đất bạn Lào. Từ thế độc tuyến Đông Trường Sơn, đoàn 559 đã mở thêm con đường Tây Trường Sơn với gần 200km đường cho xe cơ giới.

Ngày 13.10.1961 Bộ Quốc phòng ra quyết định phát triển Đoàn 559 tương đương cấp Sư đoàn từ ngày đó trở đi đây là con đường huyết mạch đã cung cấp cho chiến trường miền Nam hàng trăm nghìn tấn vũ khí, tổ chức đưa đón cho hàng trăm nghìn cán bộ chiến sĩ vào tăng cường cho chiến trường, vận chuyển hàng trăm nghìn tấn hàng dân dụng như gạo, muối, thuốc men cho tiền tuyến. Mỹ, Ngụy đã ồ ạt nhiều lần dùng bộ binh và máy bay tấn công nhằm cắt đứt hành lang vận chuyển này nhưng đều thất bại thảm hại, ví dụ như cuộc “hành quân Lam Sơn 12”. Đoàn 559 cũng được tăng cường thêm các trung đoàn vận tải cơ giới, trung đoàn công binh, các tiểu đoàn pháo…

Ngày 18.11.1964, lực lượng bảo vệ phòng không tây Quảng Bình đã dũng cảm bắn rơi máy bay Mỹ, trong trận chiến đấu này đã xuất hiện tấm gương dũng cảm của Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân với lời hô: “nhằm thẳng quân thù mà bắn”.

Một đoạn đường Hồ Chí Minh qua Tây Nguyên ngày nay. Ảnh Tư liệu

Ngày 3.4.1965 quân ủy Trung ương nâng cấp Đoàn 559 thành Bộ Tư lệnh 559 tương đương cấp Quân khu. Tháng 7.1967 Bộ Tư lệnh 559 tổ chức mừng công lần thứ ba đón nhận Huân chương Quân công hạng Nhất. Đến thời điểm này các phương tiện thông tin đại chúng lần đầu tiên được phép tuyên truyền về các tổ chức hoạt động của Đoàn 559 với tên gọi “Đoàn vận tải quân sự Quang Trung”.

Đoàn 559 đã góp nhiều công lao quan trọng cho các Chiến thắng Mậu Thân 1968, Chiến dịch Đường 9 Nam Lào 1969, Chiến dịch Giải phóng Quảng Trị hè 1972 và đặc biệt tham gia vào cuộc Tổng tiến công nổi dậy mùa Xuân 1975. Ban Sư đoàn của Bộ tư lệnh Trường Sơn đã trực tiếp tham gia giải phóng Tây Nguyên, Buôn Mê Thuột.

Trong thời gian chiến tranh, cán bộ chiến sĩ đường Trường Sơn đã từng được đón Tổng Bí thư Lê Duẩn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, Thủ tướng Phidel Castro… và nhiều cán bộ cao cấp khác. Nhiều năm chiến đấu anh dũng, bộ đội Trường Sơn đã vinh dự được Đảng và Nhà nước tuyên dương “Anh hùng lực lượng vũ trang”, được tặng Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Sao vàng cao quý. 82 đơn vị và 47 cá nhân được tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang.

Thưa ông, có một quá khứ lịch sử huy hoàng như vậy, làm thế nào để chúng ta có thể lưu giữ và giới thiệu cho con cháu mai sau những kỳ tích của thế hệ trước?

Từ năm 1989 Ban liên lạc Cựu Chiến binh (CCB) Trường Sơn khu vực Hà Nội ra đời với nhiều hoạt động truyền thống tốt đẹp, từ đó nhiều Ban Liên lạc ở các khu vực địa phương cũng được hình thành. Để đáp ứng nguyện vọng của các CCB Trường Sơn ngày 13.5.2011 Bộ trưởng Bộ Nội vụ đã cho phép thành lập Hội truyền thống Trường Sơn – đường Hồ Chí Minh Việt Nam. Hội đã thông qua Điều lệ Chương trình hoạt động bầu Ban Chấp hành, bầu Ban thường vụ Hội với 19 ủy viên. Hội đã suy tôn đồng chí Đồng Sỹ Nguyên – Nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Tư lệnh Bộ đội Trường Sơn làm Chủ tịch danh dự. Đây là một dấu ấn lịch sử để các CCB Trường Sơn có điều kiện tập hợp, giáo dục cho thế hệ trẻ hôm nay trách nhiệm với truyền thống lịch sử hào hùng của đất nước và cha ông làm nên con đường Trường Sơn huyền thoại, làm nên sự nghiệp chống Mỹ cứu nước vĩ đại.

Hiện tại Hội đã có 130 đầu mối với tổ chức Hội và Ban Liên lạc của 45 tỉnh, thành trong cả nước. Hội đã tập hợp được gần 30 vạn hội viên trong cả nước với 2 nhiệm vụ lớn: Giáo dục truyền thống và hoạt động tình nghĩa.

Trong thời gian qua Hội đã xây dựng được 1.025 ngôi nhà tình nghĩa trị giá 52,5 tỷ đồng, tặng 342 học bổng cho con hội viên, tặng hàng chục nghìn phần quà cho hội viên nghèo trị giá hơn 8 tỷ đồng… Hội đã có 2 cuộc vận động lớn trong năm 2013 là: “Viết ký ức Trường Sơn” và “Hội viên Trường Sơn làm kinh tế giỏi, giúp nhau xóa đói giảm nghèo”. Hội đã xuất bản hàng chục cuốn sách lịch sử các đơn vị và các tuyển tập thơ văn. Hiện tại chúng tôi đang xây dựng hồ sơ đề nghị Chính phủ công nhận Di tích Lịch sử đường Hồ Chí Minh là Di tích quốc gia đặc biệt.

Xin cảm ơn Ông!

Thiên Việt (thực hiên)

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Sự kiện, Thời sự trong nướcDanh mục
Tin cập nhật
  • Triển khai thẻ bảo hiểm y tế điện tử từ ngày 1/1/2020

    Theo lộ trình đã được đặt ra tại các văn bản pháp luật về bảo hiểm y tế hiện hành, từ ngày 1/1/2020, cơ quan Bảo hiểm xã hội (BHXH) sẽ thực hiện việc cấp thẻ bảo hiểm y tế (BHYT) điện tử cho người tham gia. Báo cáo chuyên đề về BHYT, BHXH Việt […]

  • Khởi động “Trại hè Bóng đá Thiếu niên Toyota 2019”

    Công ty Ô tô Toyota Việt Nam (TMV) đã chính thức thông báo khởi động “Trại hè Bóng đá Thiếu niên Toyota 2019” dành cho các em nhỏ có niềm đam mê bóng đá trong độ tuổi từ 9 đến 12. Với sự phối hợp của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo và Liên đoàn […]

  • Thủ tướng chỉ định cơ quan đầu mối triển khai Hiệp định CPTPP

    Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định chỉ định các cơ quan đầu mối để triển khai thực hiện Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Theo nhiệm vụ, Bộ Công Thương là cơ quan chủ trì thực hiện các nội dung về: Các điều khoản […]

Sự kiện
Tam nông
  • Ủng hộ thịt heo sạch giữa ‘bão táp’ dịch tả

    Người tiêu dùng đang hoang mang vì nguồn gốc cung thịt heo, tuy nhiên, theo khuyến cáo của cơ quan quản lý nhà nước, thịt heo đang tiêu thụ trên thị trường là thịt đảm bảo an toàn. Kiểm soát dịch chặt chẽ Ông Nguyễn Xuân Dương, Quyền Cục trưởng Cục Chăn nuôi cho biết, […]

  • Đăk Nông: Phong trào nông dân sản xuất kinh doanh giỏi phát huy hiệu quả

    Sáng ngày 14/06, Hội Nông dân tỉnh Đăk Nông đã tổ chức Hội nghị gặp mặt và biểu dương nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu tỉnh Đắk Nông lần thứ III năm 2019, với sự tham gia của 96 nông dân tiêu biểu đại diện cho hơn 20.000 nông dân trên địa […]

  • “Tận thế lợn” đẩy giá thịt tại Trung Quốc tăng vọt

    Giá thịt lợn tại Trung Quốc trong tháng 5 tăng 18%, khiến chỉ số giá tiêu dùng tăng 2,7%, trong bối cảnh dịch tả lợn Châu Phi vẫn đang hoành hành tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Số liệu từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy chỉ số giá […]