00:42 - 18/02/2017

Tích tụ ruộng đất: Mô hình ở Tam Nông phát huy hiệu quả

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 2-2017 vừa qua, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Tư pháp rà soát, đề xuất sửa đổi chính sách đất đai, tạo thuận lợi cho tích tụ, tập trung ruộng đất, mở rộng hạn điền cho sản xuất nông nghiệp quy mô lớn trong quý III/2017.

Xu thế phát triển của nông nghiệp Việt Nam

Thực tế cho thấy, sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam được thực hiện dưới các hình thức tổ chức sản xuất khác nhau như hộ gia đình, trang trại, doanh nghiệp nông nghiệp… Khoảng 90% đất nông nghiệp thuộc các hộ nông nghiệp và các trang trại, 6% thuộc doanh nghiệp, số còn lại thuộc các cơ sở khác.

Xây dựng CĐL gắn với phát triển HTX nông nghiệp kiểu mới

Nhìn chung, các hộ nông dân nhỏ không đạt hiệu suất cao do ruộng đất manh mún, phân tán. Tại nhiều nơi, ruộng đất được chia đều cho mọi người. Kết quả là các hộ có từ 3 – 4 mảnh ruộng, thậm chí nhiều hơn, và các mảnh ruộng đó lại cách xa nhau. Thực tế đó ảnh hưởng đến năng suất lao động và hiệu quả quản lý. Mức độ manh mún tại mỗi địa phương khác nhau, do đặc điểm địa hình, mật độ dân số, cách thức phân bố đất, các yếu tố lịch sử và văn hóa khác. Nhìn chung, hai vùng có mức độ manh mún cao nhất là vùng Đồng bằng sông Hồng và miền núi phía Bắc.

Để đưa nông nghiệp lên sản xuất lớn hiện đại, Đảng, Nhà nước ta đã thực hiện chủ trương công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Mục tiêu tổng quát và lâu dài của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn là xây dựng một nền nông nghiệp sản xuất hàng hóa lớn, hiệu quả và bền vững có năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh cao trên cơ sở ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ tiên tiến, đáp ứng yêu cầu trong nước và xuất khẩu; xây dựng nông thôn ngày càng giàu đẹp, dân chủ, công bằng, văn minh, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất phù hợp, kết cấu hạ tầng kinh tế-xã hội phát triển ngày càng hiện đại.

Với chủ trương, chính sách thúc đẩy tích tụ, tập trung ruộng đất trong nông nghiệp của Đảng và Nhà nước, trong những năm qua việc tích tụ, tập trung ruộng đất đã diễn ra với các hình thức và bước đi khá đa dạng và sáng tạo. Đặc biệt huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp nổi bật lên như một điểm sáng. Thời gian qua, tại địa bàn huyện xuất hiện nhiều mô hình hay, cách làm mới mang lại hiệu quả trong thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp đối với ngành hàng lúa gạo. Trong đó, mô hình tích tụ ruộng đất, sản xuất lúa với quy mô lớn gặt hái đượ nhiều thành tựu.

Có ý kiến cho rằng có 2 cách thực hiện tích tụ ruộng đất. Thứ nhất là tích tụ hộ theo hướng các tổ hợp tác tự nguyện. Theo hướng này, đất nhà ai vẫn của nhà đó, chỉ cải tạo đồng ruộng, nâng cấp hạ tầng và cùng thương mại sản phẩm theo định hướng thống nhất. Tổ hợp tác sẽ hỗ trợ giống, kỹ thuật, thậm chí bảo lãnh vay vốn; nhà nước hỗ trợ hạ tầng, khoa học, đào tạo, giới thiệu thị trường.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường phân tích: “Thực tiễn cho thấy ở đâu mà nông dân tích tụ vài ba chục ha đất đều có thể sản xuất hàng hóa xuất khẩu được. Ví dụ Hưng Yên có người sở hữu 120 ha đất đã sản xuất lúa, xuất khẩu gạo sang Nhật Bản, áp dụng công nghệ cao ở mọi công đoạn từ gieo giống lúa, cấy, gặt… Một nông dân khác sở hữu 120 ha đất đã sản xuất chuối bán sang Nhật. Quốc hội nên xem lại việc này để tạo ra vùng sản xuất nông nghiệp có quy mô thì mới phát triển được”, ông nhấn mạnh.

Nông dân chuyên nghiệp

Vận dụng linh hoạt chính sách “dồn điền đổi thửa” chính quyền huyện Tam Nông (Đồng Tháp) cho các đơn vị đứng ra thuê đất để sản xuất lúa theo quy mô cánh đồng lớn với tổng diện tích 613ha, bao gồm HTX Đức Huệ thuê 400ha tại xã Phú Đức, Phú Thọ và thị trấn Tràm Chim; Công ty Cổ phần Giống cây trồng – con nuôi Ninh Bình thuê 148ha tại xã Phú Thọ, HTX Tân Cường thuê 65ha tại xã Phú Cường. Trung bình giá mỗi ha đất các HTX và doanh nghiệp thuê của nông dân từ 25 – 30 triệu đồng/năm. Nhìn chung, sau 1-2 vụ canh tác, các đơn vị thuê đất đều sản xuất có hiệu quả, sản lượng và chất lượng lúa an toàn, đạt tiêu chuẩn xuất khẩu.

Không chỉ HTX, mô hình sản xuất của anh Nguyễn Văn Khanh – ngụ xã Phú Cường là một điển hình của kiểu làm ăn này. Anh Khanh cho biết: “Năm 2012, mỗi anh em trong gia đình được cha mẹ chia cho 10ha đất ruộng để sản xuất. Thấy tôi… mê làm ruộng nên anh em giao toàn bộ 80ha đất để tôi sản xuất lúa theo hình thức cho thuê đất hàng năm với giá 1,8 triệu/công”.

Ngoài ra anh còn thuê 40ha đất của những hộ liền ranh, để thuận tiện cho việc canh tác diện tích lớn. Anh Khanh đầu tư vốn mua sắm máy móc (máy cày, máy xới, máy gặt đập liên hợp); xây dựng kho chứa lúa; thuê nhân công trang sửa mặt ruộng, nạo vét đường nước tưới tiêu… Vụ đông xuân 2015 – 2016, anh canh tác 120ha giống lúa Nhật, hợp đồng bán toàn bộ sản lượng cho Cty Lương thực Việt Hưng với giá 6.900 đồng/kg, tổng lợi nhuận 4,6 tỉ đồng. Qua 4 năm canh tác theo mô hình cánh đồng lớn, cái lợi lớn nhất là thuận tiện đưa cơ giới hóa vào sản xuất, toàn bộ diện tích trồng cùng một giống, sản xuất cùng một quy trình nên sản lượng và chất lượng đều đảm bảo, lợi nhuận tăng…

Mặc dù quá trình tích tụ và tập trung ruộng đất đang diễn ra đúng hướng, song quá trình này còn hạn chế do chính sách hạn điền của Nhà nước vẫn chưa thoáng khiến các Doanh nghiệp, HTX  chưa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi. Ông Nguyễn Văn Trãi – Giám đốc HTX Tân Cường cho rằng: “Việc thực hiện cánh đồng mẫu lớn có thuận lợi, nhưng cũng còn những khó khăn mà HTX và các ngành liên quan cần giải quyết. Đối với những hộ nông dân sản xuất nhỏ lẻ, khó khăn nhất là việc áp dụng khoa học – kỹ thuật vào đồng ruộng. Trong khi chúng ta đang sản xuất lúa an toàn, thì nhiều hộ thường phá vỡ các quy trình này. Để giải quyết vấn đề này, thời gian qua, chúng tôi đã tích cực vận động người dân cho HTX thuê đất sản xuất”.

Trước những khó khăn đó huyện Tam Nông đã tiến hành nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ  các doanh nghiệp, HTX về  thủ tục hợp đồng thuê đất, vận động nông dân cho thuê đất… Ông Nguyễn Hữu Nghĩa – Phó Chủ tịch UBND huyện Tam Nông cho biết: “Huyện Tam Nông có khó khăn là đường sá cách trở và khá xa các trung tâm lớn. Ý thức được việc đó nên UBND huyện chủ trương quyết tâm bù đắp những hạn chế này bằng tinh thần thân thiện, sự giúp đỡ hết sức nhiệt tình của chính quyền đối với tổ chức, cá nhân đến làm ăn tại địa bàn không chỉ trong lĩnh vực nông nghiệp mà trên tất cả các lĩnh vực khác. Riêng đối với chuỗi ngành hàng lúa gạo, thời gian qua, huyện đã hỗ trợ hết mình trong khuôn khổ quy định của pháp luật về mặt thủ tục, về tổ chức gặp gỡ, vận động nông dân cùng tham gia thực hiện”.

Do đặc thù cơ cấu kinh tế-xã hội ở mỗi địa phương khác nhau, nên tốc độ và quy mô tập trung ruộng đất cũng cần được tính toán cho phù hợp với đặc điểm của từng địa phương. Thiết nghĩ nên xây dựng các chính sách phù hợp với thị trường chuyển nhượng, cho thuê ruộng đất. Tạo hành lang pháp lý về đất đai cho các đối tượng mua, bán thuận lợi, thủ tục đơn giản, chi phí thấp, thúc đẩy tích tụ, tập trung ruộng đất trong nông nghiệp.

Đồng thời Nhà nước cần có những chính sách hỗ trợ nông dân trong quá trình tích tụ, tập trung ruộng đất, hỗ trợ xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn, đào tạo lao động, hỗ trợ các khâu trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp. Tạo điều kiện thuận lợi tối đa để thúc đẩy phát triển doanh nghiệp nông nghiệp, HTX.

Ngọc Hoàng

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Tam nôngDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Khách du lịch từ các nước có bệnh Dịch tả lợn châu Phi sẽ không được mang thịt lợn vào Việt Nam

    Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ra Chỉ thị số 04/CT-TTg trong đó kiểm soát các phương tiện và khách du lịch từ các nước đã và đang có bệnh Dịch tả lợn châu Phi mang thịt lợn vào Việt Nam. Sau 8 ổ dịch vừa được phát hiện tại hai tỉnh Hưng […]

  • Chăn nôi không kháng sinh: Cần sự vào cuộc đồng bộ

    Câu chuyện về kháng sinh trong chăn nuôi vẫn đang nóng lên từng ngày, từng giờ được truyền thông, báo chí liên tục nhắc tới và được xem là “khối u” của ngành chăn nuôi. Đứng trước những thách thức và cơ hội mới, nuôi không kháng sinh là hướng đi bắt buộc để chuyển […]

  • Giá lúa đông xuân giảm, tiêu thụ khó

    Các tỉnh ĐBSCL đang bước vào đầu vụ thu hoạch lúa đông xuân, với tổng diện tích gieo sạ hơn 1,6 triệu héc ta. Tuy nhiên, giá lúa hiện liên tục sụt giảm và khó tiêu thụ khiến nông dân lo lắng. Chiều 17/2, nhiều thương lái ở ĐBSCL cho biết, hiện giá lúa tươi […]