19:59 - 04/01/2018

Tích tụ đất đai và sự nhập nhằng sinh lợi ích nhóm

Sau nhiều năm thực hiện tích tụ đất đai, số lượng doanh nghiệp trực tiếp đầu tư vào sản xuất nông nghiệp vẫn rất nhỏ bé (chưa đến 1%), phần lớn đất sản xuất nông nghiệp vẫn nằm trong tay các hộ nông dân cá thể. Gốc rễ của vấn đề nằm ở thứ tự ưu tiên.

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XI (2011) đã khẳng định “khuyến khích tập trung ruộng đất, phát triển trang trại, doanh nghiệp nông nghiệp phù hợp về quy mô và điều kiện của từng vùng”. Chủ trương này tiếp tục được khẳng định trong văn kiện Đại hội XII của Đảng (2016).

Hình minh họa

Chính sách bị chệch hướng

Mục tiêu của chủ trương khuyến khích tích tụ, tập trung ruộng đất là nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, thông qua mở rộng quy mô sản xuất phù hợp, áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ và hình thành khu vực chuyên canh theo hướng sản xuất nông nghiệp hiện đại, chuyên môn hóa gắn với thị trường. Bởi vì, chắc chắn không cách nào nông nghiệp phát triển được nếu không đẩy mạnh tích tụ ruộng đất. Nếu không tích tụ đất thì giá trị sản xuất nông nghiệp vẫn rất thấp, với mô hình sản xuất cá thể.

Thực tế tại các địa phương, các hình thức tích tụ và tập trung ruộng đất cũng khá đa dạng, từ hình thức đơn giản nhất là tập trung ruộng đất thông qua dồn điền, đổi thửa cho liền vùng liền thửa, cho tới tích tụ thông qua hình thức thuê đất hoặc chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Tuy nhiên lại có một thực tế, hiện đang có sự bất hợp lý ở lĩnh vực nông nghiệp, nếu có ưu đãi thì lại tập trung ưu đãi cho hộ nông dân đang làm ruộng nhiều hơn là cho doanh nghiệp muốn dấn thân vào. Như vậy, sau nhiều năm chính sách vẫn bị chệch hướng khỏi nông nghiệp khiến cho doanh nghiệp lảng tránh khỏi lĩnh vực này, không coi nó là trọng tâm. Dần dà hình thành một nghịch lý, đất nước làm nông nhưng không có nhiều những doanh nghiệp lớn làm nông một cách chuyên nghiệp như các nước Israel. Còn người nông dân không dễ dàng bỏ ruộng của mình được, mặc dù biết nếu cứ giữ mãi như lâu nay thì họ sẽ không thể thoát nghèo.

Gỡ bỏ rào cản

Nhìn một cách tổng thể, hiện nay, có nhiều hình thức tích tụ ruộng đất: Một là, người nông dân cho doanh nghiệp thuê đất; Hai là, nông dân góp vốn bằng đất cùng doanh nghiệp chia lợi nhuận; Ba là, chính quyền cho thuê trung gian; Bốn là, nông dân bán đất cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, tích tụ đất đai liên quan đến đời sống chính trị xã hội của gần 70% dân số Việt Nam đang sống ở nông thôn. Với tâm lý của người nông dân là muốn giữ đất, và bản thân các hình thức bán đất, góp vốn, nhà nước thu cho thuê, người thuê đều có rủi ro cao hơn so với người dân có đất.

Bên cạnh đó tích tụ đất thế nào phải đảm bảo an toàn tài sản tối đa cho dân, doanh nghiệp cũng là đòi hỏi mà các chính sách hiện hành chưa đáp ứng được. Tích tụ đất đai không thể bằng công cụ hành chính, mà hãy tạo hành lang pháp lý để họ tự đến với nhau. Tất cả ai có nhu cầu đều mua được, không bị hạn chế hộ khẩu. Khả năng tiếp nhận hàng hóa càng tốt thì hàng càng có giá trị, đất đai cũng như vậy.

Chúng ta phải chấp nhận một bộ phận nông dân sẽ bị mất đất và bộ phận đó sẽ được bổ sung vào thị trường lao động. Vấn đề đặt ra là làm sao để bộ phận này rời đất một cách chủ động. Việc một bộ phân lao động nông nghiệp trở thành người làm thuê là điều cần thiết.

Về mặt chính sách, nếu khuyến khích thì khuyến khích tập trung, nên để tích tụ tự nhiên. Có thể ban đầu, 70% diện tích danh nghiệp thuê của nông dân, họ chỉ sở hữu 30%. Nếu thực hiện theo cách này sẽ khuyến khích người nông dân chấp nhận làm thuê trên mảnh đất của mình, vì họ sẽ có thu nhập, về già họ sẽ còn lấy được tiền bảo hiểm và tiền thuê đất để trang trải cuộc sống.

Để tránh tình trạng một bộ phận nông dân mất đất, mất ruộng, đời sống khó khăn trong quá trình tích tụ ruộng đất, nhà nước cần bổ sung, hoàn chỉnh quy định, điều kiện chặt chẽ cho các doanh nghiệp tham gia quá trình này. Chẳng hạn chỉ những doanh nghiệp đủ năng lực tài chính, có điều kiện về sản xuất kinh doanh, tổ chức thị trường, phát triển công nghệ cao mới được tích tụ ruộng đất. Bên cạnh đó, phải có chế tài để ràng buộc trách nhiệm của doanh nghiệp đối với nông dân. Chính quyền các cấp phải đi theo chính sách, tăng cường các chính sách hỗ trợ tích tụ đất đai.

Đối với doanh nghiệp thì vấn đề hàng đầu vẫn là gỡ bỏ rào cản về hạn điền. Luật Đất đai năm 2013 cần thay đổi mức hạn điền, thời hạn sử dụng đất nông nghiệp thay vì 50 năm và cần hướng tới công nhận quyền sử dụng đất lâu dài, xóa hoặc nới mức nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp để tạo điều kiện cho thị trường phát triển. Chuyển từ thuế sử dụng đất nông nghiệp sang đánh thuế tài nguyên đối với sử dụng đất nông nghiệp.

GS Đặng Hùng Võ – Nguyên thứ trưởng Bộ TN&MT: Thay đổi tư duy hạn điền

Nông nghiệp Việt Nam chính là một điểm đầu tiên để quyết định đổi mới. Pháp luật về đất đai đã dần “cơi nới” hạn điền so với các luật trước. Chỉ có điều, so với thực tế hiện nay, các mức hạn điền như gấp 10 lần hạn mức đất nông nghiệp, vẫn là không đủ (Luật Đất đai 2013 cho phép các hộ gia đình được tích tụ đất đai không quá 10 lần hạn mức đất nông nghiệp (3ha). Chúng ta phải thay đổi tư duy quản lý hạn điền theo cách thức cũ là để đảm bảo công bằng giữa mọi nông dân với nhau, để không được hình thành “địa chủ mới”, tức là những người nhiều ruộng đất chỉ thực hiện việc phát canh thu tô, không trực tiếp lao động mà chỉ dùng đất để thu lợi.

Ông Phạm Ngọc Vũ – TGđ Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Đất phố Nha Trang: Nhập nhằng sinh lợi ích nhóm

Đất đai đang là rào cản đầu tiên khi doanh nghiệp muốn đầu tư vào nông nghiệp. Ở nhiều nơi, đất đai đang bỏ hoang hoặc sử dụng không đúng tiềm năng mục đích nhưng doanh nghiệp không dễ nhảy vào, dù có tiền. Bởi theo Luật Đất đai, ruộng đất là tài sản thuộc Nhà nước, nông dân không có quyền đổi, bán… Vì thế, doanh nghiệp muốn có diện tích lớn để đầu tư rất khó. Cũng phải thừa nhận, làm chính sách nhưng chúng ta đang né hiện trạng. Thực chất là “mua” nhưng danh chính ngôn thuận thì là “đền bù”. Chính sự nhập nhằng này sinh ra lợi ích nhóm. Minh bạch quản lý đất đai đang là một trong những đòi hỏi hàng đầu hiện nay.

ThS Nguyễn Hữu Trí 

Tin cập nhật
Sự kiện
  • Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Quang Hiếu

    Thường trực Chính phủ họp về các dự án BOT

    Chiều 23/4, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Thường trực Chính phủ  đã có cuộc họp với một số bộ, ngành, địa phương về các dự án BOT giao thông đường bộ. Tại cuộc họp, Bộ Giao thông vận tải đã báo cáo việc rà soát các dự án BOT và một […]

  • Đảng đoàn T.Ư Hội Nông dân VN – một trong 3 đơn vị được Bộ Chính trị quyết định kiểm tra năm 2018

    Chiều ngày 23.4, tại trụ sở Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (NDVN), Đoàn kiểm tra của  Bộ Chính trị do bà Trương Thị Mai – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương  Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra  đã công bố Quyết  định kiểm tra việc […]

  • Tự chủ là chìa khóa để tinh giản biên chế

    Tự chủ là vấn đề mấu chốt để tinh giản biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước mà vẫn bảo đảm quyền được học một cách thuận lợi, được khám chữa bệnh của người dân. Đây là quan điểm thống nhất của đại diện các bộ, ngành tham dự cuộc họp […]

Tam nông
  • Ninh Thuận: Đàn gia súc kêu cứu

    Tình trạng nắng nóng, khô hạn diễn ra khắc nghiệt, nên liên tục mấy tháng nay, khiến đàn cừu, dê, bò của các hộ nông dân tại xã Phước Trung, huyện Bác Ái bị chết chết khá nhiều. Cụ thể theo người chăn nuôi địa phương, số lượng gia súc chết ngày càng tăng, bình […]

  • Bất an vụ tôm đầu năm

    Những trận bão lũ hồi cuối năm 2017 cuốn phăng bờ bao, san lấp ao hồ, nhưng người nuôi tôm ở miền Trung không nản chí, nỗ lực vượt qua khó khăn để thả nuôi trở lại như lịch thời vụ. Thế nhưng, tình trạng tôm chết ngay vụ đầu năm 2018, cộng với giá […]

  • Dấu ấn “tiêu chí 20” Nông thôn mới Hà Tĩnh – Bài 2: Thôn Chế Biến – Điểm sáng giữa rừng xanh

    Nhận thức được mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM), là sự nghiệp của toàn đảng toàn dân, trong nhiều năm qua, xã Sơn Kim 2 nói chung – thôn Chế Biến (huyện Hương Sơn) nói riêng đã vào cuộc một cách quyết liệt và mạnh mẽ. Du khách ở xa đến, […]

  • Chi trên 406 triệu USD nhập khẩu thủy sản trong quý 1

    Nhập khẩu thủy sản từ thị trường Philippines tăng mạnh nhất 115,8% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 2,26 triệu USD. Theo tính toán từ số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu thủy sản các loại vào thị trường Việt Nam trong tháng 3/2018 tăng 35,8% so với […]

  • Ninh Thuận: Đàn gia súc kêu cứu

    Tình trạng nắng nóng, khô hạn diễn ra khắc nghiệt, nên liên tục mấy tháng nay, khiến đàn cừu, dê, bò của các hộ nông dân tại xã Phước Trung, huyện Bác Ái bị chết chết khá nhiều. Cụ thể theo người chăn nuôi địa phương, số lượng gia súc chết ngày càng tăng, bình […]

  • Tìm cách tiêu thụ tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện

    Theo các chuyên gia, để giải quyết bài toán tro xỉ của các nhà máy nhiệt điện hiện nay dư thừa, không tìm được nơi xử lý, giải pháp là phải chủ động tìm kiếm thị trường tiêu thụ và sớm tháo gỡ các quy định bất cập của các cơ quan quản lý nhà nước. Tại […]

Bàn tròn
  • Áp lực từ du khách Trung Quốc

    Theo số liệu từ Tổng cục Du lịch, trong 3 tháng đầu năm 2018, lượng du khách Trung Quốc đến Việt Nam tăng gần 40% so với cùng thời điểm năm 2017. Trong đó Đà Nẵng, Khánh Hòa là 2 nơi có lượng khách Trung Quốc tăng mạnh nhất. Tại Khánh Hòa, sự tăng trưởng […]

  • Du lịch nông nghiệp: Cần hoàn thiện chính sách

    Du lịch nông nghiệp là loại hình tạo ra sản phẩm phục vụ du khách chủ yếu dựa trên nền tảng của hoạt động sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, nhiều DN đã chú trọng đầu tư khai thác các yếu tố từ sản xuất nông nghiệp cho phát triển du lịch, song để phát […]

  • Lấy gì để “nuôi” các chương trình xúc tiến du lịch?

    Việc triển khai xúc tiến du lịch vẫn còn mờ nhạt, thiếu kết nối, vẫn đang diễn ra theo kiểu mạnh ai nấy làm, cơ sở dữ liệu thông tin không nhất quán, chưa cập nhật thường xuyên các dự báo, xu hướng thay đổi của thị trường để có những điều chỉnh phù hợp… […]

VIDEO
  • Dưa hấu Pepino

    Khác với các giống dưa xanh vỏ đỏ ruột, quả dưa hấu Pepino có vỏ vàng sọc tím lạ mắt, hình dáng nhỏ nhắn cùng với hương vị thơm ngon hấp dẫn. Một trái Pepino cung cấp rất nhiều vitamin, chất chống lão hóa và ung thư. Nguồn: NNSạch

  • Nền nông nghiệp chính xác tại Mỹ

    Nông nghiệp chính xác hay canh tác chính xác là môt khái niệm khá xa lạ tại Việt Nam. Tuy nhiên, Tại Mỹ cũng như nhiều nước phát triển khác, cùng với đà phát triển công nghệ thông tin, nền nông nghiệp chính xác đã hình thành và đang trở thành một xu hướng. Nông […]

  • Những chiếc máy nông nghiệp hiện đại của nông dân Nhật Bản

    Không chỉ nổi tiếng với nền công nghiệp hàng đầu trên thế giới, Nhật Bản còn là một trong số các quốc gia có nền nông nghiệp cực kì phát triển. Hoạt động nông nghiệp đều được hỗ trợ bởi máy móc hiện đại, đây là yếu tố góp phần nâng cao năng suất và chất […]

  • Cam sành Bình Dương

    Đến xã Hiếu Liêm, huyện Bắc Tân Uyên, tỉnh Bình Dương đi vào vùng đồi nằm mé tả ngạn sông Bé oai hùng hôm nay, từ xa nhiều người tưởng nhầm rằng mình đang lạc bước vào những rừng chè hay rẫy cao su bạt ngàn của Tây Nguyên nhưng càng đến gần mới thấy […]

  • Nền nông nghiệp hoàn toàn tự động tại Nhật Bản

    Không có một bóng dáng của một người nông dân nào ở đây trong suốt 60 ngày trồng rau nào, tất cả những gì cần làm chỉ  là một lần bấm nút khởi động. “Việc tạo một môi trường hoàn toàn tự động sẽ giảm đến 90% nhân công, điều vô cùng cần thiết khi […]

Nhàn đàm
  • Vụ án Vũ “nhôm” ở Đà Nẵng lại một lần gây rúng động dư luận khi cơ quan chức năng vừa tiếp tục khởi tố và bắt giữ hàng loạt cựu cán bộ cấp cao. Trong đó có hai cựu Chủ tịch UBND Thành phố Đà Nẵng là ông Trần Văn Minh và ông Văn […]

  • Một nam sinh lớp 10 Trường THCS-THPT Nguyễn Khuyến (TPHCM) nhảy lầu tự tử vì áp lực học hành, lại gióng thêm một hồi chuông cảnh tỉnh cho các bậc làm cha mẹ trong chuyện giáo dục và kỳ vọng vào con trẻ.  Thực tế hiện nay, cha mẹ vì nhiều bận bịu cuộc sống […]

  •   Mới đây, hàng chục ngàn người dân đã ngồi trên đống lửa khi biết mình bị một công ty kinh doanh đa cấp lừa đảo trên 15.000 tỷ đồng rồi biến mất và để lại những nỗi đau xót, mất mát và sâu xa hơn là bài học xương máu về sự cả tin […]

  • Không cần đợi đến tương lai, hạ tầng Đà Nẵng mới “bắt kịp” hai đầu đất nước, kẹt xe và thiếu trầm trọng chỗ đỗ ô tô giờ không còn là đặc sản của riêng Hà Nội và Sài Gòn nữa. Dù chính quyền cố gắng quy định đậu đỗ ô tô theo ngày chẵn […]

  • Người dân cả nước vẫn chưa hết bàng hoàng và đau xót về sự ra đi vĩnh viễn của 13 nạn nhân trong vụ cháy tại chung cư CARINA ( TPHCM). Đó là chưa kể đến số người bị thương và thiêt hại tài sản khá lớn vẫn chưa thống kê một cách cụ thể […]

Tách trà sáng
  • Âm nhạc và đời sống xã hội

    Tập đầu tiên của “Sing My Song – Bài hát hay nhất” năm 2018 vừa lên sóng truyền hình VTV3, đã gây xôn xao các diễn đàn âm nhạc bởi ca khúc “Người yêu tôi không có gì để mặc” của nhóm Lộn Xộn. Hai chàng trai và một cô gái thế hệ 9X đến […]

  • ‘Nghề buôn’ tâm linh

    Ba Lé: Anh Hai à. Mấy ngày nay làm gì mà tui thấy anh đêm quên ăn, ngày quên ngủ đi ra đi vào với cái mặt “bánh bao chiều” vậy? Hai Châu Đốc: Tui tức cành hông mà ông biểu tui ngủ được mới là lạ. Hứ… Ba Lé: Tức cái vụ gì ? […]

  • Bác Ba Phi tính chuyện “được mùa được giá”

    Bác Ba Phi làm trưởng ấp tại miệt Năm Căn, tỉnh Cà Mau, là người quyền cao chức trọng của địa phương, chuyên chăm lo mọi việc trong ấp. Ở cái ấp thuần nông này, thì dĩ nông vi bản, nông nghiệp trồng trọt – chăn nuôi vẫn là chính. Còn chuyện đánh bắt ngoài […]

  • Chờ cầu xót quá cầu ơi !

    Ba Vàm Cống : A lô. Anh hai có nhà hôn ? tui ba Vàm Cống đây nè. Hai Cao Lãnh : Tui đây. Hai Cao Lãnh đây. Có chuyện  gì mà réo òm sòm vậy. Mới 4 giờ sáng mà gọi “ điện thại” giờ nầy vậy? Ba Vàm Cống : Buồn quá, không […]

  • Hãng hàng không bán thuốc rửa mắt

    Hai Mập: Ê, hổm rày, mấy cha có theo dõi bóng đá Việt Nam hôn vậy? Ba Ốm: Có chớ. Chuyện này hấp dẫn quá, đâu phải mình tui, mà cả nước cùng theo dõi. Mà ông hỏi có chuyện gì vậy ? Hai Mập: Vậy chớ mấy ông có thấy chuyện gì lạ hôn […]

Copyright 2015 Làng Mới, All right Reserved
Tạp chí điện tử Làng Mới - Cơ quan của TW Hội Nông Dân Việt Nam
Giấy phép số 373/GP-BTTTT cấp ngày 06/07/2016
Tổng biên tập: Dương Đức Nguyện
P.Tổng biên tập: Nguyễn Thị Thanh Huyền - Nguyễn Thanh Sơn
Thư ký điện tử: Trần Thanh Lâm
Tòa soạn: Tầng 7, Lô E2, KĐT mới Cầu Giấy, Đ Dương Đình Nghệ, P Yên Hòa, Q Cầu Giấy, Hà Nội
Văn phòng Phía Nam: 236A/6 Lê Văn Sỹ, P1, Q.Tân Bình, TP.HCM
Điện thoại: 0839913578 - Đường dây nóng: 0962934444