22:55 - 22/07/2017

Thị trường bỏ quên

Theo AC Nielsen Việt Nam (Công ty nghiên cứu thị trường), người tiêu dùng nông thôn chiếm khoảng 68% trong hơn 90 triệu dân và đang có những bước phát triển nhảy vọt. Với dân số lớn cùng sự thịnh vượng ngày càng rõ nét, khu vực nông thôn Việt Nam thực sự là thị trường hấp dẫn. Liệu các doanh nghiệp Việt có dành được “miếng bánh” này?

Theo Nielsen, thị trường nhiều tiềm năng này vẫn chưa được khai thác hết do tồn tại nhiều thách thức, mà chủ yếu vẫn là những điều truyền miệng, chưa được kiểm chứng về khu vực nông thôn.

Chẳng hạn, người tiêu dùng nông thôn ít “kết nối” hơn so với thành thị, họ có xu hướng quan tâm đến các sản phẩm giá rẻ và việc phân phối sản phẩm đến những khu vực thuộc vùng sâu, vùng xa sẽ gây nhiều tốn kém cho doanh nghiệp (DN).

Không phải “mò kim đáy biển”

Song qua nghiên cứu, Nielsen nhận định, việc tiếp cận khu vực nông thôn và thu hút người tiêu dùng nông thôn không hề là “mò kim đáy biển”.

Cụ thể, với câu hỏi liệu người tiêu dùng nông thôn có ít kết nối hơn so với người tiêu dùng thành thị, kết quả nghiên cứu cho thấy, hơn 90% hộ gia đình ở đây đã sở hữu một chiếc tivi ở nhà và 57% trong số đó kết nối thường xuyên với hơn 10 kênh truyền hình. Bên cạnh đó, 90% người tiêu dùng nông thôn sở hữu một chiếc điện thoại di động và 50% trong số họ sở hữu một chiếc điện thoại thông minh.

“Mặc dù mức độ sử dụng mạng Internet còn thấp nhưng sự thật là việc sử dụng mạng Internet và các kênh kỹ thuật số ngày càng gia tăng giữa những người tiêu dùng này. Có gần 24 triệu người ở khu vực nông thôn sử dụng mạng Internet, xấp xỉ với số người sử dụng mạng Internet ở các khu vực thành thị”, Nielsen cho biết.

Đặc biệt, các phương tiện truyền thông xã hội xuất hiện như một trong những nền tảng phổ biến nhất để họ thu thập thông tin, giải trí và giữ liên lạc với người thân, bạn bè, cùng 22,5 triệu người sử dụng Facebook ở nông thôn so với 23,5 triệu người sử dụng Facebook ở khu vực thành thị.

Ông Nguyễn Anh Dũng, Giám Đốc – Trưởng Bộ phận dịch vụ đo lường bán lẻ Nielsen Việt Nam, nhận định: “Trước đây, người tiêu dùng nông thôn thường gắn với tư duy hài lòng về bản thân, hy sinh bản thân. Hiện nay, họ đang có tư duy hướng đến sự ổn định và thậm chí trong tương lai, họ có thể sẽ nâng cao suy nghĩ về việc mong muốn được phát triển tốt hơn, nhắm đến sự giàu có, thịnh vượng và chăm lo cho tương lai của thế hệ con cháu”.

Khu vực nông thôn đã liên tục phát triển như một nguồn tăng trưởng mới cho nhiều nhà sản xuất trong những năm qua. Trên thực tế, trong quý I/2017, mức tăng trưởng ở khu vực nông thôn đạt 12,4%, đóng góp 51% vào tổng doanh thu ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) toàn quốc, trong khi tăng trưởng ở khu vực thành thị chỉ đạt 6,5%.

“Rõ ràng có rất nhiều cơ hội cho các sản phẩm có thể đáp ứng được những nhu cầu của người tiêu dùng nông thôn và giúp họ đáp ứng được mục tiêu nâng cao cuộc sống. Chúng tôi nhận thấy nhu cầu ở phân khúc bình dân và phân khúc cao cấp của người tiêu dùng nông thôn cao hơn hẳn so với các phân khúc còn lại.” – Ông Dũng nhận xét.

Ông Dũng cũng cho biết thêm rằng: “Điều đáng ngạc nhiên là người tiêu dùng nông thôn không chỉ mong đợi các sản phẩm tốt, có chất lượng cao mà họ sẵn sàng chủ động tìm kiếm để sở hữu chúng. Vì vậy, nếu các nhà sản xuất chỉ tập trung vào việc đẩy những sản phẩm phổ thông đến vùng nông thôn, họ đang bỏ lỡ cơ hội sinh lợi khổng lồ mà khu vực này mang lại”,

Ngoài ra, người tiêu dùng nông thôn ngày nay có niềm đam mê và khát khao được sống theo lối sống của người thành thị, do đó, họ mong muốn và sẵn sàng sử dụng những sản phẩm mới.

Theo nghiên cứu của Nielsen, 77% người tiêu dùng nông thôn muốn được thử sử dụng các sản phẩm mới và 95% đánh giá cao việc có nhiều loại sản phẩm để lựa chọn….

Trong quý I/2017, mức tăng trưởng ở khu vực nông thôn đạt 12,4%, đóng góp 51% vào tổng doanh thu ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) toàn quốc, trong khi tăng trưởng ở khu vực thành thị chỉ đạt 6,5%.

Cơ hội có chờ doanh nghiệp (DN)?

Khi nền kinh tế quốc dân tiếp tục tăng trưởng và triển vọng của thị trường FMCG cho thấy những dấu hiệu khả quan, sự quan tâm của các DN trong nước cũng như các DN đa quốc gia dành cho người tiêu dùng nông thôn Việt Nam ngày càng tăng.

Điều này càng thấy rõ hơn khi sức ép cạnh tranh từ phân khúc bán lẻ ở thành thị ngày càng lớn. Bộ Công Thương cho biết, hiện nay, các DN bán lẻ có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã chiếm lĩnh 70% thị phần các cửa hàng tiện lợi, 17% các siêu thị và trung tâm thương mại, 15% đối với các siêu thị mini, 50% qua các hình thức bán hàng trực tuyến như điện thoại, truyền hình. Không xa nữa, DN FDI sẽ vươn dài “chân rết” thâu tóm thị trường nông thôn.

Thời gian gần đây, thực tế là nhiều cửa hàng tiện lợi, siêu thị mini chuyên hàng Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc… đã thiết lập được kênh phân phối ở thị trường nông thôn. Trong khi đó, DN nội vẫn than yếu về vốn và tiềm lực, chưa nói tới chất lượng sản phẩm.

PGs.Ts. Hoàng Thọ Xuân, Viện Nghiên cứu Thương mại, cho biết, sắp tới các nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư nước ngoài, sẽ đầu tư đồng bộ từ sản xuất chế biến đến phân phối (bán buôn, bán lẻ và xuất khẩu) kèm theo hệ thống dịch vụ logistics, tích hợp thành chuỗi cung ứng khép kín, trước hết là đối với các mặt hàng nông sản thương phẩm.

Tới đây, chắc chắn các tập đoàn của Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản sẽ hiện thực hóa chủ trương này tại một số vùng có chọn lọc ở Đồng bằng sông Hồng, Đông và Tây Nam Bộ.

“Để không chậm chân hơn so với các nhà đầu tư ngoại, các DN trong nước cần nhanh chân thích ứng với điều này”, ông Xuân cảnh báo.

Trên thực tế, các DN trong nước thời gian qua có cố gắng cải tiến mẫu mã, chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng nội địa và chú trọng thị trường nông thôn song vẫn còn không ít DN “bỏ ngỏ” thị trường.

Họ cho rằng không hiệu quả khi xây dựng các mạng lưới phân phối và hằng ngày phải ngồi bán từng sản phẩm, thay vì xuất khẩu cả lô hàng sang thị trường nước ngoài trong bối cảnh DN gặp nhiều khó khăn như hiện nay.

Theo Ts. Lưu Đức Hải, Viện Chiến lược Phát triển, để phát triển thị trường nông thôn rất cần Nhà nước trực tiếp đầu tư phát triển hạ tầng, mạng lưới cung cấp thông tin, đào tạo nguồn nhân lực… Đồng thời cung cấp đầy đủ và đồng bộ mọi thông tin cho các nhà kinh doanh và nhà sản xuất, giúp họ có những quyết định đúng đắn trong đầu tư sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Điều này có nghĩa, để nhanh chân hơn các công ty đa quốc gia, DN trong nước cần thấu hiểu người tiêu dùng nông thôn và với sự hậu thuẫn vững chắc từ phía Nhà nước, hàng Việt mới tận dụng được cơ hội từ thị trường nông thôn.

Một nghiên cứu chỉ ra, nếu các DN tập trung đẩy hàng vào 400.000 cửa hàng ở các quận/huyện trọng điểm, các cửa hàng này có thể mang đến 39% doanh thu bán lẻ.

Với kết quả này, thông qua việc tập trung vào mục tiêu một cách hợp lý, việc đạt được phần lớn doanh số bán hàng là điều khả thi và không tốn kém quá nhiều nguồn lực cùng chi phí như các nhà sản xuất đã nghĩ.

Do đó, phân khúc cửa hàng hoặc “tập trung vào đâu” sẽ là những gì DN nội cần phải nghĩ đến khi muốn mở rộng thị trường để tiến vào vùng đất đầy tiềm năng này, cũng như để thắng thế trong cuộc chạy đua với DN FDI.

Ông Võ Văn Quyền – Vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương)

Sức mua trung bình của thị trường nông thôn tăng trưởng 15% qua các năm, tăng gấp ba lần so với khu vực thành thị. Nếu có được các sản phẩm phù hợp, giá thành hợp lý, hiểu biết thói quen mua sắm của người tiêu dùng nông thôn, DN bán lẻ Việt sẽ chiếm lĩnh được thị trường này.

Ông Nguyễn Anh Dũng – Giám Đốc – Trưởng Bộ phận dịch vụ đo lường bán lẻ Nielsen Việt Nam

Khi cộng đồng nông thôn Việt Nam tiếp tục phát triển, chuyển đổi và dần trở thành trọng tâm đối với các DN, việc hiểu rõ họ là ai, họ mua sắm những gì, đâu là nơi họ mua sắm nhiều nhất, họ mua sắm như thế nào và đâu là những điểm tiếp xúc hiệu quả nhất chính là điều kiện tiên quyết cho sự thành công trong tương lai.

Ông Nguyễn Tiến Vượng – Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro)

Bản thân các DN rất muốn mở rộng hệ thống bán lẻ tại thị trường nông thôn nhưng việc thiếu mặt bằng xây dựng hoặc khó tiếp cận là rào cản khi DN muốn mở rộng hệ thống phân phối. Vì vậy, DN rất cần có chính sách hỗ trợ DN phát triển kênh phân phối.

Lê Thúy

 

Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Hướng đi mới cho tiêu thụ sản phẩm cá nước lạnh ở Sa Pa

    Nếu không muốn gặp rủi ro, ngành nghề sản xuất và chế biến cá nước lạnh buộc phải có liên kết chặt chẽ từ tổ chức sản xuất, tiêu thụ đến chế biến sâu để gia tăng thu nhập cho người nuôi cá nước lạnh. Gắn tem truy xuất nguồn gốc, đẩy mạnh thực hiện liên […]

  • Ngày hội sản phẩm OCOP các tỉnh thành năm 2021 tại An giang

    Ngày 17/4, tại An Giang, UBND TP. Châu Đốc phối hợp với Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư, Sở NN&PTNT tỉnh An Giang tổ chức họp báo cung cấp thông tin về ngày hội sản phẩm OCOP và hàng hóa đặc trưng các tỉnh thành năm 2021. Theo thông tin từ Ban […]

  • Huyện Hương Sơn: Trên đà về đích huyện nông thôn mới

    Những năm gần đây, bộ mặt nông thôn ở huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) thay đổi từng ngày. Nhất là vào những ngày đầu năm 2021, nhiều thôn, xã, thị trấn trở thành “đại công trường” với những công trình bê tông hóa đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương nội đồng, […]