00:20 - 25/03/2017

Thao thức sông làng

 

 

Gánh nước sông

 

Con sông quê tôi rất rộng, đứng bên này bờ nhìn thấu qua bên kia bờ chỉ thấy một chớn nước màu xanh gờn gợn chạy dài theo vườn cây điệp trùng đan những tán lá biêng biếc nối tiếp nhau như không có điểm dừng. Làng tôi ở bên bồi, nơi chớn nước xanh gờn gợn kia là bên lở, người ta gọi đó là cồn. Từ bên bồi qua bên lở nếu chèo ghe cật lực phải mất hơn một tiếng đồng hồ với điều kiện gió yên, sóng lặng. Còn khi có mưa giông, sóng cuộn lên ầm ầm thì chẳng ai dám đi.Nhưng tùy theo mùa, vụ, người bên này sông vẫn phải ngày hai buổi đi về bên kia sông để trồng trọt, cấy thuê, cuốc mướn. Những chuyến đi như thế khiến người thân phải ra bãi sông làng trông ngóng, khi thấy chiếc ghe chèo nhỏ xíu chở khẵm người xuất hiện mỏng manh như chiếc lá giữa những cơn sóng ba đào hướng mủi về bên này mới thực sự yên tâm.

Bãi sông quê tôi đầy cát vàng, dài rộng ra tới mép nước khi thủy triều xuống nên bước chân người tha hồ dẫm lên không lấm bùn. Trên bãi cát vàng óng ấy vô số họ hàng nhà dã tràng sinh sống, đào hang trú ngụ. Thủa nhỏ tôi và những đứa bạn trang lứa thường ra bãi sông chia phe đá banh, chán đá banh thì cùng nhau thi rượt đuổi lũ dã tràng xem người và dã tràng ai chạy nhanh hơn. Thường thì lũ dã tràng chạy maratong rất tuyệt, ít khi chúng tôi theo kịp, nếu kịp thì chúng cũng vội chui xuống hang, mà hang dã tràng rất sâu, khi chúng rúc xuống hang rồi thì xem như bó tay.

Chán trò chơi chạy maratong với lũ dã tràng rồi thì lũ trẻ con chúng tôi nhào xuống sông tắm, nước sông bên bồi ngầu đục phù sa nhưng mát rượi, đứa nào cũng lội như rái nhưng chẳng lo gì hụt chân, lại còn rũ nhau lội ra xa vớt lục bình, đặc biệt là mùa lục bình trổ hoa, cả một mặt sông tím ngát màu hoa lục bình vừa trôi vừa nở tuyệt đẹp. Nhưng lục bình ở sông mang về bỏ trong ao hồ hoặc lu, vại ép ca lia thia tiếp xúc với nước mưa thì lục bình không sống nổi, có lẽ do thiếu chất phù sa trong nước sông. Thế là cái trò lãng mạn của tuổi thơ tôi muốn hoa lục bình nở trong lu, vại chứa nước mưa để sáng nào mở cửa ra cũng nhìn thấy cái màu hoa tím dân dã ấy đã một phen vỡ mộng.

Bãi sông làng tôi là điểm dừng của những chiếc đò máy từ chợ huyện lên tỉnh và ngược lại. Do bãi cạn nên đò máy không thể vào tận mép cát nên phải có đò ngang đưa rước khách. Chèo đò ngang là đứa con gái học cùng lớp với tôi, cô bé ấy thật hiền lành và dễ thương, tuy nhà nghèo phải phụ giúp cha mẹ đưa đò ngang một ngày mấy lượt, dãi nắng, dầm mưa nhưng Sương-tên cô bé- có nước da trắng bóc, đặc biệt là rất khỏe mạnh. Chiếc đò ngang cũ kỹ, chở khoảng 15-20 người khách, nhưng một mình cô và đứa em trai út lèo lái, tát nước, lên xuống khách với cả núi hàng tạp hóa, trái cây của những người buôn chợ nhưng không xảy ra việc đáng tiếc nào thì quả là  tuyệt vời. Thỉnh thoảng tôi cũng theo đò ngang phụ giúp hai chị em Sương nhưng để tận hưởng cảm giác nhảy lên đò máy rồi nhảy xuống đò ngang giữa những con sóng dập dềnh, đầy phiêu lưu mạo hiểm là chính.

Và bãi sông làng quê tôi không chỉ có ngần ấy chuyện, ngần ấy sự việc. Nơi ấy còn là điểm tập trung của cánh đàn bà, con gái giặt giũ, gánh nước. Những người đàn bà lam lũ sau một ngày lao động bưng từng thau quần áo ra bến sông để giặt giũ, trò chuyện râm ran. Các cô gái quê với đôi thùng thiếc, đòn gánh trên vai mặc nguyên bộ đồ bà ba, quần xăn ống cao, đôi chân trần bước hẳn xuống mép nước khom tấm lưng thon, nghiêng vai nhận đôi thùng thiếc cho đầy nước rồi thẳng lưng gánh về. Rồi những đêm trăng sáng khi thủy triều xuống, bãi sông làng là nơi vui chơi lý tưởng của trẻ con, rượt bắt, trốn tìm, nhảy dây…cũng là nơi hò hẹn của những chàng trai, cô gái với mối tình đầu đời. Họ đi xa xa một chút về phía những rặng bần đang mùa bông rải trắng trên những con sóng rì rào, nhấp nhô xô đẩy nhau trườn lên mép cát.

Bãi sông làng quê tôi chắc chắn đã in đậm hình ảnh một thời tuổi thơ yêu dấu của nhiều thế hệ lớn lên rời bỏ quê hương yêu dấu ra đi hay vẫn ở lại. Có người đã mất, có người còn sống với bao thăng trầm, chìm nổi nhưng bãi sông làng vẫn là nơi gửi gấm mọi buồn vui, chất ngất nhiều kỷ niệm theo bề dày của bóng dáng thời gian choàng kín một đời người. Mỗi lần về quê tôi đều muốn ra bãi sông làng, đi tha thẩn trên bãi cát dọc theo mép nước hay ngồi ở đâu đó trong góc khuất của ánh trăng dưới vòm lá tối để tha hồ xuôi ngược với thời gian tìm lại kỷ niệm đời mình đã hóa tro than trong tầng tầng, lớp lớp cát ướt của bải sông làng. Nhưng rất tiếc cái bãi cát rộng, dài bừng lên sắc màu vàng óng khói sương ấy không còn nữa, nó trơ thành một bãi bùn đen xỉn và gió lạnh ào ào từ mặt sông thổi lên với hương vị mặn môi của phù sa vùng biển. Người ta đã tận thu cát của bãi sông và chở về đâu cho những công trình xây dựng chẳng ai hiểu nổi. Bãi sông làng mà không còn cát, chỉ toàn bùn ngập chân thì chẳng ai thèm ra đó làm gì. Kể cả những cô gái gánh nước thế hệ bây giờ cũng ngại lấm chân.

Chỉ còn lại những chiếc đò máy ngược xuôi trên dòng sông rộng cho cuộc hành trình vạn dặm của mình. Và những chuyến đò ngang không còn cô bé Sương học cùng lớp thời tiểu học với tôi ngày nào. “Cô lái đò” ấy đã lấy chồng về xứ khác, em trai cô ấy bây giờ là một “ngư ông” trên dòng sông đánh bắt tôm cá  theo mùa cho bà vợ mang bụng chữa thè lè gánh bán rong trong xóm kiêm chèo đò ngang thay thế cho bà chị chắc cũng đã gìa. “Ông lái đò” rượu say bét nhè sau một con nước trúng tôm cá, bỏ việc chèo đò ngang cho cô con gái lớn tuổi trạc cô bé Sương ngày nào. Tất nhiên tôi cũng không thể có phép màu nào biến hóa, tự thu nhỏ mỉnh lại như một dị nhân để theo đò ngang của cô bé mang đậm hình bóng của Sương với thú vui thời thơ ấu để được nhảy lên đò máy, nhảy xuống đò ngang với cảm giác phiêu lưu, dập dềnh trên những con sóng. Tất cả đã là quá khứ, đã là kỷ niệm ngậm ngùi của một thời đã qua không ai có sức mạnh thần kỳ kéo ngược thời gian quay lại.

Và bãi sông làng quê tôi cũng đã thay đổi đến lạ lùng theo cơn lốc xoáy của thị trường.

Phan Tường Niệm

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Làng mới, Một góc trời quê
Tin cập nhật
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Cà Mau: Tưng bừng lễ hội bánh dân gian Nam bộ 2021

    Đêm 20/4/2021, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Cà Mau (đường Lê Duẩn, phường 1, TP. Cà Mau), Sở Văn hóa Thông tin và Du lịch (VHTT&DL) đã khai mạc Ngày hội bánh dân gian Nam bộ – Cà Mau 2021 với chủ đề Rộn ràng “Sắc màu phương Nam”. Đã có hàng ngàn người […]

  • Linh nghiêm lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương nơi cuối trời Tổ quốc

    Hòa trong không khí linh thiêng của ngày 10/3 (âm lịch) trên cả nước, sáng 21/04/2021, tại tỉnh Cà Mau, Ban Dân vận Trung ương, lãnh đạo của tỉnh Cà Mau cùng hàng ngàn chiến sĩ đồng bào địa phương đã thành khính dâng hương hoa lễ vật, long trọng tổ chức lễ giỗ Quốc […]

Sự kiện
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

    Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 tại điện Kính Thiên (Đền Thượng) trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thuộc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, tỉnh Phú […]

  • Giỗ Tổ Hùng Vương, gắn kết trái tim người Việt

    Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mãi mãi là biểu tượng của tinh thần dân tộc, cội nguồn sức mạnh, là cầu nối hữu hình cho niềm tin, niềm tự hào của người Việt về quá khứ hào hùng và hướng đến tương lai. Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 […]

Tam nông
  • Thái Bình: Lúa bị chuột phá hoại và trách nhiệm của doanh nghiệp

    Theo phản ánh của bà con nông ở tỉnh Thái Bình về nạn “chuột tặc” phá hại mùa màng, ngày 31/03/2021, Tạp chí điện tử Làng Mới có bài viết “Thái Thụy (Thái Bình): Nỗi lo “chuột tặc” của bà con nông dân”. Phóng viên đã có dịp trở lại địa phương này để tìm […]

  • Đổi mới để đồng hành hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất

    Từ năm 2012 đến nay, Hội ND xã Long Phước liên tục là 1 trong những đơn vị cơ sở Hội dẫn đầu phong trào thi đua; nhận nhiều giấy khen, bằng khen của Hội ND TP. Bà Rịa, Hội ND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, T.Ư Hội Nông dân Việt Nam và UBND […]

  • Học làm nông nghiệp an toàn, thu nhập tăng cao

    Dạy nghề không chỉ góp phần hình thành nên “mỗi xã, phường một sản phẩm”, dạy nghề còn giúp cho nhiều bà con làm nghề nông nghiệp một cách an toàn, cho năng suất, hiệu quả, thu nhập cao hơn trước. Dạy nghề làm nông nghiệp an toàn, nông dân hưởng lợi Là huyện nằm […]