01:20 - 01/02/2018

Tạo cơ chế bình đẳng hệ thống đại học

Sau gần 30 năm ra đời, hệ thống trường đại học tư thục (ĐHTT) trên cả nước đã có những bước chuyển mình. Nhiều trường không chỉ đầu tư lớn cho cơ sở vật chất, đội ngũ giảng viên mà còn đẩy mạnh nghiên cứu khoa học.  

Chuyển mình mạnh mẽ

Cách đây 10 năm, một cuộc “hội chẩn” các trường ĐH ngoài công lập tại Đồng Nai đã phơi bày hàng loạt yếu kém. Trong khi cơ sở vật chất, giảng viên… các trường gần như hoàn toàn thuê và mượn thì tiền lãi lại gửi ngân hàng.

Đáng nói hơn, tỷ lệ chi của các trường cho việc thuê mướn đến trên 80%. Tuy nhiên, cuộc khảo sát mới đây do PGS-TS Phạm Thị Huyền, Trưởng nhóm khảo sát các trường ĐHTT (Bộ GD-ĐT), đã cho nhiều kết quả tích cực hơn.

Theo đó, cơ sở vật chất là điểm mạnh đáng tự hào, kể cả khi so sánh với nhiều trường ĐH công lập. Về đội ngũ giảng dạy, các trường đã có sự chuyển biến, phát triển về số lượng và chất lượng: Nhiều trường có 700 – 1.000 giảng viên, vượt xa so với nhiều trường công lập. Bên cạnh đó, quy mô và ngành nghề đào tạo của các trường cũng ngày một mở rộng, theo hướng trường đa ngành. Quá trình phát triển của các trường ĐHTT hiện nay trải rộng khắp cả nước, tạo ra nhiều cơ hội thuận lợi để người dân tiếp cận với giáo dục ĐH.

Sinh viên ngành Công nghệ thực phẩm, thực hành trong phòng thí nghiệm

Theo số liệu thống kê mới nhất của Bộ GD-ĐT, đa số các trường phát triển theo hướng thực hành và ứng dụng, với 43/59 trường báo cáo có phòng thí nghiệm, 45 xưởng thực hành. Chi phí mỗi trường tự đầu tư là 8,6 tỷ đồng/phòng thí nghiệm; xưởng thực hành là 6,5 tỷ đồng. Cả nước có 3 trường ĐH đạt chuẩn 3 sao về cơ sở vật chất. Có những đơn vị đào tạo đã và đang đầu tư mạnh cho cơ sở vật chất, với mức đầu tư 1.000 – 2.000 tỷ đồng.

Nếu như trước đây các trường ĐHTT chỉ biết đào tạo, bỏ trống nghiên cứu khoa học, thì nay đã có sự khác biệt đáng kể. Trong năm 2017, Trường ĐH Duy Tân lọt vào tốp đầu của Việt Nam về số bài đăng trên các tạp chí uy tín của thế giới.

Tháo gỡ các trở lực 

Thực tế cho thấy, những đóng góp của hệ thống trường ĐHTT cho giáo dục ĐH nói riêng và cho nguồn nhân lực của xã hội nói chung là đáng ghi nhận. Tính đến nay, các trường đã nộp ngân sách nhà nước hơn 1.000 tỷ đồng, đào tạo cho xã hội hơn 243.000 sinh viên. Nếu lấy mức học phí bình quân của các trường ĐHTT là 20 triệu đồng/sinh viên/năm, thì hàng năm các trường ĐHTT choàng gánh cho ngân sách khoảng 2.430 tỷ đồng.

Kết quả này đã cho thấy những thành công rất lớn từ chủ trương xã hội hóa giáo dục của Nhà nước. Trong tổng số sinh viên cả nước, với gần 87% là sinh viên công lập thì ngân sách nhà nước vốn đã ít vẫn tiếp tục bị dàn trải. Do đó, việc đẩy mạnh sự phát triển của sinh viên ĐHTT đạt tỷ lệ 40% như Chính phủ đã đề ra là cần thiết.

Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu trên thì cần phải có những cơ chế cũng như chính sách phù hợp. Theo PGS-TS Phạm Thị Huyền, Bộ GD-ĐT và Chính phủ cần có những điều chỉnh về mặt chính sách. Đầu tiên phải là chính sách thuế. Hiện nay, việc coi các trường như một doanh nghiệp để thu thuế đã làm ảnh hưởng đến chủ trương xã hội hóa giáo dục. Cần tạo lập môi trường bình đẳng về tài chính cho các trường ĐHTT, như bình đẳng trong tiếp cận nguồn vốn ODA và các nguồn vốn khác; đầu tư thông qua người học theo cơ chế đặt hàng; hỗ trợ và cấp học bổng cho sinh viên học giỏi, sinh viên hoàn cảnh khó khăn…

Góp ý về dự thảo Luật Giáo dục ĐH sửa đổi, đại diện nhiều trường ĐHTT cho rằng ban soạn thảo còn né tránh nhiều nội dung; các quy định trong dự thảo về đại hội đồng cổ đông, hội đồng quản trị, tỷ lệ bầu bán còn nhiều nội dung chưa rõ ràng, có thể dẫn đến nhiều cách hiểu và thực hiện khác nhau trong thực tế. Do đó, ban soạn thảo cần phải có một chương riêng về ĐHTT để có các quy định chi tiết, nhất quán và hệ thống hơn.

Hệ thống giáo dục ĐHTT của châu Á có sự tăng trưởng cao nhất khi  thu hút tới 35% trong tổng quy mô sinh viên (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc thu hút 70% – 80%) và chiếm gần 60% tổng số lượng cơ sở trường học. Trong khi đó, Việt Nam trong 2 thập niên qua, giáo dục ĐHTT tuy đã đạt được mức tăng trưởng khá ấn tượng nhưng mới chỉ thu hút gần 14% tổng số sinh viên đại học.

Thanh Hùng

Chủ đề:
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Giá lúa đông xuân giảm, tiêu thụ khó

    Các tỉnh ĐBSCL đang bước vào đầu vụ thu hoạch lúa đông xuân, với tổng diện tích gieo sạ hơn 1,6 triệu héc ta. Tuy nhiên, giá lúa hiện liên tục sụt giảm và khó tiêu thụ khiến nông dân lo lắng. Chiều 17/2, nhiều thương lái ở ĐBSCL cho biết, hiện giá lúa tươi […]

  • CPTPP có hiệu lực: Cần tái cơ cấu ngành chăn nuôi

    Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) vừa chính thức có hiệu lực. Nếu so sánh giữa cơ hội và khó khăn với ngành chăn nuôi, tỷ lệ vẫn nghiêng về khó khăn với khoảng 60%, yếu tố thuận lợi 40%. Quyền Cục trưởng Cục Chăn nuôi (Bộ […]

  • 6 xu hướng thức ăn chăn nuôi toàn cầu 2019

    Tiêu thụ và sản lượng thức ăn chăn nuôi toàn cầu không ngừng tăng trong khi các xu hướng vi mô và thách thức của ngành chăn nuôi ở mỗi khu vực và vật nuôi luôn khác nhau. Do đó, hãng sản xuất thức ăn chăn nuôi cần phải nắm được 6 xu hướng vĩ […]