20:48 - 05/05/2019

Tấm vải Chăm ở Hội An

Trong khu vườn yên tĩnh ở ngoại ô Hội An, có ba người già đang ngồi trầm tĩnh bên khung cửi, ngày ngày cặm cụi dệt những đường hoa văn bí ẩn. Hai chị em đều trên bảy mươi tuổi, và một cụ ông là chồng người chị ngồi bên giúp họ se sợi, tuốt chỉ. Thỉnh thoảng du khách muốn dệt thử, cụ bà mỉm cười hiền hậu, chỉ cho những bàn tay vụng về tập làm quen với khung cửi. Cả ba cụ là người Chăm đến từ Ninh Thuận, hàng ngày có nhiệm vụ dệt cho du khách xem nghề truyền thống của người Chăm.

Tại sao tuổi đã thất thập, ông bà vẫn ngày ngày ngồi dệt thổ cẩm như vậy? Cụ ông kể: “Người làm nghề dệt, để sản phẩm sống được phải không ngừng sáng tạo trên những nét đặc trưng mang tính bản sắc. Công việc khó, thu nhập lại không cao nhưng vẫn phải giữ lấy cái nghề. Nếu không giữ nghề thì sau này khi mình qua đời, nghề của cha ông sẽ mai một. Sẽ không còn ai biết đến mặt hàng thổ cẩm Chăm từng tồn tại và nổi tiếng cả trăm năm qua. Mình không giữ thì cũng khó truyền cho con cháu. Cũng may tôi có đến năm đứa con nối nghề bố mẹ. Và trong hầu hết các gia đình Chăm theo nghề dệt vải đều có con cháu nối nghề”. Đó là lý do các cụ chịu rời khỏi ngôi làng bình dị ở Ninh Thuận để về Hội An làm nghề dệt thổ cẩm.

Cách cụ bà suy nghĩ cũng thật giản dị: “Mình nuôi mười đứa con ăn học thành người nhờ cả đời ngồi dệt thổ cẩm Chăm. Mỗi khi các cháu về thăm, mình đều nhắc lại với các con, người Chăm chúng ta có vốn qúy nhất là kỹ thuật dệt và hoa văn truyền thống. Các con có học, hãy làm sao để hai thứ đó đừng mất đi, hãy trả ơn cho thế hệ trước bằng cách ấy”. Trong gia đình có năm người con theo nghề của cha mẹ, họ đến các khu du lịch, trình diễn nghề dệt thổ cẩm cho du khách xem. Bên cạnh các cụ, ở Hội An còn có những nghệ nhân trẻ hơn, đang cố gắng phục hồi nghề dệt lụa cổ truyền của người Quảng Nam. Mỗi ngày họ kiên nhẫn gỡ từng mối tơ rối, chỉnh những sợi tơ nhuộm màu để làm nên một loại khăn hoa văn cổ truyền. Bỗng nghĩ ở đâu cũng có những người bình dị đang chèo chống cuộc sống khó khăn để giữ lấy nghề truyền thống.

Ngày trước người viết từng đứng ở những triền núi Sa Pa ngắm người đàn bà Hmông dắt ngựa về nhà sau phiên chợ. Người đàn ông Hmông nằm vắt ngang trên lưng ngựa chìm trong men rượu và mùi thắng cố! Người đàn bà vừa đi vừa tuốt sợi gai để mai dệt váy áo, vừa dắt ngựa, vừa trông chừng chồng khỏi ngã. Ngày trước từng ngồi bậc thềm chợ cũ Sa Pa đến 11 giờ đêm, chờ một người đàn bà Hmông thêu nốt những đường cuối cùng trên chiếc khăn. Chị vừa thêu khăn vừa trả lời nhát gừng những câu khách hỏi về cuộc sống của chị. Dường như đâu có gì vui. Thế nên tôi bỗng nghĩ mình mua một vuông vải thổ cẩm ấy, như mua một quãng đời người phụ nữ dân tộc gửi gắm vào những đường thêu, có lúc vui, có lúc buồn. Bây giờ thổ cẩm hoa văn rất nhiều,mọi người có thể đặt mua trên mạng để đem về thiết kế thành những bộ khăn trải bàn độc đáo. Ngồi ngắm những hoa văn ấy, ta bỗng thấy những gương mặt khắc khổ người phụ nữ ngồi dệt ngồi thêu loang loáng lướt qua, hiền dịu và nhẫn nại mặc cho cuộc đời vụt trôi!

Bích Hồng

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Làng mớiDanh mục , ,
Tin cập nhật
  • Cả nước có 184 đơn vị bầu cử đại biểu quốc hội khóa XV

    Chủ tịch Hội đồng Bầu cử quốc gia Nguyễn Thị Kim Ngân đã ký nghị quyết số 04/NQ-HĐBCQG của Hội đồng Bầu cử quốc gia quyết nghị về số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng ĐBQH được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử của các tỉnh, […]

  • Tạo thiết bị leo cây cho dân xứ dừa

    Anh Nguyễn Văn Hưng (SN 1987) ở ấp Thới Sơn, xã Bình Hòa, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai là chủ xưởng gia công chế tạo dụng cụ leo dừa đã giúp ích rất lớn cho nhiều người trồng dừa tại các địa phương có thể chăm sóc, thu hoạch dừa an toàn và hiệu […]

  • Công nghệ số – yếu tố đưa nông sản vươn xa

    Ứng dụng công nghệ số trong sản xuất kinh doanh không còn là điều mới mẻ với nhiều doanh nghiệp và nông dân. Năm 2020, chính nhờ đẩy mạnh chuyển đổi số nhiều doanh nghiệp vẫn giữ được đà tăng trưởng, nông sản vẫn đến được nhiều thị trường nhờ thương mại điện tử. Theo […]

Sự kiện
Tam nông
  • Tạo thiết bị leo cây cho dân xứ dừa

    Anh Nguyễn Văn Hưng (SN 1987) ở ấp Thới Sơn, xã Bình Hòa, huyện Vĩnh Cửu, tỉnh Đồng Nai là chủ xưởng gia công chế tạo dụng cụ leo dừa đã giúp ích rất lớn cho nhiều người trồng dừa tại các địa phương có thể chăm sóc, thu hoạch dừa an toàn và hiệu […]

  • Những nông dân thu tiền tỷ nhờ mạnh dạn chuyển đổi

    Xã Ea Sol (huyện Ea H’leo, tỉnh Đăk Lăk) vốn có thế mạnh về phát triển cây cà phê và hồ tiêu. Tuy vậy những năm gần đây cà phê và hồ tiêu rớt giá, dẫn đến giảm thu nhập, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi sang cây trồng, vật nuôi khác. Nhờ đó, […]

  • Hiệu quả từ mô hình HTX liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

    Nhờ liên kết với doanh nghiệp, mở rộng quy mô sản xuất, hình thành vùng nguyên liệu để liên kết tiêu thụ bền vững, Hợp tác xã Bưởi Thành Công (HTX) (huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng) đã mở rộng diện tích có trên 54,2ha, thu hút 41 xã viên. Trung bình mỗi năm doanh […]