09:48 - 29/10/2018

Tạm nhập-tái xuất: Nguy cơ Việt Nam thành trạm trung chuyển hàng nông sản né thuế

Theo Bộ NN&PTNT, giá trị xuất khẩu rau quả 9 tháng đầu năm 2018 đạt khoảng 3,1 tỉ USD, tăng 17,1% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, phân tích số liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy, Việt Nam (VN) đang xuất khẩu rất nhiều loại nông sản của nước thứ ba, theo hình thức tạm nhập-tái xuất. Điều này gây ra rất nhiều hệ lụy.

Xuất khẩu giùm nông sản của nước thứ ba

Theo Tổng cục Hải quan, tính đến hết tháng 7/2018, tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu mặt hàng rau quả của VN sang Trung Quốc (TQ) đạt hơn 1,7 tỉ USD. Đáng chú ý, một lượng lớn kim ngạch trái cây xuất khẩu sang thị trường này có xuất xứ từ Thái Lan (TL).

Riêng trong nửa đầu năm 2018, trái cây xuất xứ TL chiếm đến 320 triệu USD (tương đương gần 22%) tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu mặt hàng rau quả của VN sang thị trường TQ. Nếu so tổng kim ngạch nhập khẩu rau quả từ TL đạt 333,3 triệu USD, trừ đi kim ngạch xuất khẩu sang TQ 320 triệu USD, thì lượng hàng để lại VN tiêu thụ chỉ khiêm tốn ở con số 13,3 triệu USD, chiếm khoảng 4%.

Xem xét chủng loại mặt hàng, gần 100% nhãn tươi, nhãn khô, sầu riêng, măng cụt… mà VN nhập khẩu từ TL về đều đem xuất khẩu sang TQ. Với thuế nhập khẩu 0% từ các nước ASEAN, trái cây TL tạm nhập vào VN rồi tái xuất sang TQ ngày càng tăng mạnh.

Để cho nông sản của nước thứ ba núp bóng hàng Việt xuất khẩu với mục đích né thuế sẽ đưa đến nguy cơ thứ hai là bị trừng phạt thương mại. Trong ảnh là sản phẩm khoai Tây của nước thứ ba thường núp bóng xuất xứ Đà Lạt của Việt nam.

Tại Hội thảo “Cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung: Triển vọng và rủi ro với doanh nghiệp xuất nhập khẩu VN” diễn ra ở TP.HCM ngày 24/10/2018, TS.Trần Du Lịch -Phó Chủ tịch Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC), cảnh báo: “Nếu như doanh nghiệp trong nước làm theo kiểu đưa khoai tây TQ sang VN nhuộm đất, rồi đội lốt khoai tây Đà Lạt để xuất khẩu sang Mỹ là sẽ tự giết mình. Nếu các hàng hóa nông sản khác mà cũng làm như kiểu này để xuất khẩu là làm hại cả quốc gia”.

Nguy cơ thứ nhất: Số liệu không minh bạch sẽ phá vỡ quy hoạch

Dù cho rằng việc VN nhập khẩu nông sản ở nước thứ ba rồi xuất khẩu là bình thường, nhưng TS Võ Mai -Phó Chủ tịch Hội Làm vườn VN lưu ý: “Nếu số liệu thống kê nhập nhằng, lẫn lộn giữa hàng tạm nhập-tái xuất với hàng xuất khẩu của VN sẽ gây ngộ nhận về thành tích xuất khẩu nông sản. Dẫn tới việc doanh nghiệp, trang trại, nông dân… ồ ạt đầu tư trồng loại nông sản mà theo thống kê VN xuất khẩu (nhưng thực chất là của nước thứ ba) sẽ dẫn đến nguy cơ dư thừa hoặc không có đầu ra”.

“Do đó, tôi cho rằng không chỉ phải thông tin rõ ràng về số liệu xuất nhập khẩu rau quả, mà còn cần kênh thông tin chính xác về nguồn cung, nhu cầu thị trường, dự báo thị trường xuất khẩu… để doanh nghiệp, chính quyền địa phương, các sở NN&PTNT, cán bộ khuyến nông nắm được. Từ đó mới thông tin cho người dân, giảm dần trồng tự phát, phát triển chuỗi liên kết nông dân với doanh nghiệp nhằm giảm rủi ro” -TS Mai nhấn mạnh.

Việc nhập nhằng trong số liệu thống kê lượng hàng nông sản xuất khẩu có thể bóp chết ngành nông nghiệp Việt Nam

Đồng quan điểm, nhiều doanh nghiệp và chuyên gia khác cũng lo ngại việc thống kê kiểu gom luôn nông sản tạm nhập-tái xuất vào chung một “rổ” với nông sản trong nước xuất khẩu sẽ tạo số liệu ảo, lợi bất cập hại cho ngành này.

Ông Nguyễn Đình Tùng -Tổng Giám đốc Vina T&T Group, nói: “Việc thống kê chung hàng tạm nhập-tái xuất vào số liệu xuất khẩu rau quả VN có thể khiến cho số liệu trở nên thiếu chính xác, từ đó ảnh hưởng tới việc Nhà nước hoạch định chính sách trong lĩnh vực này. Đồng thời, nếu không kiểm soát chặt có thể bị vạ lây, tức bị nước nhập khẩu áp dụng chính sách phòng vệ thương mại, hoặc dùng hàng rào kỹ thuật gây khó cho hàng VN xuất khẩu”.

Nguy cơ thứ hai: Cảnh báo bị trừng phạt thương mại

Không chỉ trái cây TL mượn VN làm nơi quá cảnh để xuất sang TQ, nhiều ý kiến lo ngại nhiều loại trái cây ngoại nhập sẽ tạm nhập vào VN rồi tái xuất sang TQ. Cụ thể, trái cây Mỹ có thể nhập khẩu về VN để né thuế nhập khẩu cao của TQ, sau đó tái xuất bằng nhiều đường, chủ yếu là tiểu ngạch sang thị trường này. Tương tự, trái cây từ châu Âu, châu Úc… cũng có thể mượn VN làm bãi đáp rồi xuất sang thị trường TQ.

Ở chiều ngược lại, với cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung, 200 tỷ USD giá trị hàng TQ bị Mỹ đánh thuế thêm 10% vào đợt 3 mới đây, nông sản, thuỷ sản và lương thực phẩm chế biến có giá trị 5,3 tỷ USD, chiếm 2,7%. Việc nông-thủy sản TQ có thể đội lốt hàng Việt để XK sang Mỹ là nguy cơ cần cảnh báo.

TS.Nguyễn Xuân Thành -Giám đốc Phát triển, Trường Đại học Fulbright Việt Nam, cho rằng: “Transhipment -hàng chuyển tải, tức là hàng TQ xuất sang VN rồi dán nhãn VN và xuất sang Mỹ để tránh thuế. Nếu không kiểm soát chuyện này thì sẽ làm cho VN thành tâm điểm để Mỹ chú ý. Điều này đã từng xảy ra với sản phẩm thép.

Năm 2017, Cơ quan thương mại Mỹ kết luận thép Trung Quốc dán nhãn Việt- là hàng chuyển tải, kết quả là chúng ta đã phải chịu mức thuế trừng phạt lên tới 450%. Đây là rủi ro rất lớn, không chỉ nguy cơ Mỹ áp thuế trừng phạt với hàng chuyển tải, mà có thể là cái cớ để họ có thể đưa VN vào tầm ngắm trong chiến lược bảo hộ thương mại”.

Phạm Phước Vinh

Tin cập nhật
  • Khe Nước Lạnh – tiềm năng lớn trong việc phát triển du lịch Quảng Bình

    Hiện nay, Du lịch Quảng Bình được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn và đang triển khai nhiều kế hoạch nhằm thu hút đầu tư, phù hợp với xu thế phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh. Với diện tích sử dụng đất, mặt nước 48.500 m2 tại xã Trường Xuân […]

  • Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân hội kiến Thủ tướng Campuchia

    Bên lề Hội nghị thường niên lần thứ 27 Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương (APPF-27), ngày 15/1 tại Siem Reap (Campuchia), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã hội kiến Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen. Thủ tướng Hun Sen nhiệt liệt chào […]

  • Thủ tướng: Đội tuyển đã thể hiện ý chí kiên cường

    Chiều 15/1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã gửi thư cho Đội tuyển Bóng đá nam quốc gia, động viên Ban huấn luyện, Huấn luyện viên Park Hang Seo và các cầu thủ đoàn kết, quyết tâm giành thắng lợi trong trận đấu cuối của vòng bảng Asian Cup 2019. Trong thư Thủ tướng viết: […]

Sự kiện
  • Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân hội kiến Thủ tướng Campuchia

    Bên lề Hội nghị thường niên lần thứ 27 Diễn đàn Nghị viện châu Á-Thái Bình Dương (APPF-27), ngày 15/1 tại Siem Reap (Campuchia), Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã hội kiến Thủ tướng Vương quốc Campuchia Samdech Akka Moha Sena Padei Techo Hun Sen. Thủ tướng Hun Sen nhiệt liệt chào […]

  • Công bố các quyết định nhân sự của Ban Bí thư Trung ương Đảng

    Tuần qua (5-11/1), Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Ban Kinh tế Trung ương, Tỉnh ủy Phú Thọ, Vĩnh Long, Thái Bình đã tổ chức công bố và trao các quyết định của Ban Bí thư Trung ương Đảng về công tác cán bộ. Ngày 11/1, Đảng uỷ cơ quan Trung ương Hội Nông […]

  • Thủ tướng dự Hội nghị triển khai nhiệm vụ năm 2019 của VPCP

    Chiều 10/1, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự và phát biểu chỉ đạo Hội nghị tổng kết công tác năm 2018, triển khai nhiệm vụ năm 2019 của Văn phòng Chính phủ. Cùng dự Hội nghị có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Chánh Văn phòng Trung ương […]

Tam nông
  • Công bố 13 sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia

    Bộ NN&PTNT vừa ban hành Thông tư về Danh mục sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia của Việt Nam với 13 mặt hàng nông sản. Theo danh mục ban hành, 13 sản phẩm nông sản chủ lực quốc gia là: lúa gạo, cà phê, cao su, điều, hồ tiêu, chè, rau và quả, […]

  • Bộ NT&PTNT cấp 50.000 liều vaccine cho Hà Tĩnh phòng chống dịch LMLM

    Từ đề xuất của UBND tỉnh Hà Tĩnh, Bộ NN & PTTN vừa có quyết định hỗ trợ 50.000 liều vaccine để phòng chống dịch bệnh lở mồm long móng ( LMLM ) trên địa bàn. Theo UBND tỉnh Hà Tĩnh, tính đến ngày 4/1/2019, toàn tỉnh có 27 con trâu, bò; 250 con heo […]

  • Hòa Bình: Xã Yên Bồng phát triển thương hiệu gà Lạc Thủy

    Trong khoảng 3 – 4 năm trở lại đây, người dân xã Yên Bồng (Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình) mở rộng quy mô chuồng trại, phát triển nuôi gà theo hướng sản xuất tập trung. Theo thống kê, toàn xã có trên 40.000 con gà, trong đó chủ yếu là giống gà bản địa, gà […]