12:22 - 31/12/2018

Tài sản trí tuệ: Chưa được quan tâm đúng mức

Theo Liên đoàn Kế toán Quốc tế, vào những năm 1975, tỷ lệ tài sản hữu hình/vô hình là 83/17% giá trị của doanh nghiệp, đến năm 2013 tỷ lệ này là 20/80%. Điều này cho thấy tầm quan trọng của tài sản vô hình đối với việc định giá các doanh nghiệp trên thị trường.

Nhỡ tay là mất

Tại hội thảo “Tăng cường khả năng quản lý, thúc đẩy hoạt động sở hữu trí tuệ (SHTT) trong doanh nghiệp (DN), viện nghiên cứu và trường đại học” vừa diễn ra tại Hà Nội, Chủ tịch HĐQT Hanoimilk Hà Quang Tuấn kể: “Hanoimilk là công ty đầu tiên sản xuất và đăng ký nhãn hiệu sữa chua Yagout vị sầu riêng, tuy nhiên chỉ 6 tháng sau thì thị trường tràn ngập các sản phẩm sữa chua vị sầu riêng của các đối thủ.

Mất độc quyền, phải cạnh tranh với nhiều đối thủ nặng ký về thương hiệu và thị trường, nên sản phẩm Yagout vị sầu riêng của Hanoimilk bị lép vế. Chúng tôi không biết phải kiện như thế nào để bảo hộ tác quyền sáng chế. Giờ thì cũng đành bó tay”.

Trên thực tế, có tới hàng ngàn nguyên nhân dẫn đến việc DN, chủ sở hữu sáng chế bị mất sản phẩm trí tuệ. Ngoài nguyên nhân khách quan còn có cả nguyên nhân chủ quan, thậm chí do thiếu hiểu biết của chính chủ thể.

Giống vật nuôi-cây trồng được cải tiến để đạt tính năng mới rất nhiều, nhưng ít được tác giả sáng tạo đăng ký bảo hộ.

Doanh nghiệp ít quan tâm

TS.Nguyễn Quốc Thịnh -Bộ môn Quản trị thương hiệu, Đại học Thương mại, phân tích: Có quá nhiều chủ thể không quan tâm đến việc quản trị các nguồn tài sản trí tuệ cùng với việc khai thác hiệu quả các nguồn tài sản trí tuệ này khi ứng dụng vào thực tiễn.

Một khảo sát do Đại học Thương mại thực hiện với khoảng 125 DN sản xuất kinh doanh cho thấy tỷ lệ các DN đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp còn quá ít. Đa phần các DN chỉ đăng ký cho có một nhãn hiệu hàng hóa, trong khi sản xuất hàng chục mặt hàng, kiểu dáng mẫu mã khác nhau.

Có tới 51/125 DN chưa hiểu về thủ tục và nơi đăng ký SHTT. 100% DN không có chiến lược khai thác tài sản trí tuệ và phát triển thương hiệu; 100% DN không tiến hành định giá, kiểm toán tài sản trí tuệ, thương hiệu, không có quy chế bảo mật các bí mật thương mại, thông tin, dữ liệu….

Trong khi, muốn quản lý tài sản trí tuệ, DN phải tiếp cận cả ở cấp độ tư duy chiến lược và thực tiễn triển khai, nghĩa là vừa phải có tầm nhìn ít nhất cho 5 năm sau, đồng thời phải hành động, tìm kiếm các nguồn lực để thực hiện cho được mục tiêu.

Vì vậy không khó để hiểu vì sao chỉ có một tỷ lệ rất nhỏ DN (14/125) có thể khai thác thương mại được các sản phẩm trí tuệ thông qua nhượng quyền.

Giới nghiên cứu cũng thờ ơ

Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền -Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin sở hữu công nghiệp (Cục SHTT): “Việc chuyển giao công nghệ, hay đưa các sản phẩm trí tuệ từ nghiên cứu đến ứng dụng vào thực tiễn được thực hiện khá tùy tiện.

Chúng tôi khảo sát ở tất cả các viện/trường cho thấy quá trình chuyển giao công nghệ ở Việt Nam không giống bất cứ nước nào trên thế giới. Đến lượt DN, có được công nghệ cũng không có ý thức về tác quyền, đến khi xảy ra tranh chấp, không biết kêu ai”.

Ở góc độ viện nghiên cứu, TS.Đào Thế Anh -Phó giám đốc Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam, thừa nhận dù mỗi năm Viện cho ra đời hàng trăm sáng kiến, cải tiến kỹ thuật cho các giống cây trồng mới, song tỷ lệ giống được bảo hộ sở hữu là rất thấp. Ngay cả nhận thức về SHTT của cán bộ nghiên cứu cũng chưa đồng đều.

Bà Hiền cho biết chính vì cơ chế chia sẻ lợi ích không rõ ràng dẫn đến thực tế là ở các trường đại học, có nơi cho chủ thể được phép đi đăng ký quyền SHTT, lại có nơi trường là pháp nhân đăng ký quyền SHTT, còn tác giả của phát minh sáng chế lại không được gì, khiến triệt tiêu động lực sáng tạo.

Phần lớn các viện/trường chưa có một chính sách riêng về SHTT phù hợp với điều kiện hoạt động của trường. Đa phần các nhà khoa học không nhận thức được đồng thời với việc đẩy mạnh công bố các bài báo khoa học, cần phải tiến hành bảo hộ quyền sở hữu, đặc biệt là bảo hộ sáng chế cho các kết quả nghiên cứu của mình.

Các viện/trường chưa có một tổ chức có chức năng về SHTT và chuyển giao công nghệ để hỗ trợ cho các nhà khoa học, tức là chưa có một nguồn nhân lực chuyên nghiệp về SHTT trong các viện/trường.

Đức Nguyện

Tin cập nhật
  • 8 thực phẩm cực kỳ có hại cho não bộ

    Một số loại thực phẩm rất có hại cho não bộ, làm suy giảm trí nhớ và bào mòn sự minh mẫn của bạn. Thực phẩm chiên rán: Gà chiên và khoai tây chiên không chỉ khiến bạn thừa cân, béo phì, mà còn rất có hại cho não bộ. Nghiên cứu cho thấy những […]

  • Tây Nguyên liên tiếp xảy ra động đất

    Theo thông tin từ Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lý địa cầu-Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam), chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, tỉnh Kon Tum của Tây Nguyên ghi nhận 5 trận động đất nhỏ. Theo đó, trận động đất mới […]

  • Quy định mới về thực phẩm hỗn hợp nhập khẩu vào châu Âu

    Quy định mới của EU thay đổi cách tiếp cận kiểm soát thực phẩm hỗn hợp nhập khẩu từ bên ngoài vào EU sẽ có hiệu lực từ ngày 21/4/2021. Theo quy định mới của châu Âu (EU) 2020/2236, sau ngày 21/4/2021, yêu cầu nhập khẩu thực phẩm sẽ không còn dựa trên tỷ lệ […]

Sự kiện
Tam nông
  • Ngày hội sản phẩm OCOP các tỉnh thành năm 2021 tại An giang

    Ngày 17/4, tại An Giang, UBND TP. Châu Đốc phối hợp với Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư, Sở NN&PTNT tỉnh An Giang tổ chức họp báo cung cấp thông tin về ngày hội sản phẩm OCOP và hàng hóa đặc trưng các tỉnh thành năm 2021. Theo thông tin từ Ban […]

  • Huyện Hương Sơn: Trên đà về đích huyện nông thôn mới

    Những năm gần đây, bộ mặt nông thôn ở huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) thay đổi từng ngày. Nhất là vào những ngày đầu năm 2021, nhiều thôn, xã, thị trấn trở thành “đại công trường” với những công trình bê tông hóa đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương nội đồng, […]

  • Từ nguồn vốn Quỹ, nhiều mô hình hay đã ra đời

    Quỹ Hỗ trợ Nông dân (HTND) đã hỗ trợ cho 1.146 hội viên nông dân tỉnh Thái Nguyên nguồn vốn vay để phát triển sản xuất. Từ nguồn vốn này, nông dân Thái Nguyên đã mạnh dạn xây dựng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi mới, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Nhiều […]