21:01 - 20/01/2017

Sử dụng kháng sinh trong nuôi thủy sản: Con dao hai lưỡi

Ngày nay, để được lợi nhuận cao thì việc sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh trong nuôi thủy sản rất phổ biến. Việc lạm dụng kháng sinh có thể gây ra tình trạng mất an toàn thực phẩm hay tình trạng vi khuẩn gây bệnh kháng thuốc kháng sinh trên thủy sản nuôi và cả con người. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm mất thị trường xuất khẩu, giảm uy tín của các thương hiệu Việt trên thị trường thế giới.

Hóa chất, kháng sinh cấm sử dụng trong nuôi trồng thủy sản.

Tình trạng lạm dụng kháng sinh

Trong điều kiện nghề nuôi thủy sản thâm canh ngày càng phát triển thì việc sử dụng kháng sinh để điều trị bệnh là điều khó tránh khỏi. Điều này dẫn tới hiện tượng kháng thuốc của nhiều vi sinh vật gây bệnh.

Theo Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản, dư lượng kháng sinh thường xuất hiện trong tôm nuôi thương phẩm là Oxy tetracycline, Chloramphenicol (kháng sinh diệt khuẩn ở nồng độ cao) và Enrofloxacin (kháng sinh có tác dụng kháng khuẩn, giúp tôm nuôi ít bị tấn công gây bệnh). Hiện nay các hộ nuôi trồng thủy sản chuyên nghiệp đã ngưng sử dụng các loại chất trên và các chất này đã được Bộ NN&PTNT cấm sử dụng, nhưng vì lợi nhuận, vẫn còn không ít hộ dân vẫn sử dụng bừa bãi để kích thích tôm lớn nhanh.

Ông T., một hộ nuôi tôm ở xã Vĩnh Hảo (Tuy Phong, Bình Thuận) cho biết: “Ngoài cám thì kháng sinh là “thức ăn” không thể thiếu đối với con tôm. Gần đây, bệnh hoại tử gan tụy trên tôm bùng phát mạnh nên người nuôi phải sử dụng kháng sinh trộn vào thức ăn rồi tạt vào môi trường nước để phòng bệnh cho tôm. Hiện nay, Enrofloxacin là loại kháng sinh có độ kháng khuẩn rộng, hiệu quả diệt khuẩn cao nhất nên được nhiều người nuôi tôm chọn sử dụng. Ngoài ra, nhiều chủ hồ tôm còn kể vanh vách tên, cách sử dụng các loại kháng sinh trong quá trình nuôi tôm mà không hề hay biết, nhiều loại nằm trong danh sách thuốc bị cấm sử dụng. Tuy nhiên, việc nuôi tôm có đạt sản lượng hay không mới là mục tiêu hàng đầu của những nông dân nơi đây. Vì nếu không dùng kháng sinh mà thành công là điều vô cùng phi lý”.

Tuy nhiên chức năng cho rằng, nguyên nhân dẫn đến người dân lạm dụng kháng sinh một phần là do hệ thống nhân viên tiếp thị của các doanh nghiệp kinh doanh thuốc thủy sản quá mạnh, tư vấn tại hồ, cung cấp sản phẩm tận nơi. Bên cạnh đó, chiết khấu cao cho các đại lý, kèm theo nhiều chương trình hậu mãi, du lịch nước ngoài… nếu bán đạt doanh số. Do đó, trước những lời quảng cáo, mời chào các loại thuốc kháng bệnh tốt cho tôm thì bất cứ người dân nào cũng muốn tôm đang nuôi nhanh chóng khỏi bệnh, đạt năng suất cao.

Việc lạm dụng kháng sinh, dù là kháng sinh cấm hay cho phép sử dụng thì người nuôi thủy sản cũng đã vô tình tự làm hại mình do kháng sinh để đặc trị bệnh, không phải để phòng bệnh. Không cấm vì việc sử dụng thuốc kháng sinh đúng cách thì sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cao, nhưng sử dụng như thế nào mới đúng và an toàn vẫn còn nhiều khó khăn với người nuôi trồng.

Con dao hai lưỡi!

Để việc sử sụng thuốc kháng sinh vừa đảm bảo hiệu quả chữa bệnh cho thủy sản mà vẫn đảm bảo hiệu quả kinh tế, không gây hại cho con người và môi trường cần có sự tập huấn, chỉ đạo của các cán bộ chính quyền giúp người dân có kiến thức cơ bản về việc sử dụng kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản.

Theo Chi cục Thủy sản, kháng sinh vẫn được phép sử dụng trong nuôi tôm. Nếu dùng đúng loại, nồng độ và liều lượng phù hợp với từng giai đoạn phát triển của tôm, thì nó mang lại hiệu quả tích cực trong việc tăng sức đề kháng, giảm thiểu dịch bệnh gây hại trên con tôm. Tuy nhiên, dường như người nuôi tôm vẫn chưa nắm được loại kháng sinh nào bị cấm sử dụng, rồi nồng độ bao nhiêu là phù hợp và thời gian cách ly bao lâu để đảm bảo an toàn. Vì vậy, bên cạnh việc đầu tư nuôi tôm qua cải tạo ao, sử dụng con giống chất lượng, quản lý và chăm sóc tôm nuôi đúng quy trình… thì việc trang bị kiến thức nuôi tôm an toàn cho người dân cũng là vấn đề cấp thiết.

Theo phản ánh của người nuôi tôm, họ rất ít được ngành chức năng cung cấp danh sách các loại kháng sinh cấm cũng như liều lượng sử dụng, thời gian cách ly tương ứng với từng loại. “Đa số chúng tôi nuôi tôm theo kinh nghiệm và tự chia sẻ với nhau. Việc dùng men vi sinh để thay thuốc kháng sinh cũng là do chúng tôi thử”, một người có thâm canh nuôi tôi cho biết. Thông thường, khi thủy hải sản có biểu hiện bất thường, người nuôi thủy sản tự đoán bệnh rồi đến các đại lý kinh doanh thuốc mô tả bệnh và được các đại lý này bán thuốc mà không quan tâm đến các sản phẩm đó có phải là chất cấm hay không. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại nhất là người nuôi chưa quan tâm đến thời gian sử dụng kháng sinh trước khi thu hoạch, dẫn đến nguy cơ mất an toàn thực phẩm

Để tuân thủ các quy định của pháp luật trong việc sử dụng thuốc thú y nói chung và thuốc kháng sinh nói riêng, đồng thời phát huy hiệu quả chữa bệnh của kháng sinh đối với thủy sản và hạn chế tác hại của kháng sinh đối với môi trường, sức khỏe con người… các cá nhân, tổ chức nuôi trồng, sản xuất và kinh doanh thủy sản cần tìm hiểu kỹ các quy định của pháp luật cũng như tham khảo tài liệu có liên quan để nắm rõ quy định, các quy tắc trong nuôi trồng.

Để người nuôi tôm mạnh dạn “nói không” với kháng sinh, không còn sử dụng tạp chất thì bên cạnh công tác tuyên truyền, các ngành chức năng cần tăng cường công tác hướng dẫn và chuyển giao quy trình, kỹ thuật nuôi tôm an toàn cho người dân. Nhất là cách sử dụng men vi sinh, các loại chế phẩm sinh học thay thế thuốc kháng sinh để tăng hiệu quả sản xuất, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng. Và cần phải có sự quản lý chặt chẽ của các ngành chức năng, cùng với chế tài xử lý nghiêm hành vi vi phạm để răn đe các cá nhân khác.

Để ngăn chặn tình trạng lạm dụng kháng sinh trong nuôi tôm, Thủ tướng Chính phủ vừa phê duyệt Đề án kiểm soát, ngăn chặn hành vi đưa tạp chất vào tôm nguyên liệu và sản xuất, kinh doanh sản phẩm tôm có tạp chất. Mục tiêu đến cuối năm 2018, sẽ chấm dứt tình trạng tôm có tạp chất, hóa chất, kháng sinh, khẳng định thương hiệu tôm sạch trên phạm vi cả nước và có thể ra toàn thế giới. Đặc biệt, chấm dứt tình trạng sử dụng chất cấm, lạm dụng hóa chất, kháng sinh, thuốc thú y trong sản xuất và kinh doanh tôm thương phẩm. Điều này cũng tăng uy tín của thị trường thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế.

                                                                                                 Oanh Lê

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Tam nôngDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]

  • Sức sống mới ở miền quê Hiệp Cường

    Hiệp Cường là một xã của huyện Kim Động – mảnh đất tọa lạc ở cửa ngõ của TP. Hưng Yên. Mảnh đất này đang sải những bước dài trên con đường đổi mới để trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu vào năm 2025. Phát triển kinh tế nông nghiệp vững chắc Từ […]