20:54 - 24/10/2017

Quản lý bội chi ngân sách: 10 năm mới có một lần

Đây là những nội dung quan trọng được Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng khi thảo luận tại tổ vào sáng ngày 24 tháng 10.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng phát biểu ý kiến tại tổ sáng 24/10. Ảnh: T.Bình.

Sáng 24/10, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại tổ về kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2018 và kế hoạch tài chính-ngân sách nhà nước 3 năm quốc gia 2018-2020.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng (đoàn Ninh Bình) có hơn 30 phút để phân tích, làm rõ hơn về hàng loạt vấn đề nóng trong công tác quản lý, điều hành tài chính ngân sách như thực hiện các dự toán ngân sách, vấn đề nợ công, bội chi ngân sách…

Vì sao thu ngân sách Trung ương gặp khó?

Về thực hiện dự toán thu ngân sách 2017, Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết: Dự toán được xây dựng trên cơ sở tăng trưởng GDP 6,7% và lạm phát 4%, nhưng ước thu cả năm vượt dự toán 2,3% (tương đương 23.000 tỷ đồng) nghĩa là cao hơn so với tăng trưởng GDP, thâm chí đến cuối năm có thể cao hơn nữa nhờ vượt thu từ ngân sách địa phương.

Đối với vấn đề thu hút sự quan tâm là việc thu NSNN từ 3 khu vực chính không đạt dự toán, trong đó, năm 2017 (ước tính), thu từ DNNN đạt 92,3% dự toán, từ DN FDI đạt 95,1%, từ DN ngoài quốc doanh là 97,2%. Bộ trưởng phân tích nguyên nhân khiến số thu từ 3 lĩnh vực chủ chốt này không đạt dự toán do nguyên chúng ta xây dựng dự toán cho các khu vực này ở mức rất cao so với năm 2016 (khối DNNN tăng 8,8% so với năm 2016; DN FDI tăng 22,9%, DN ngoài quốc doanh tăng 23,8%), và cũng cao rất nhiều so với tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Theo Bộ trưởng, dù không đạt chỉ tiêu dự toán nhưng kết quả thu ở 3 khối DN này vẫn rất tích cực và có sự tăng trưởng ở mức cao, nhất là DN FDI tăng 16,9% so với năm 2016; DN ngoài quốc doanh tăng 20,3%.

Về thu ngân sách Trung ướng khó khăn trong khi tăng khai thác thêm dầu thô 1 triệu tấn. Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết: Thu từ dầu thô giai đoạn 2006-2010 chiếm tỉ trọng 20% trong tổng thu ngân sách, nhưng năm 2017 ước chỉ còn chiếm tỉ trọng 3,2%, mặt khác giá dầu thô đang ở mức thấp chỉ khoảng 53 USD/thùng. Như vậy, quy mô thu ngân sách tăng lên nhưng tỉ trọng thu từ dầu thô giảm rất nhiều, giá không cao nên tăng khai thác thêm 1 triệu tấn không giúp ngân sách Trung ương tăng thêm nhiều;

Để đảm bảo nhiệm vụ thu ngân sách, một trong những giải pháp quan trọng được ngành Tài chính thực hiện quyết liệt là quản lý hiệu quả nợ thuế. Đến nay tổng nợ thuế cả nước là 73.900 tỷ đồng; trong đó có khả năng thu 27.648 tỷ đồng.

“Như vậy, nợ có khả năng thu hồi chỉ chiếm khoảng 3% dự toán thu ngân sách nội địa, trong khi thông lệ quốc tế là 5%, vì vậy nguồn này không lớn. 2 năm gần đây, ngay từ ngay từ đầu năm ngành Tài chính chỉ đạo quyết liệt thu hồ nợ thuế và giao nhiệm tiêu cụ thể cho từng đơn vị, từng cá nhân phải thực hiện. Số thu hồi nợ đọng đang tăng 2015 thu 37.600 tỷ đồng; 2016 thu 42.500 tỷ đồng; hết tháng 9/2017 thu 35.900 tỷ”- Bộ trưởng nói.

Như vậy, trong khi quy mô thu ngân sách đang tăng nhưng số nợ đọng thuế giảm, cuối năm 2015 là 76.450 tỷ đồng; đến 30/9/2017 còn 73.900 tỷ đồng và Bộ Tài chính chỉ đạo các đơn vị phấn đấu hết năm 2017 không để vượt quá 72.000 tỷ đồng.

Đến thời điểm này có thể tự tin báo cáo năm 2017, lần đầu tiên trong 10 năm trở lại đây chúng ta quản lý được bội chi ngân sách cả ở con số tuyệt đối và tương đối”– Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng.

Giảm áp lực nợ công

Một nội dung đáng chú ý khác trong phần thảo luận của Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng liên quan đến bội chi ngân sách và nợ công. Năm 2017, Quốc hội quyết dự toán bội chi ngân sách 178.300 tỷ bằng 3,5% GDP kế hoạch. Trong đó huy động trái phiếu Chính phủ 50.000 tỷ đồng, vay ODA 60.000 tỷ đồng, đây là điểm mới khi tính thêm Trái phiếu Chính phủ (TPCP) vào bội chi (trước năm 2016 TPCP không nằm trong bội chi). Theo Bộ trưởng, việc đưa TPCP và ODA vào bội chi giúp quản lý tập trung hơn, tốt hơn.

Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh: Đến thời điểm này có thể tự tin báo cáo năm 2017, lần đầu tiên trong 10 năm trở lại đây chúng ta quản lý được bội chi ngân sách cả ở con số tuyệt đối và tương đối. Về con số tuyệt đối không vượt 178.300 tỷ đồng; về số tương đối không vượt 3,5% GDP. Điều này cho thấy kỷ luật, kỷ cương từ Quốc hội, từ Chính phủ trong quản lý, điều hành rất kiên quyết…

Đối với vấn đề nợ công, “Thời điểm này chúng tôi thấy nhẹ nhàng hơn nhiều so với 2-3 năm trước, bởi dù quy mô tăng nhưng áp lực giảm, vì theo báo cáo đến cuối năm nay nợ công, nợ Chính phủ vẫn trong giới hạn, nợ công khoảng 62,6% GDP không quá trần 65%, cơ cấu chuyển biến rất tích cực, nợ Chính phủ tích cực”- Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng nói.

Phân tích kỹ hơn, Bộ trưởng cho hay, năm 2011, nợ nước ngoài trong nợ Chính phủ là 60%, nợ trong nước 39%, nhưng thời điểm này 2 con số này đảo ngược (nước ngoài 39%, trong nước 60%), việc cơ cấu lại nợ công đang đi đúng hướng là giảm nợ nước ngoài tăng nợ trong nước. Xu thế của các nước là tăng tỉ lệ nợ trong nước như Nhật Bản nợ công 200% và toàn bộ là nợ trong nước,

Mặt khác kỳ hạn phát hành TPCP tăng từ mức bình quân 1,84 năm (năm 2011); lên 8,7 năm vào cuối năm 2016. Từ đầu năm 2017 đến nay không có khoản nào phát hành dưới kỳ hạn 5 năm, có nhiều khoản phát hành với kỳ hạn 30 năm và tính bình quân năm 2017 kỳ hạn TPCP bình quân 14,1 năm nên áp lực trả nợ giảm. Song song với đó lãi suất phát hành TPCP tiếp tục có xu hướng giảm từ 12,1% (năm 2011) xuống 6,28% (năm 2016) và năm 2017 còn 6% đến 6,1%.

Như vậy, kỳ hạn kéo dài 3-4 lần; lãi suất giảm 1 nửa giúp nghĩa vụ trả nợ giảm và vậy hướng cơ cấu lại nợ công rất quan trọng.

Cũng theo Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng, cơ sở nhà đầu tư trái phiếu đang có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện toàn bộ các khoản vay của Bảo hiểm xã hội Việt Nam từ trước đến nay (364.000 tỷ đồng) đã được chuyển thành trái phiếu (trước vay bằng hợp đồng) và trái phiếu có kỳ hạn 5 năm trở lên.

Về cơ cấu tham gia TPCP, cuối 2016 hệ thống ngân hàng thương mại chiếm 78% nay còn 54. Hiện Bộ Tài chính đang huy động Bảo hiểm xã hội Việt Nam tham gia đấu thầu TPCP để có thêm nhà đầu tư làm đối trọng, qua đó giúp giảm lãi suất huy động và đang thực hiện tốt.

Như vậy, các nhà đầu tư TPCP đang được mở rộng với sự tham gia của ngân hàng thương mại, Bảo hiểm xã hội Việt Nam; các công ty bảo hiểm; quỹ đầu tư… việc thêm nhiều nhà đầu tư, đang đi đúng thông lệ, tạo sự cạnh tranh, giảm lãi suất, phát triển thị trường tài chính trong đó có thị trường trái phiếu…

Thái Bình
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Thanh long rớt giá, nông dân Bình Thuận, Long An lo “mất” Tết

    Cả hai vùng trồng thanh long lớn nhất cả nước đang loay hoay tìm đầu ra cho vụ thanh long chong đèn cuối năm. Trước đợt thu hoạch Tết Nguyên đán, người trồng thanh long tại 2 tỉnh Bình Thuận và Long An đang đối diện với khó khăn, khi vụ này cây cho năng […]

  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]