07:44 - 09/08/2019

Nước chuyển màu tại đập thủy lợi ở Hà Tĩnh có thể do “hàm lượng sắt cao”

Chiều 8/8/2019, UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức cuộc họp công bố nguyên nhân bước đầu về hiện tượng nước đập dâng Vũ Quang (thuộc Dự án thủy lợi Ngàn Trươi – Cẩm Trang) chuyển màu bất thường trong thời gian gần đây. (như Làng Mới đã đưa tin)

Toàn cảnh cuộc họp. Ảnh Bảo Trung.

Ông Lê Đình Sơn, Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnh; ông Nguyễn Tiến Hưng, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh; ông Nguyễn Hải Thanh, Cục trưởng Cục quản lý xây dựng công trình (Bộ NN&PTNT) đồng chủ trì cuộc họp.

Theo nhận định, đánh giá của Tổ công tác liên ngành về nguyên nhân hàm lượng sắt cao vượt giá trị giới hạn trong các đợt lấy mẫu, cho thấy, khu vực vùng lòng hồ Ngàn Trươi là vùng đất chứa nhiều quặng Pirit (FeS2), trong điều kiện yếm khí, các vi sinh vật yếm khí sẽ chuyển hóa sắt tồn tại trong đất, xác thực vật thành dạng Fe (II) hòa tan trong nước.

Từ kết quả quan trắc của Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường (Sở TNMT Hà Tĩnh) và báo cáo của Ban quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4, chất lượng nước ở đập dâng Vũ Quang và hồ Ngàn Trươi (tầng giữa và tầng đáy) có nhiều điểm tương đồng so với cột A2 – QCVN 08-2015/BTNMT (Quy chuẩn chất lượng nước mặt ).

Trong đó, các thông số như: BOD5 (lượng các chất hữu cơ dễ bị phân huỷ sinh học có trong mẫu nước) vượt 1,2 đến 1,63 lần; COD (lượng oxy cần để oxy hoá toàn bộ các chất hoá học trong nước) vượt 1,06 đến 1,86 lần; TSS (hợp chất hữu cơ ) nvượt từ 2,06 đến 5,43 lần; Amoni (NH4+) vượt từ 1,03 đến 3,6 lần; Fe (sắt) vượt từ 2 đến 10,35 lần; Mn (mangan) vượt từ 1,05 đến 2,15 lần; ngày 28/7 (tầng đáy) vượt 1,2 lần. Nước ở Khe Trươi, ngoài Fe và Mn có biểu hiện giống ở đập dâng Vũ Quang và ở hồ Ngàn Trươi (vượt 1,1 đến 3,3 lần) thì chỉ có TSS (chứa nhiều hợp chất hữu cơ) vượt từ 2,8 đến 5,13 lần và COD vượt 1,06 lần.

Ông Hồ Huy Thành, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Tĩnh, đại diện tổ công tác của UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết, đập dâng Vũ Quang có 2 nguồn chính có thể ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nước.

Một là, nước từ hồ Ngàn Trươi (Công trình đầu mối) của Dự án thủy lợi Ngàn Trươi – Cẩm Trang, qua cửa xả của hồ Ngàn Trươi xuống đập dâng.

Hai là, nguồn nước từ Khe Trươi, bắt nguồn từ xã Hương Điền, xã Sơn Thọ, trên nhà máy gỗ MDF Thanh Thành Đạt, chảy qua cầu Trươi xuống đập dâng.

Ông Hồ Huy Thành phát biểu tại cuộc họp. Ảnh Bảo Trung

Báo cáo chỉ rõ: “Do khu vực đáy lòng hồ Ngàn Trươi còn nhiều xác thực vật đang bị phân hủy yếm khí nên nước ở tầng đáy có chứa nhiều hợp chất hữu cơ. Các hợp chất hữu cơ trong nước tầng đáy lòng hồ Ngàn Trươi chủ yếu là các hợp chất hữu cơ bền, khó phân hủy bằng sinh học và hóa học (thể hiện ở hàm lượng TSS cao tuy nhiên các giá trị BOD5 , COD  lại không quá cao) có màu (quá trình lọc mẫu nước lấy tại các vị trí đập dâng, kênh trục để định lượng hàm lượng TSS bằng giấy lọc sợi thủy tinh thì mẫu nước thu được sau lọc không có màu (các hợp chất gây màu bị giữ lại trên giấy lọc); tan trong nước. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm nước đập dâng có màu.

Mùi tanh, hôi là do khí sinh ra trong quá trình phân hủy yếm khí ở tầng đáy như sunfua, amoniac v.v.. ở điều kiện pH thấp tồn tại ở dạng ion hòa tan, khi chuyển qua đập dâng do điều kiện (pH, DO (lượng oxy hoà tan trong nước) tăng cao nên chuyển sang dạng khí sulfua, amoniac hòa tan trong nước, khi nhiệt độ tăng thì bay hơi và phát tán vào môi trường không khí gây mùi”.

Tuy nhiên, ông Hoàng Xuân Thịnh – Giám đốc Ban quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4 lại cho rằng, thời gian gần đây dư luận cho rằng, nguyên nhân chính là do lòng hồ đập chính không được dọn sạch thực bì dẫn đến ô nhiễm, tôi khẳng định hoàn toàn không phải. Nhưng chắc chắn một điều tác nhân gây nên hiện tượng đổi màu trên lòng dẫn Vũ Quang là từ hàm lượng sắt cao.

Theo ông, cần tiếp tục xả kiệt lòng dẫn Vũ Quang, để đánh giá trầm tích trên lòng dẫn, nếu lòng dẫn bị nhiễm cần thau rửa hoặc bóc vỏ lớp trầm tích. Dù nước lòng hồ bị biến đổi màu, nhưng với thực tế cây trồng và thủy sinh sinh trưởng bình thường, không thấy xảy ra hiện tượng cá hay sinh vật sống trong hồ bị chết .

Tại cuộc họp, các nhà khoa học cũng thiên về nguyên nhân khiến nước đập dâng Vũ Quang chuyển màu là do lượng sắt phía thượng nguồn phân hủy, gặp mưa, rửa trôi xuống đập dâng Vũ Quang. Tuy nhiên, giữa tổ công tác của UBND tỉnh Hà Tĩnh với Ban quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 4 chưa có sự thống nhất, do hai bên phân tích, áp dụng 2 chỉ tiêu khác nhau.

Theo ông Nguyễn Thiều Quang, Chủ tịch UBND huyện Vũ Quang, nhà máy sắt Vũ Quang đã ngừng hoạt động hàng chục năm. Từ khi ngừng hoạt động đến nay không có hiện tượng nước đập dâng Vũ Quang chuyển màu. Vì thế cần có nghiên cứu, đánh giá kỹ hơn để có kết luận chính xác, khách quan.

Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục quản lý công trình xây dựng Nguyễn Hải Thanh cho rằng, việc xác định tác nhân gây ra hiện tượng nước chuyển màu cần thuê đơn vị chuyên môn độc lập kiểm tra, phân tích để có kết quả công tâm, chính xác, khách quan hơn. Từ đó đưa ra phương án xử lý tốt nhất, hiệu quả nhất.

Bảo Trung – Huyền Trang

 

Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Cần chú ý kiến tạo “không gian đáng sống” cho nông thôn mới

    Nhiều chuyên gia cho rằng kiến tạo nên những không gian nông thôn đáng sống là một trong những giải pháp quan trọng góp phần thực hiện thắng lợi Chương trình xây dựng nông thôn mới. Cảnh quan nông thôn từ xưa đã in đậm trong tâm trí người Việt bởi hình ảnh làng, bản, […]

  • Nông dân Ninh Thuận phấn khởi vì hành tím được mùa, được giá

    Người trồng hành ở tỉnh Ninh Thuận phấn khởi khi hành tím đạt sản lượng cao, bán được giá, thu nhập cao hơn nhiều so với những năm trước. Vùng chuyên trồng hành ở huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận những ngày này sôi động vì nhiều nhà vườn đến kỳ thu hoạch hành củ. […]

  • Giữ cho được niềm tin của người tiêu dùng vào sản phẩm OCOP

    Đó là ý kiến của ông Nguyễn Minh Tiến – Chánh Văn phòng Điều phối Nông thôn mới (NTM) Trung ương, Bộ NN&PTNT trong buổi khai mạc lớp đào tạo triển khai chương trình “Mỗi xã một sản phẩm – OCOP” diễn ra vào sáng 13.8.2019 tại Hà Nội. Đối tượng tham dự lớp tập […]