07:45 - 12/10/2017

Nông sản Việt và “điểm nghẽn chi phí “

Xoài Thái Lan chở qua Việt Nam cả nghìn cây số, với bao chi phí, nhưng vẫn bán được ngay tại chợ xoài Cao Lãnh (Đồng Tháp). Trong khi đó, chi phí trái xoài Đồng Tháp cao hơn xoài Thái Lan nên cạnh tranh kém hơn ngay trên sân nhà. Đây là một trong những điển hình về “điểm nghẽn” tiêu thụ nông sản Việt hiện nay.

Việc kết nối cung cầu nông sản ở trong và ngoài nước đòi hỏi ngày càng phải chuyên nghiệp hơn

Nếu nhìn vào con số kim ngạch xuất khẩu đạt 27 tỷ USD và mức tăng trưởng 14,1% trong 9 tháng đầu 2017 so với cùng kỳ năm 2016 của các mặt hàng nông lâm thủy sản, nhiều người hẳn sẽ cho rằng lĩnh vực nông sản đang có sức tiêu thụ tốt.

Nhưng khi soi kỹ hơn sẽ thấy lĩnh vực này đang tiềm ẩn nhiều “điểm nghẽn” chưa được tháo gỡ và thực tế, mức tăng trưởng trên chưa đúng với tiềm lực của một quốc gia nông nghiệp như Việt Nam.

Thiếu tư duy kinh tế

Đưa ra một thí dụ điển hình về điểm nghẽn tiêu thụ nông sản tại cuộc họp mới đây giữa lãnh đạo bốn tỉnh có thế mạnh về nông sản ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) là An Giang, Bến Tre, Cần Thơ và Đồng Tháp với Hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao (HVNCLC), ông Lê Minh Hoan, Bí thư tỉnh Đồng Tháp, lưu ý đến vấn đề chi phí.

Ông Hoan cho biết có doanh nghiệp (DN) nói với ông rằng mời họ về đầu tư cũng nhiều khó khăn lắm, bởi chi phí trái xoài của Đồng Tháp cao hơn xoài Thái Lan, như vậy làm sao cạnh tranh lại với sản phẩm của DN Thái Lan khi họ cũng làm y hệt.

“Tôi nói với bà con nông dân trồng xoài Đồng Tháp rằng xoài Thái Lan họ chở qua mình cách 1.000 km, với bao chi phí, vậy mà người ta vẫn bán được ở ngay chợ xoài Cao Lãnh, thì mình phải nghĩ gì về điểm nghẽn của mình. Đó là bà con mình xưa nay không có tư duy kinh tế”, ông Hoan nhấn mạnh.

Cho nên, trong Báo cáo phát triển Việt Nam 2016 của Ngân hàng Thế giới xoay quanh vấn đề nông nghiệp có nói tới chi phí cao, chất lượng kém là vấn đề của nông sản Việt. Điều này song hành với việc phát huy những tiềm năng, sản vật bản địa.

Cũng theo ông Hoan, “điểm nghẽn” chính trong phát triển của ĐBSCL – “cái nôi” của nông sản Việt – là tư duy sản xuất mà không phải tư duy kinh tế, là sản xuất nông nghiệp mà không phải kinh tế nông nghiệp.

Xưa nay chúng ta tập trung cho sản xuất, tất cả chính sách hướng đến người sản xuất mà chưa hướng đến một chuỗi để khai thông hệ thống phân phối hoặc chế biến từ những tài nguyên bản địa.

Tại buổi họp báo về Diễn đàn kinh tế Mekong Connect 2017 tổ chức ở Cần Thơ ngày 10/10, bà Vũ Kim Hạnh, Chủ tịch Hội DN HVNCLC, cũng bày tỏ sự băn khoăn về những “điểm nghẽn” trong vấn đề tiêu thụ nông sản tại vùng ĐBSCL.

Bà Hạnh cho rằng việc kết nối cung cầu nông sản ở trong và ngoài nước đòi hỏi ngày càng phải chuyên nghiệp hơn. Vấn đề cần bàn hiện giờ là chuỗi giá trị, là đầu ra cho nông sản.

Bà Hạnh nhấn mạnh đầu ra của sản phẩm nông sản vẫn là nỗi ám ảnh, nếu không có đầu ra, làm sao có thể tái sản xuất và đứng vững được. Bà kể rằng một chủ DN chuyên cung cấp sản phẩm dầu dừa có nguồn gốc từ Bến Tre cho các thẩm mỹ viện từng nhận được than phiền do chất lượng sản phẩm bị chê kém.

Do đó, vị chủ DN này bày tỏ băn khoăn về việc đi tìm những DN, cơ sở sản xuất dầu dừa có thể đảm bảo được chất lượng cao và ổn định để DN của mình có thể cung cấp được hàng.

“Dọn sân” cho DN

Liên quan đến vấn đề tiêu thụ nông sản, ngày 9/10, Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã giới thiệu dịch vụ vận chuyển container lạnh bằng đường sắt tuyến Bắc – Nam. Ban đầu hai bên chạy thử nghiệm tuyến tàu chở container lạnh Sóng Thần – Bình Thuận – Yên Viên (Hà Nội).

Các mặt hàng vận chuyển chủ yếu trên tuyến tàu container lạnh là hàng nông sản đông lạnh như hoa quả tươi, hàng tươi sống từ các tỉnh phía Nam ra phía Bắc để tiêu thụ và xuất khẩu. Có thể thấy, việc mở ra tuyến tàu này sẽ giúp việc tiêu thụ nông sản Việt được tốt hơn khi vấn đề vận chuyển cùng với chi phí cao vẫn còn là một “điểm nghẽn”.

Theo Ts. Vũ Thành Tự Anh (đại học Fulbright Việt Nam), chi phí logistics cho sản phẩm của Việt Nam vô cùng cao, khoảng 21%. Vấn đề là từng địa phương có kiểm soát, quản lý được về logistics không. Hay như việc Tp.HCM muốn làm đường sắt với ĐBSCL, chúng ta phải đánh giá được hiệu quả…

Trên quan điểm cá nhân, khi nói về bốn nhà trong tiêu thụ nông sản, Ts. Tự Anh cho rằng quan trọng nhất vẫn là DN, bởi vì cái lớn nhất trong sản xuất nông nghiệp hiện nay là đầu ra, dù năng lực sản xuất không thiếu. Một là chất lượng không cao, hai là giá cao và marketing thị trường luôn bấp bênh.

“Tôi không tin Chính phủ có thể lo việc này. Việc của Chính phủ là tạo điều kiện để chất lượng sản phẩm đạt tiêu chuẩn và giá thành hợp lý. Cho nên chủ lực phải là DN, làm thế nào để họ lo được thị trường nhằm quay lại phần chuỗi. Việc này chính quyền địa phương cũng không làm được”, Ts. Tự Anh nhấn mạnh.

Tuy nhiên, điều mà chính quyền địa phương làm được lại hết sức quan trọng, đó chính là việc tạo ra môi trường kinh doanh thông thoáng cho các DN đầu tư vào lĩnh vực sản xuất, kinh doanh nông sản. Đồng thời cần giảm chi phí, tạo ra sự ổn định và có thể tiên liệu được về mặt chính sách, cung cấp cơ sở hạ tầng…

“Địa phương làm được như thế nghĩa là đã dọn được sân cho DN, cho nông sản Việt thi đấu, để DN đi bơi không phải đeo thêm một loạt chi phí, như đeo tạ thi bơi với đối thủ vậy”, Ts. Tự Anh nói.

Thế Vinh

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Đầu tư, Kinh tế, Tiêu điểmDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]

  • Sức sống mới ở miền quê Hiệp Cường

    Hiệp Cường là một xã của huyện Kim Động – mảnh đất tọa lạc ở cửa ngõ của TP. Hưng Yên. Mảnh đất này đang sải những bước dài trên con đường đổi mới để trở thành xã nông thôn mới kiểu mẫu vào năm 2025. Phát triển kinh tế nông nghiệp vững chắc Từ […]

  • Thanh Chương phát triển nông nghiệp toàn diện gắn với xây dựng nông thôn mới

    Trong những năm qua, huyện Thanh Chương luôn chú trọng phát triển các mô hình kinh tế nông nghiệp, sản phẩm OCOP, quy hoạch vùng sản xuất nông nghiệp tập trung gắn với tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo chuỗi liên kết giá trị và phát triển bền vững, hướng đến phát triển nông […]