09:40 - 05/02/2019

Nông nghiệp toàn cầu giữa ngã rẽ quan trọng

Dân số gia tăng đã tạo áp lực lớn lên toàn ngành nông nghiệp và chăn nuôi bởi nguồn lực có giới hạn. Với hàng loạt sáng kiến, Liên hợp quốc đang nỗ lực xúc tiến nông nghiệp bền vững và chỉ ra tác động của nó trong việc giải quyết các thách thức lớn nhất của toàn cầu.

Mục tiêu bền vững

Để thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng lương thực đang tăng nhanh, nhiều cải tiến lớn trong ngành chăn nuôi đã được ghi nhận vài thập kỷ gần đây. Nhưng cải tiến thường đi đôi với chi phí xã hội tăng cao, khan hiếm nguồn nước, thoái hóa đất đai, hệ sinh thái căng thẳng, mất đa dạng sinh học và phát thải khí nhà kính ở mức báo động.

Con đường dẫn tới sự thịnh vượng trong tương lai đã được định rõ bởi Chương trình nghị sự 2030 cho phát triển bền vững – một chuỗi mục tiêu được áp dụng bởi Tổ chức Nông lương Liên hợp quốc (FAO) từ năm 2016. Để vượt qua hàng loạt thách thức phức tạp mà thế giới đang đối mặt, cần phải có sự chủ động thông tin, nắm chắc các quy tắc của sự bền vững và xử lý tận gốc rễ những nguyên nhân gây ra nghèo đói. Sự kết hợp hài hòa giữa con người và thiên nhiên, thực phẩm và nông nghiệp có thể giúp đạt được mục tiêu phát triển bền vững (SDGs). Bằng cách nuôi dưỡng đất đai và ứng dụng nông nghiệp bền vững, các thế hệ hiện tại và tương lai mới sản xuất đủ nguồn thực phẩm cho lượng dân số toàn cầu đang tăng nhanh.

Tầm nhìn toàn cầu

Đích đến cuối cùng của ngành chăn nuôi là hướng đến một thế giới đầy đủ thực phẩm và chất dinh dưỡng. Tại đó, những nguồn lợi tự nhiên được quản lý hiệu quả để duy trì chức năng của hệ sinh thái nhằm hỗ trợ những nhu cầu hiện tại và tương lai của loài người. Theo tầm nhìn này, người chăn nuôi sẽ chủ động tham gia và hưởng lợi từ sự phát triển kinh tế, điều kiện môi trường làm việc tốt và được trả công xứng đáng. Toàn cộng đồng được đảm bảo an toàn lương thực, ổn định sinh kế và có cơ hội tiếp cận các nguồn lợi công bằng.

Những hoạt động của các tổ chức phi chính phủ như FAO đang nhằm thúc đẩy sự bền vững trong hệ thống sản xuất. Tầm nhìn này đã được chuyển thành hướng tiếp cận có thể đẩy mạnh sự chuyển đổi sang hệ thống sản xuất thực phẩm và nông nghiệp bền vững hơn. Hướng tiếp cận này dựa trên 5 nguyên tắc cân bằng xã hội, kinh tế, môi trường và cung cấp một nền tảng cơ bản cho sự phát triển các chính sách, chiến lược, quy định và động cơ khuyến khích tăng trưởng. 5 nguyên tắc chìa khóa này là: Tăng sản lượng, việc làm và trị giá gia tăng trong hệ thống sản xuất thực phẩm; Bảo vệ và cải thiện nguồn lợi tự nhiên; Cải thiện sinh kế và thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế; Cải thiện sự bền bỉ của con người, cộng đồng và hệ sinh thái; Và cuối cùng là thực thi quản lý bằng luật pháp trước những thách thức mới.

Thách thức biến đổi khí hậu

Để giúp các nhà thực thi chính sách, FAO phát hành bộ 20 quy tắc hành động liên thông để đẩy mạnh lộ trình phát triển bền vững. Rất nhiều hướng tiếp cận được giới thiệu trong bản hướng dẫn của FAO và phụ thuộc vào sự hợp tác chính phủ và đối thoại giữa các bên hữu quan trong ngành nông nghiệp và sản xuất thực phẩm. Trong số 20 hành động được nhấn mạnh là nhu cầu cần phải xử lý và ứng phó cấp bách trước biến đổi khí hậu. Dự báo, tới năm 2050, năng suất các loại cây ngũ cốc sẽ giảm 10 – 25% do biến đổi khí hậu.

Rõ ràng, những mục tiêu của an ninh lương thực, nông nghiệp bền vững và giải quyết thách thức biến đổi khí hậu luôn đan xen lẫn nhau, đặt ra nhu cầu cần phải giải quyết những thách thức này bằng các con đường hợp tác. Năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp đang tác động sâu rộng tới sinh kế của đại đa số cư dân tại các quốc gia đang phát triển. Cùng đó, ngành nông nghiệp, đặc biệt là ngành chăn nuôi trong những năm qua chính là tác nhân gây ra lượng lớn khí thải nhà kính. Những mục tiêu của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu cho thấy cần thiết phải coi ngành nông nghiệp và những ngành sử dụng đất đai là một phần trong giải pháp khí hậu.

FAO cũng kêu gọi cải thiện sự bền bỉ của hệ sinh thái. Thâm canh nông nghiệp được thực hiện nhờ chuyên môn hóa gồm tăng quy mô sản xuất bằng các hình thức canh tác độc canh hoặc chăn nuôi thâm canh. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy dịch vụ hệ sinh thái do mô hình độc canh mang lại không bù nổi những chi phí khổng lồ của đầu vào và sự ô nhiễm hệ sinh thái. Thâm canh gây căng thẳng cho toàn hệ thống sản xuất, đặc biệt ở những nơi mà nguồn lợi tự nhiên bị hạn chế. Ngược lại, càng nhiều nhân tố tham gia trong một hệ thống sản xuất chăn nuôi thì nó sẽ trở nên bền bỉ và tạo ra nhiều dịch vụ sinh thái hơn. Các hệ thống tích hợp trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp, cũng như nuôi thủy sản đã chứng tỏ được khả năng ứng phó với những biến đổi khí hậu để đảm bảo an ninh lương thực và sinh kế.

Cần cải thiện chính sách, quản lý và đầu tư để đảm bảo nhu cầu tiêu dùng gia tăng với sản phẩm chăn nuôi không gây áp lực lên nguồn lợi tự nhiên và góp phần mang lại thu nhập mong muốn cho xã hội. Sự hợp tác của các bên hữu quan trong ngành chăn nuôi nhắm đến phát triển bền vững qua đối thoại, tham khảo và phân tích chung, cải thiện hiệu quả ngành chăn nuôi theo hướng bảo vệ nguồn lợi tự nhiên, giảm đói nghèo và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Để đáp ứng nguồn thực phẩm cho hơn 10 tỷ người trên hành tinh tới năm 2050, ngành chăn nuôi có nhiệm vụ tăng sản lượng nhưng sử dụng nguồn lực tiết kiệm hơn để cân bằng trọng tâm chất lượng và sự đa dạng sản phẩm.

Tuấn Minh/TH

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Tam nôngDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông