00:51 - 26/10/2017

Những cái cúi chào không lạ

Những ngày đầu qua Nhật, mọi thứ đều lạ lẫm nên tôi thấy mình bị thu hút. Và chuyện xảy ra với cậu học trò nhỏ ở đất nước này có lẽ là hình ảnh khó phai mờ nhất.

Ảnh minh họa: internet

Hôm ấy, khi tôi đang đi trên đường về nhà, đến đoạn có đèn tín hiệu để mọi người xin qua đường khi cần (không phải nơi giao nhau và có cột đèn xanh – đỏ tự động), một cậu bé người Nhật độ tuổi học lớp 2 hay lớp 3 bước sang đường khi ô tô dừng lại. Đến giữa đường, cậu bé quay người về dòng xe, đứng thẳng và cúi gập người cảm ơn rồi bước tiếp một cách hồn nhiên. Tôi có phần sững người, nhưng sau đó chợt nghĩ điều đó em đã học được trong một bài học đạo đức nào đó ở trường. Và tôi nghĩ người lớn đôi khi sẽ cư xử kiểu… người lớn, không khuôn mẫu như bài học ấy. Nhưng không lâu sau đó, tôi biết mình sai, vì chuyện tương tự tiếp tục xảy ra với một sinh viên Nhật.

Một hôm, trong một chuyến đi thực tế, đoàn sinh viên chúng tôi đến Liên đoàn Luật sư Nhật Bản ở Tokyo. Sau khi giao lưu, tôi và nhiều bạn đứng ở sảnh tòa nhà đợi mọi người tập trung để ra về. Và những cái cúi đầu của người bạn sinh viên Nhật khiến tôi ngưỡng mộ. Khi nói lời chào tạm biệt với một luật sư, cậu đứng thẳng người, rồi nghiêm túc cúi đầu gần như vuông góc về phía người đó và nói “Cảm ơn” (bằng tiếng Nhật). Đối với một số luật sư không thể đến gần và nói trực tiếp, cậu đứng từ xa hướng thẳng về họ, chờ họ đi tới rồi cúi đầu như vậy để thể hiện sự trân trọng của mình.

Hẳn nhiên, điều đó sau này đối với tôi cũng trở nên bình thường. Ngân hàng luôn có nhân viên đứng trước cửa để đón chào và tạm biệt khách. Ở trung tâm thương mại, quán ăn, cửa hàng tiện lợi… điều này cũng diễn ra. Thậm chí ở văn phòng phường – Ward Office, nơi người dân thường lui tới thực hiện các thủ tục hành chính, cũng có người làm việc đó. Người dân đến, trước khi gặp nhân viên hướng dẫn, hỗ trợ thủ tục thì được người đó cúi chào; trước khi bước ra cửa về cũng lại được họ cúi chào và nói cảm ơn. Mọi thứ đã trở thành thói quen, trở thành văn hóa và thậm chí là biểu tượng dân tộc.

Những ý kiến xung quanh việc giám đốc và nhân viên cửa hàng xăng đầu tiên của Nhật tại Hà Nội có thể phần nào được lý giải như những câu chuyện về “sốc văn hóa” khác. Đương nhiên, việc xử lý cú sốc này cần cả nỗ lực ở hai phía. Người tiếp nhận cởi mở và người tham gia vào môi trường văn hóa mới nhanh chóng tiếp cận. Thực lòng, sống ở Nhật một thời gian tôi cũng nhiều lần buộc mình phải cúi đầu nói lời cảm ơn. Và tôi thấy mình cần phải làm như thế vì những gì họ đã đối xử với mình rất đáng trân trọng. Từng có những lúc tôi thấy ngượng ngùng khi phải làm một điều lạ, nhưng khi đã đủ sự trọng thị, liệu điều đó có còn là lý do!

Ở vào tâm thế người nhận, ai đó có thể bỏ qua những cái cúi đầu nơi cửa hàng xăng nếu cảm thấy nó là điều gì đó xa xỉ, không cần thiết, hay không phù hợp với mình; còn nếu cho rằng đó là cách để biểu lộ chân thành thì có thể tham khảo. Ở quan hệ ứng xử hẹp hơn, một người là khách ra vào cây xăng nếu nhận lấy lòng thành thì vui vẻ sống; nếu không cần thì thản nhiên bước qua, và thậm chí nếu thấy dị hợm thì không cần quay lại. Mấu chốt để triệt tiêu cú sốc văn hóa chính là hiểu về văn hóa, mà ở đây là hiểu về lòng thành của người đối diện.

Nhưng có vẻ cái cúi chào đang xuất hiện ở Việt Nam không chỉ là hình ảnh biểu lộ cho văn hóa đơn thuần. Đây là câu chuyện ứng xử trong kinh doanh, có thể gọi là văn hóa kinh doanh. Rõ ràng, ý nghĩa của hành vi đó nói lên sự tôn trọng khách hàng (dù chưa biết thật hay là giả). Những ngày sắp tới, người quản lý, thậm chí là nhân viên có thể không tiếp tục cúi chào. Ở những cửa hàng tiếp theo, điều này có thể không tiếp tục xảy ra. Cũng chả sao. Khi đó, sự trân trọng này là người bán đã dành cho những khách hàng đầu tiên đến với họ, đó là những người thật sự đáng được nhận lời cảm ơn một cách trọng thị nhất. Và cái cúi đầu của họ vẫn cần được đón nhận, một cách trân trọng như họ đã dành cho ta. Rõ ràng, ứng xử tốt với nhau có mất mát gì đâu. Ứng xử tốt với khách hàng có thể không giúp cửa hàng xăng tăng giá, nhưng giúp cửa hàng xăng giữ được khách hàng và có thêm khách hàng.

Trọng Hiếu

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Linh nghiêm lễ giỗ Quốc Tổ Hùng Vương nơi cuối trời Tổ quốc

    Hòa trong không khí linh thiêng của ngày 10/3 (âm lịch) trên cả nước, sáng 21/04/2021, tại tỉnh Cà Mau, Ban Dân vận Trung ương, lãnh đạo của tỉnh Cà Mau cùng hàng ngàn chiến sĩ đồng bào địa phương đã thành khính dâng hương hoa lễ vật, long trọng tổ chức lễ giỗ Quốc […]

  • Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

    Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 tại điện Kính Thiên (Đền Thượng) trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thuộc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, tỉnh Phú […]

Sự kiện
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

    Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 tại điện Kính Thiên (Đền Thượng) trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thuộc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, tỉnh Phú […]

  • Giỗ Tổ Hùng Vương, gắn kết trái tim người Việt

    Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mãi mãi là biểu tượng của tinh thần dân tộc, cội nguồn sức mạnh, là cầu nối hữu hình cho niềm tin, niềm tự hào của người Việt về quá khứ hào hùng và hướng đến tương lai. Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 […]

Tam nông
  • Thái Bình: Lúa bị chuột phá hoại và trách nhiệm của doanh nghiệp

    Theo phản ánh của bà con nông ở tỉnh Thái Bình về nạn “chuột tặc” phá hại mùa màng, ngày 31/03/2021, Tạp chí điện tử Làng Mới có bài viết “Thái Thụy (Thái Bình): Nỗi lo “chuột tặc” của bà con nông dân”. Phóng viên đã có dịp trở lại địa phương này để tìm […]

  • Đổi mới để đồng hành hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất

    Từ năm 2012 đến nay, Hội ND xã Long Phước liên tục là 1 trong những đơn vị cơ sở Hội dẫn đầu phong trào thi đua; nhận nhiều giấy khen, bằng khen của Hội ND TP. Bà Rịa, Hội ND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, T.Ư Hội Nông dân Việt Nam và UBND […]

  • Học làm nông nghiệp an toàn, thu nhập tăng cao

    Dạy nghề không chỉ góp phần hình thành nên “mỗi xã, phường một sản phẩm”, dạy nghề còn giúp cho nhiều bà con làm nghề nông nghiệp một cách an toàn, cho năng suất, hiệu quả, thu nhập cao hơn trước. Dạy nghề làm nông nghiệp an toàn, nông dân hưởng lợi Là huyện nằm […]