19:14 - 20/01/2018

Nguồn nguyên liệu thiếu minh bạch: Các làng nghề gỗ gặp khó

Sử dụng nguồn lớn gỗ nhập khẩu để sản xuất, phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu, song nguồn nguyên liệu thiếu minh bạch đã và đang là cản trở không nhỏ của các làng nghề gỗ trong quá trình hội nhập.  

Rủi ro cao về pháp lý 

Theo Tổ chức Forest Trends, Việt Nam có khoảng trên 300 làng nghề gỗ đang hoạt động với hàng chục nghìn hộ gia đình và hàng trăm nghìn lao động, bao gồm các lao động trực tiếp từ các hộ và lao động thuê từ bên ngoài. Tại vùng đồng bằng sông Hồng có 5 làng nghề gỗ lớn là Đồng Kỵ, La Xuyên, Vạn Điểm, Hữu Bằng và Liên Hà.

Các làng nghề gỗ này điển hình cho các làng có sử dụng nguồn nguyên liệu gỗ quý nhập khẩu, có rủi ro cao về tính pháp lý để sản xuất đồ gỗ có giá trị cao, phục vụ nhóm khách hàng khá giả tại thị trường nội địa (La Xuyên, Vạn Điểm, Đồng Kỵ) và xuất khẩu (Đồng Kỵ).

Phần lớn các hộ tại làng nghề gỗ chưa đăng ký kinh doanh. Ảnh: Internet

Theo Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, những năm vừa qua đã có những tín hiệu rõ ràng thể hiện sự dịch chuyển trong việc sử dụng nguồn gỗ nguyên liệu trong các làng nghề gỗ theo hướng thân thiện về môi trường. Tuy nhiên, bên cạnh những dịch chuyển tích cực là những rủi ro và khó khăn to lớn mà các hộ trong làng nghề đang phải đối mặt.

Điển hình là việc giao dịch giữa các hộ trong làng, bao gồm giao dịch giữa hộ kinh doanh gỗ nguyên liệu và hộ sản xuất chế biến đồ gỗ, giữa các hộ sản xuất và người mua đồ gỗ sau chế biến là các giao dịch miệng và hầu như không có bất cứ bằng chứng pháp lý nào minh chứng cho tính hợp pháp của gỗ và sản phẩm sau chế biến.

Phát biểu tại buổi hội thảo “Làng nghề gỗ trong bối cảnh hội nhập: Thực trạng và lựa chọn về chính sách để phát triển bền vững” do Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam phối hợp cùng Tổ chức Forest Trends tổ chức sáng ngày 19/1, tại Hà Nội, ông Đặng Việt Quang, chuyên gia nghiên cứu của Tổ chức Forest Trends đánh giá: Hạn chế về hiểu biết và mối quan tâm của hộ tại các làng nghề hiện nay một phần là do các cơ chế thực thi luật pháp cấp địa phương, đặc biệt là cấp xã và huyện còn thiếu và yếu.

Đến nay, các tương tác giữa các hộ và các cơ quan quản lý rất hạn chế. Các tương tác chủ yếu tập trung vào các nhóm đối tượng là các hộ kinh doanh gỗ nguyên liệu và các doanh nghiệp, là các chủ thể có quy mô sản xuất kinh doanh lớn hơn nhiều so với quy mô của các hộ. Hoạt động sản xuất kinh doanh của các hộ chưa nhận được mối quan tâm của các cơ quan quản lý, bởi quy mô nhỏ lẻ và không có vai trò trong tạo nguồn thu cho ngân sách.

Cần hỗ trợ chuyển đổi làng nghề 

EU là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng của ngành gỗ Việt Nam. Hiệp định Đối tác Tự nguyện về Chương trình hành động Thực thi lâm luật, Quản trị rừng và Thương mại (VPA/FLEGT) được Chính phủ Việt Nam và EU cơ bản thống nhất vào tháng 5/2017 có mục tiêu loại bỏ gỗ bất hợp pháp ra khỏi chuỗi cung. Hiệp định đưa ra các quy định cụ thể về tính hợp pháp của các sản phẩm gỗ, bao gồm cả các sản phẩm được sản xuất ra bởi các hộ thuộc làng nghề.

Xung quanh câu chuyện phát triển của các làng nghề gỗ, ông Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NN&PTNT) cho biết: Xu thế chung của toàn thế giới là sản phẩm phải truy xuất được nguồn gốc.

Trong quá trình đàm phán Hiệp định VPA/FLEGT, quan điểm là luôn đặt lợi ích của doanh nghiệp, hộ gia đình và những người sản xuất lâm nghiệp lên hàng đầu khi thực hiện các cam kết với EU. Theo khảo sát của Forest Trends tại 5 làng nghề gỗ nêu trên, làng nghề gỗ hiện nay có tới 74,5% hộ chưa đăng ký kinh doanh. Theo Hiệp định VAP/FLEGT, sau này, quá trình kiểm soát nguồn gốc gố sẽ hướng vào kiểm soát theo đối tượng kinh doanh, chế biến, vận chuyển, bán sản phẩm…

Ở hình thức doanh nghiệp, nếu tuân thủ đúng pháp luật, quá trình làm các thủ tục xin cấp phép FLEGT khá đơn giản, còn doanh nghiệp không tuân thủ sẽ bị kiểm soát nghiêm ngặt. Với các hộ gia đình ở làng nghề, chưa hình thành doanh nghiệp, việc kiểm soát cũng sẽ phải gắt gao, làm sao để có nguồn gốc gỗ hợp pháp. Làm được như vậy, sản phẩm mới có thể được tiêu thụ trên thị trường nội địa lẫn xuất khẩu.

“Thời gian tới, Nhà nước cần có chính sách hỗ trợ, tuyên truyền, tập huấn để các hộ gia đình trong làng nghề có thể tiếp cận được, làm hồ sơ xin cấp giấy phép FLEGT suôn sẻ. Dự kiến, phải đến năm 2020-2021 mới áp dụng triển khai cấp phép FLEGT, song cần chuẩn bị cho tương lai”, ông Hà nhấn mạnh.

Xung quanh câu chuyện này, đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam nêu quan điểm: Để gia tăng sức cạnh tranh cho làng nghề gỗ trong hội nhập, đặc biệt là đáp ứng tốt vấn đề nguồn gốc gỗ hợp pháp, cần các biện pháp khuyến khích, hỗ trợ nhằm tạo động lực cho các hộ tự nguyện tham gia chuyển đổi sang hình thức hoạt động chính thức (có đăng ký kinh doanh-PV). Quá trình chuyển đổi này đòi hỏi sự giúp đỡ từ các tổ chức phát triển, các tổ chức xã hội nghề nghiệp, cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là nỗ lực của chính bản thân các hộ trong làng nghề…

Thanh Nguyễn
Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Phòng tránh sốc nhiệt do nắng nóng

    Sốc nhiệt là tình trạng thân nhiệt tăng quá mức, thường trên 40 độ, nguyên nhân chủ yếu là do thời tiết nắng nóng kéo dài khiến con người không kịp thích nghi gây ra tình trạng sốc, chúng ta thường gọi là say nắng. Khi bị sốc nhiệt, cơ thể giảm khả năng thanh […]

  • Hồng Thanh “vắt sạch túi” làm sản phẩm riêng đầu tay

    Chín tháng sau kể từ ngày đăng quang ngôi vị quán quân Cười xuyên Việt 2017, nam diễn viên Hồng Thanh đã chính thức cho ra mắt sản phẩm phim hài trực tuyến đầu tay có tên: “Sài Gòn, anh yêu kem”. “Sài Gòn, anh yêu kem” là câu chuyện kể về nhân vật tên […]

  • Hoa Hậu Thư Dung xinh như công chúa đồng hành cùng H’Hen Niê trong dự án đầy nhân văn

    Xuất hiện trong sự kiện mang ý nghĩa cộng đồng, Hoa Hậu Thư Dung xinh như công chúa trong thiết kế mới nhất của Lê Thanh Hòa khi đọ dáng với Hoa Hậu H’Hen Niê. Trở về từ Ai Cập, Hoa Hậu Thư Dung khá bận rộn với lịch trình hoạt động của mình. Ngoài […]

Sự kiện
  • Bảo vệ người tố cáo thế nào?

    Việc mở rộng hình thức tố cáo qua điện thoại, email vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau khi Quốc hội thảo luận về Luật tố cáo (sửa đổi) vào sáng nay 24/5. Cần mở rộng Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định, qua thảo luận, kết quả lấy […]

  • Tranh luận sôi nổi về Luật đặc khu

    Thảo luận tại Hội trường sáng 23/5 về Dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt (Luật đặc khu) tuy còn một số ý kiến khác nhau, nhưng đa số ĐBQH đều ghi nhận những tiếp thu, chỉnh sửa của Cơ quan soạn thảo và cho rằng, sau khi tiếp thu […]

  • Bảy nhiệm vụ, giải pháp cải cách tiền lương

    Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 21/5/2018 của Hội nghị Trung ương 7, Khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp, trong đó nêu rõ 7 […]

Tam nông
  • Sung Mỹ – dễ trồng, lợi nhuận cao

    Cây sung Mỹ là loại cây ưa khí hậu nóng khô, thích hợp với độ ẩm thấp và dễ trồng, chỉ cần có đất và lượng nước đủ là cây sẽ sống và phát triển. Nhưng để được trái sung ngọt thì cần phải nắm vững kỹ thuật trồng, đảm bảo đủ lượng nước, lượng […]

  • Làm giàu từ măng tây xanh

    Cây măng tây xanh (MTX) “bén rễ” trên vùng đất An Hải, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận 8 năm trước, đến nay sản phẩm trở thành mặt hàng rau sạch cao cấp với thương hiệu đặc thù của vùng nắng gió, luôn “hút hàng” không kịp cung cấp cho những siêu thị ở các […]

  • Trồng giống dừa thấp, thu lãi cao

    Lâu nay, nhắc đến cây dừa người ta thường nghĩ đến xứ sở Bến Tre. Thế nhưng, hiện nay ở TPHCM cũng có một số địa phương trồng dừa. Giống dừa nông dân TP trồng có dạng thấp lùn, nhưng lại cho thu nhập khá cao. Đó là dừa xiêm đỏ (giống Malaysia), đang được […]