12:46 - 29/09/2018

Người Việt chi 55.000 tỷ đồng mỗi năm cho thuốc lá

Mỗi năm, người Việt chi 31.000 tỷ đồng để mua thuốc lá và chi 24.000 tỷ đồng để điều trị bệnh do thuốc lá gây ra.

Đây là số liệu được ông Jun Nakagawa – Phó Trưởng đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, đưa ra tại hội nghị: Phòng chống tác hại của thuốc lá, do Bộ TT&TT tổ chức sáng ngày 25/9.

Theo ông Jun Nakagawa, nguyên nhân khiến lượng người mắc các bệnh liên quan đến hút thuốc ngày càng tăng do thuế và giá thuốc lá ở Việt Nam thấp hơn so với các nước trên thế giới. Hiện thuế trong giá bán lẻ (bao gồm cả VAT) của Việt Nam chỉ chiếm khoảng 35,6%, trong khi đó trung bình các nước trên thế giới là 56%.

Sức mua tăng mạnh

Thống kê của WHO cho thấy tại Việt Nam thuốc lá gây ra trên 40.000 ca tử vong mỗi năm, dự kiến đến năm 2030 sẽ tăng lên 70.000 ca nếu không có các biện pháp phòng chống tác hại của thuốc lá hiệu quả.

Bà Phan Thị Hải – Phó Giám đốc Quỹ Phòng chống Tác hại thuốc lá (Bộ Y tế), cho biết Việt Nam là 1 trong 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất trên thế giới, đặc biệt có sự gia tăng đáng kể tỷ lệ hút thuốc khi trẻ bước từ lứa tuổi thanh thiếu niên sang trưởng thành, trong đó, 45,3% nam giới trưởng thành hút thuốc.

“Giá thuốc lá vẫn chưa theo kịp lạm phát và không theo kịp mức tăng thu nhập của người dân. Đây là nguyên nhân làm tăng khả năng tiếp cận và mua thuốc lá của thanh thiếu niên và người nghèo, giảm hiệu quả công tác phòng chống tác hại của thuốc lá”, bà Hải khẳng định.

Số liệu thống kê cho thấy chênh lệch giữa giá 1 bao thuốc so với thu nhập đầu người ngày càng cao. Năm 2017, giá 1 bao thuốc Vinataba khoảng 18.000 đồng, trong khi thu nhập bình quân mỗi người khoảng 130.000 đồng/ngày.

Theo các chuyên gia, hiện nay trên thị trường giá thuốc lá có biên độ dao động rất lớn, từ 5.000 đến 55.000 đồng/bao. Trong khi đó, những người nghèo thường sử dụng thuốc lá giá rẻ vì kinh tế hạn hẹp, đồng nghĩa với nguy cơ bệnh tật cao hơn do thường độc hại hơn. Cùng với đó, cơ hội khám chữa bệnh của họ cũng bị hạn chế hơn, nên nguy cơ tử vong cao.

Hình minh họa, nguồn: Internet

Không chỉ người nghèo, thuốc lá còn thu hút nhiều người trẻ mới 13 – 17 tuổi. Hiện lứa tuổi này đang chiếm tỷ lệ 2,25%. “Hậu quả là khi trưởng thành nhận ra được thì việc cai thuốc không phải dễ. Không những thế, hút càng sớm thì nguy cơ mắc bệnh càng cao”, đại diện WHO nói.

Hầu hết các chuyên gia đều nhận định, tăng thuế thuốc lá được coi là giải pháp hữu hiệu nhất, có lợi cả “đôi đường” về việc tăng nguồn thu cho ngân sách và giảm tiêu dùng thuốc lá, giúp phòng chống tác hại của thuốc lá đạt hiệu quả.

Tăng “kịch khung”

Tại Dự thảo tờ trình đề nghị xây dựng Luật Quản lý thuế sửa đổi, Bộ Tài chính đề nghị điều chỉnh phương án tính thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) đối với mặt hàng thuốc lá theo hai phương án.

Phương án 1: Áp dụng thu thuế TTĐB theo phương pháp hỗn hợp (kết hợp thu theo thuế suất tỷ lệ và thuế suất tuyệt đối). Theo đó, bổ sung mức thu thuế tuyệt đối 1.000 đồng/ bao thuốc lá 20 điếu và 10.000 đồng/điếu xì gà. Quy định này áp dụng từ ngày 1/1/2020.

Phương án 2: Tăng thuế suất theo lộ trình, từ ngày 1/1/2020 tăng từ mức thuế suất 75% lên 80%; từ ngày 1/1/2021 tăng từ mức thuế suất 80% lên mức 85%. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng mức tăng này vẫn còn thấp và đề nghị mức thuế tuyệt đối cần tăng thêm 2.000 – 5.000 đồng/bao.

Theo tính toán, nếu áp dụng phương án 1 có thể làm tăng nguồn thu của ngân sách khoảng 3.949 tỷ đồng vào năm 2020. Nhưng tỷ lệ người hút thuốc chỉ giảm được 1,5%. “Mức này còn rất thấp so với mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc lá trong nam giới còn 39%, tương đương với mức giảm 6,3% vào năm 2020”, bà Hải cho hay.

Theo Bộ Y tế, lộ trình tăng thuế TTĐB đối với thuốc lá ở Việt Nam còn chậm. Cụ thể, năm 2008 mức thuế là 65%, năm 2016 là 70% và năm 2019 dự kiến là 75%.

Vì vậy, cơ quan này đề xuất nên bổ sung thuế tuyệt đối từ năm 2020 là 2.000 đồng/bao, sẽ tăng doanh thu thuế thuốc lá thêm 6.300 tỷ đồng/năm; giúp tỷ lệ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 3% (cộng thêm 3% tỷ lệ giảm hút thuốc do các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá khác), giảm được 300.000 ca tử vong sớm do hút thuốc lá.

Tuy nhiên, để giảm tối đa tỷ lệ hút thuốc lá và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, các tổ chức và nhiều chuyên gia đề xuất nên bổ sung thuế tuyệt đối với thuốc lá ở mức “kịch khung”, là 5.000 đồng/bao.

Với mức tăng thuế như trên, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 6,3%. Tăng doanh thu thuế thuốc lá thêm 10.700 tỷ đồng/năm, có thể giảm được 900.000 ca tử vong sớm do hút thuốc lá.

Theo các chuyên gia, xu hướng thu thuế thuốc lá trên thế giới cũng áp dụng hệ thống thuế theo tỷ lệ đang ngày càng giảm xuống và có xu hướng chuyển đổi sang hệ thống thuế tuyệt đối, hoặc thuế hỗn hợp ngày càng tăng.

“Tại khu vực Đông Nam Á, có tới 7/10 quốc gia đang áp thuế tuyệt đối hoặc thuế hỗn hợp. Chỉ còn lại ba quốc gia là Campuchia, Myanmar và Việt Nam đang áp dụng thuế theo tỷ lệ”, ông Jun Nakagawa cho hay.

Thanh Hoa

Tin cập nhật
  • Nông sản Việt: Chính ngạch và chính danh góp mặt trên thị trường thế giới

    Nhiều chương trình hành động quốc gia nhằm xây dựng hình ảnh-thương hiệu nông sản Việt trên thị trường thế giới. Bước đầu đã đạt được những kết quả khả quan. Tổng lực tấn công “Nông sản Việt-Thương hiệu ngoại” Theo số liệu thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, trong hơn 90.000 […]

  • Nguy cơ thất thoát ngân sách từ các dự án BOT và BT

    Trong báo cáo gửi Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước (KTNN) chỉ ra hàng loạt sai phạm trong các dự án BOT và BT, gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng… Tổng Kiểm toán Nhà nước Hồ Đức Phớc vừa gửi Quốc hội kết quả kiểm toán từ 256 báo cáo kiểm toán trong năm […]

  • Triết lý thêm lần lỡ hẹn trong “dòng chảy” giáo dục

    Qua gần một năm rưỡi lấy ý kiến, Luật Giáo dục (sửa đổi) đang trên đường về đích, mặc dù vẫn còn một số ý kiến cần tiếp tục được thảo luận. Tuy nhiên, trên bình diện chung, những vấn đề cơ bản được chế định khá rõ ràng, chứa đựng tâm huyết của những […]

Sự kiện
  • Những nội dung chính của Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV

    Kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIV diễn ra từ ngày 20/5 đến ngày 14/6/2019. Tại kỳ họp này, ngoài thời gian cho công tác xây dựng pháp luật, Quốc hội cũng dành thời gian cho việc xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế-xã hội, ngân sách nhà nước, giám sát và […]

  • Tình yêu và cuộc sống ở đường 559

    Nhân dịp kỷ niệm 60 năm thành lập Con đường huyền thoại mang tên Bác, chúng tôi có dịp trao đổi với Thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn – Nguyên Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ nhiệm Chính trị, Tổng Cục Kỹ thuật (Bộ Quốc phòng)- Phó Chủ tịch thường trực Hội Truyền thống Trường Sơn- […]

  • Hồ Chí Minh: Nguồn cảm hứng bất tận

    Tên tuổi Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành biểu tượng, niềm cảm hứng cho nhân dân bị áp bức trên toàn thế giới đứng lên giành độc lập dân tộc. Trong những ngày tháng 5 này, dòng người vào viếng lăng Bác dường như đông hơn, tất cả đều muốn dành sự tri […]

Tam nông
  • Nhiều cơ quan cùng vào cuộc kiểm soát tôm hùm đỏ

    Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa có công văn hỏa tốc gửi các tỉnh, thành phố, Tổng cục Hải quan, Tổng cục Quản lý thị trường về việc tăng cường kiểm soát loài tôm càng đỏ tại Việt Nam. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, qua các phương tiện […]

  • Dược liệu quý: Thị trường bị bỏ ngỏ?

    Thiên nhiên đã ban tặng cho đất nước và con người Việt Nam những cơ hội rất to lớn về nguồn dược liệu thảo mộc quý giá, có thể nói tồn tại ở khắp nơi và đa dạng về chủng loại. Có thể nói, ở bất cứ đâu, người Việt cũng tìm thấy được những […]

  • Thủ tướng chỉ đạo phòng chống dịch tả lợn Châu Phi tại Hà Nội

    Ngày 19-5, trước tình hình dịch tả lợn châu Phi có diễn biến phức tạp, Thủ tướng Chính phủ đã kiểm tra công tác phòng chống dịch tại huyện Đông Anh, Hà Nội.  Trước khi làm việc tại UBND huyện Đông Anh (TP Hà Nội), Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đến thăm hộ chăn nuôi […]