22:06 - 20/07/2017

Nghịch lý ngô (bắp) Việt

Những năm gần đây, thị trường nông sản trong nước chứng kiến nghịch lý ngô trong nước sản xuất ra nhưng khó cạnh tranh với ngô nhập khẩu. Cùng với đó, mỗi năm, Việt Nam chi hàng tỷ USD để nhập khẩu ngô, khiến sản xuất ngô trong nước đứng trước nhiều thách thức to lớn làm sao để đứng vững trên sân nhà.

Việt Nam là 1 trong 10 nước tiêu thụ nhiều ngô trên thế giới. Năm 2016 Việt Nam chi 1,7 tỷ đồng để nhập khẩu 8,4 triệu tấn ngô.

Lượng ngô nhâp khẩu của Việt Nam so với các nước.

Chi tỷ đô nhập khẩu ngô mỗi năm

Theo Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, ngô là mặt hàng đứng thứ 4 trong nhóm 10 mặt hàng nông sản mà Việt Nam nhập khẩu lớn nhất hiện nay, chỉ sau mặt hàng gỗ nguyên liệu, đậu tương và phân bón.

Cụ thể, năm 2016, cả nước đã nhập khẩu 8,4 triệu tấn ngô. Giá trị ước tỉnh khoảng 1,7 tỷ USD. Giá bình quân mỗi kg ngô được nhập về chỉ khoảng 4.400 đồng.

Trước đó, cả năm 2015 cũng đã có 7,7 triệu tấn ngô ngoại được nhập về Việt Nam. Tổng trị giá lượng ngô nhập khẩu là hơn 1,6 tỉ USD, tương đương khoảng 37.140 tỉ đồng. Giá ngô bình quân nhập về năm 2015 cũng rất thấp, chỉ khoảng 4.800 đồng/kg.

Sự tăng mạnh nhập khẩu ngô được đại diện Cục Trồng trọt đánh giá là gia tăng rất nhanh chóng. Nếu năm 2011, Việt Nam chỉ nhập chưa đầy 1 triệu tấn ngô thì đến năm 2012 đã là khoảng 1,3 triệu tấn; năm 2013 là xấp xỉ 2 triệu tấn; năm 2014 tăng vọt lên 4,5 triệu tấn và đến năm 2016 đã gần gấp đôi lên con số 8,4 triệu tấn.

Giá trị nhập khẩu ngô của Việt Nam qua các năm.

Về thị trường nhập khẩu, các nước khu vực nam mỹ đang là những đối tác cung cấp nhiều ngô nhất cho Việt Nam. Dẫn dầu là Brazil và Argentina. Kim ngạch nhập khẩu ngô của 2 nước này lên đến 65%. Ngoài ra, Việt Nam còn nhập khẩu ngô từ Trung Quốc, Nga, Australia….

Báo cáo của Tổng cục Hải quan cho thấy các doanh nghiệp thức ăn chăn nuôi là những đơn vị nhập khẩu ngô nhiều nhất. CP Việt Nam nhập giá trị dẫn đầu với khoảng 230 triệu USD, Hùng Vương là 170 triệu USD, T&T là khoảng 140 triệu USD, Uni-President Việt Nam là khoảng 75 triệu USD…

Theo Hiệp hội thức ăn chăn nuôi Việt Nam, ngô trong nước chỉ đáp ứng 50% nhu cầu sản xuất chế biến thức ăn chăn nuôi trong nước. Do đó, chúng ta phải đi nhập là điều đương nhiên. Ngoài ra, Hiệp hội thức ăn chăn nuôi Việt Nam cũng cho rằng giá ngô nhập thường thấp hơn so với ngô trồng trong nước. Vì vậy, ngoài việc khan hiếm trong nước, các doanh nghiệp nhập khẩu ngô cũng nhằm hưởng lợi từ giá bán.

Dự báo, đến khi Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tự do, không chỉ ngô mà sản lượng các sản phẩm nông nghiệp được nhập sẽ nhiều hơn khi thuế nhập khẩu áp mức 0%.

Ngô nội “lép vế” ngô nhập khẩu

Tại hội thảo Phát triển ngô bền vững tại các tỉnh phía bắc, ông Ông Trần Xuân Định, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn, thừa nhận giá bán ngô của Việt Nam đang kém cạnh tranh so với ngô ngoại nhập.

Theo ông Định, giá ngô trong nước đang ở mức 5.000 đồng/Kg. Tuy nhiên, ngô ngoại nhập khi về đến cảng Cái Lân (Quảng Ninh) chỉ khoảng 4.500 đồng/Kg. Như vậy, ngô ngoại nhập ngày càng chiếm ưu thế về giá bán so với ngô nội địa.

Theo thống kê của Tổng cục Hải quan, giá ngô nhập khẩu ổn định 210 USD/tấn, khoảng 4.700 đồng/kg. Trong khi đó, một số thời điểm giá ngô bán ở trong nước khoảng 7.000 đồng/kg mà mua về, doanh nghiệp còn phải phơi sấy lại.

Báo cáo của Viện Chính sách chiến lược nông nghiệp nông thôn (IPSARD) cũng chỉ ra 4 điểm tồn tại chính của ngành hàng ngô tại Việt Nam.

Thứ nhất, về sản xuất, ngô Việt Nam có chi phí sản xuất cao, hiệu quả sản xuất thấp, khó cạnh tranh với ngô nhập khẩu. Năng suất ngô thấp, bình quân 4,48 tấn/ha. Ở Mỹ là 10-12 tấn/ha. Diện tích ngô tại một số khu vực có xu hướng giảm (tại các khu vực có khả năng sản xuất cây trồng hiệu quả cao hơn).

Thứ hai, về tổ chức chuỗi giá trị, cây ngô có chuỗi giá trị dài, nhiều tác nhân. Vì vậy, nông dân dễ bị ép giá, chia sẻ lợi nhuận không đồng đều. Ngoài ra, công nghệ chế biến không đồng bộ, tỷ lệ hao hụt cao làm tăng giá thành. Cây ngô cũng không có thương hiệu, chất lượng thấp, không đáp ứng được yêu cầu của các doanh nghiệp chế biến lớn.

Thứ ba, về thị trường, đang tồn tại một nghịch lý tại Việt Nam là sản xuất nội địa khó tiêu thụ, trong khi nhập khẩu tăng mạnh. Chênh lệch giá ngô trong nước với giá ngô nhập khẩu là nguyên nhân chính. Điều này dẫn tới mỗi năm cả nước phải dùng lượng lớn ngoại tệ sử dụng cho nhập khẩu ngô.

Ngoài ra, thị trường ngô còn có thể gặp rủi ro khi có khủng hoảng giá ngô toàn cầu, ảnh hưởng đến chăn nuôi. Ngành chăn nuôi trong nước cũng đứng trước những biến động khó lường do hội nhập.

Thứ tư, về chính sách, diện tích ngô đang và sẽ giảm trong thời gian tới. Ngành ngô sẽ tập trung năng năng suất, giảm giá thành, tổ chức lại chuỗi giá trị.

IPSARD đưa ra dự báo nhu cầu ngô cho sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước sẽ tăng lên 9 triệu tấn năm 2020 (do tăng nhu cầu sản phẩm trứng, sữa, thịt), điều này dẫn tới thiếu hụt cung ngô trong nước. Điều này mở ra cơ hội cũng như thách thức không nhỏ cho ngành ngô Việt Nam.

Dương Nguyễn

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • 8 thực phẩm cực kỳ có hại cho não bộ

    Một số loại thực phẩm rất có hại cho não bộ, làm suy giảm trí nhớ và bào mòn sự minh mẫn của bạn. Thực phẩm chiên rán: Gà chiên và khoai tây chiên không chỉ khiến bạn thừa cân, béo phì, mà còn rất có hại cho não bộ. Nghiên cứu cho thấy những […]

  • Tây Nguyên liên tiếp xảy ra động đất

    Theo thông tin từ Trung tâm báo tin động đất và cảnh báo sóng thần (Viện Vật lý địa cầu-Viện Hàn lâm Khoa học và công nghệ Việt Nam), chỉ trong vòng chưa đầy một tuần, tỉnh Kon Tum của Tây Nguyên ghi nhận 5 trận động đất nhỏ. Theo đó, trận động đất mới […]

  • Quy định mới về thực phẩm hỗn hợp nhập khẩu vào châu Âu

    Quy định mới của EU thay đổi cách tiếp cận kiểm soát thực phẩm hỗn hợp nhập khẩu từ bên ngoài vào EU sẽ có hiệu lực từ ngày 21/4/2021. Theo quy định mới của châu Âu (EU) 2020/2236, sau ngày 21/4/2021, yêu cầu nhập khẩu thực phẩm sẽ không còn dựa trên tỷ lệ […]

Sự kiện
Tam nông
  • Ngày hội sản phẩm OCOP các tỉnh thành năm 2021 tại An giang

    Ngày 17/4, tại An Giang, UBND TP. Châu Đốc phối hợp với Trung tâm xúc tiến Thương mại và Đầu tư, Sở NN&PTNT tỉnh An Giang tổ chức họp báo cung cấp thông tin về ngày hội sản phẩm OCOP và hàng hóa đặc trưng các tỉnh thành năm 2021. Theo thông tin từ Ban […]

  • Huyện Hương Sơn: Trên đà về đích huyện nông thôn mới

    Những năm gần đây, bộ mặt nông thôn ở huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) thay đổi từng ngày. Nhất là vào những ngày đầu năm 2021, nhiều thôn, xã, thị trấn trở thành “đại công trường” với những công trình bê tông hóa đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương nội đồng, […]

  • Từ nguồn vốn Quỹ, nhiều mô hình hay đã ra đời

    Quỹ Hỗ trợ Nông dân (HTND) đã hỗ trợ cho 1.146 hội viên nông dân tỉnh Thái Nguyên nguồn vốn vay để phát triển sản xuất. Từ nguồn vốn này, nông dân Thái Nguyên đã mạnh dạn xây dựng các mô hình trồng trọt, chăn nuôi mới, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Nhiều […]