23:39 - 18/01/2018

Ngành thủy sản: Cần chất lượng bền vững hơn thành tích

Mặc dù đang phải đối mặt với việc Liên minh châu Âu (EU) rút “thẻ vàng”, các rào cản thương mại ngày càng nhiều, chất lượng sản phẩm còn kém do chế biến, bảo quản chưa được chú trọng đi kèm tồn dư kháng sinh, trong năm 2018, ngành thủy sản vẫn đặt mục tiêu xuất khẩu (XK) đạt giá trị 9 tỷ USD. Liệu “tham vọng” này có dễ thực hiện?

Theo báo cáo của Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT), kim ngạch XK thủy sản năm 2017 đạt cao nhất từ trước đến nay với 8,3 tỷ USD, tăng gần 1 tỷ USD so với năm 2016. Giá trị sản xuất và sản lượng đều tăng góp phần đưa thủy sản xếp vị trí cao nhất trong những ngành nông nghiệp XK.

Chính vì vậy, thay vì mục tiêu XK đặt ra ban đầu khoảng 8,5 tỷ USD trong năm 2018, ngành thủy sản đã chính thức tăng lên 9 tỷ USD.

Quan trọng nhất là chất lượng

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng muốn đạt điều này hoặc hơn nữa, ngành thủy sản phải tháo gỡ các “nút thắt” mà ngành đang gặp phải, gồm 3 nhóm vấn đề. Thứ nhất, về thị trường, có vai trò rất quan trọng nhưng trên thực tế luôn có các đối thủ cạnh tranh với Việt Nam trên cùng một thị trường.

Tiếp đó là hiện đang nổi lên vấn đề dư lượng hóa chất kháng sinh, tiêm chích tạp chất vào tôm cũng như những gian lận kháng sinh. Cuối cùng là vấn đề về môi trường, thiên tai diễn biến bất thường.

Cụ thể, trong lĩnh vực khai thác, ông Nguyễn Văn Trung, Vụ trưởng Vụ Khai thác thủy sản, cho rằng sẽ không tăng sản lượng và không tăng thêm số tàu khai thác nhưng cần tăng chất lượng của tàu khai thác thủy sản và chất lượng của thủy sản đánh bắt được, đảm bảo giá trị sản xuất tăng lên.

Bên cạnh đó, cần giảm sản lượng khai thác ven bờ, tăng sản lượng đánh bắt xa bờ. Hiện nay, sản lượng khai thác ven bờ chiếm 47%, xa bờ là 53%, trong khi tàu cá xa bờ chiếm 32%, ven bờ chiếm 68%. Để làm được điều này, cần có chính sách hỗ trợ, khuyến khích và cần phải làm quy hoạch về bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Cùng với đó, “Để tăng giá trị sản lượng sau thu hoạch, doanh nghiệp (DN) phải được tạo điều kiện để vay vốn đầu tư máy móc phục vụ cho công tác chế biến. Nếu các hộ cá nhân, tàu khai khác không vay được thì phải ký hợp đồng dài hạn với cơ sở chế biến”, ông Trung đề xuất.

Đồng thời, cần ứng dụng công nghệ khoa học tiên tiến vào nuôi trồng, chế biến, bảo quản thủy sản. Năm 2017 có thử nghiệm 2 – 3 mô hình nhưng các tiến bộ này chưa được công nhận. Nếu gỡ được, các ứng dụng bảo quản sản phẩm thủy sản sẽ gia tăng.

Đánh giá tổng thể, ông Trương Đình Hòe, Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và XK thủy sản Việt Nam (VASEP), chia sẻ: Nói đến XK thủy sản chắc chắn là vấn đề chất lượng. Đây là yếu tố sống còn và động lực để phát triển. Khi chúng ta có sản phẩm tốt, an toàn chắc chắn có thị phần tốt trên thị trường.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám nhìn nhận nhiệm vụ năm 2018 của ngành thủy sản rất nặng nề. Tuy nhiên, để thực hiện được mục tiêu đề ra, về phát triển sản xuất, tiếp tục phát huy lợi thế về các đối tượng nuôi như: Tôm, cá tra để tập trung chỉ đạo các địa phương. Đồng thời ưu tiên những mô hình thủy sản theo hướng sạch, nuôi công nghiệp công nghệ cao của các DN.

Trong lĩnh vực khai thác, không phải tăng về sản lượng mà kiểm soát tốt về năng lực khai thác, thậm chí có thể giảm sản lượng nhưng phải tăng về giá trị, truy xuất nguồn gốc, minh bạch hơn để đáp ứng yêu cầu về chống đánh bắt cá trái phép; đặc biệt chú trọng khâu con giống giúp hộ nuôi tôm quảng canh, nhất là tôm sú. Đối với cá tra, tập trung vào khâu giống và thị trường.

Hóa giải nỗi lo “thẻ vàng”

Tuy nhiên, vấn đề lo lắng hơn cả là việc cuối tháng 10/2017, Ủy ban châu Âu (EC) đã rút “thẻ vàng” đối với hải sản Việt Nam với lý do không hành động kiên quyết để chống đánh bắt thủy sản bất hợp pháp, không có báo cáo theo quy định (IUU). Nếu không giải quyết những khuyến nghị mà EC đưa ra sẽ ảnh hưởng lớn đến uy tín, kim ngạch XK và tốc độ tăng trưởng của ngành thủy sản của Việt Nam trong năm nay.

Được biết, việc bị “thẻ vàng” đang khiến 100% container hàng hải sản XK của Việt Nam bị EU giữ lại để kiểm tra nguồn gốc khai thác, có thể kéo dài 3 – 4 tuần. Riêng phí kiểm tra nguồn gốc là 500 bảng Anh/container…, chưa kể nguy cơ hàng bị trả về rất cao.

Theo ông Dương Tiến Thể, Phó Cục trưởng Cục Thú y (Bộ NN&PTNT), giải quyết các khuyến nghị mà phía EC đưa ra là việc mới nên trong 2017 đã có hợp tác nhưng chưa được tốt, hy vọng năm 2018 sẽ tiếp nhận ý kiến đầy đủ của EC và làm tốt hơn. Tổng cục Thủy sản sẽ có phối hợp với các tàu để kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm cần xử lý ngay.

Để thoát khỏi tình trạng này, Thứ trưởng Vũ Văn Tám cho biết Bộ NN&PTNT hiện đã tiến hành nhiều giải pháp. Tuy nhiên, cần đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn cho ngư dân, chủ tàu, các DN cũng như hệ thống quản lý nhà nước về khai thác thủy sản để các đối tượng trên nâng cao năng lực nhận thức nguy cơ của “thẻ vàng” ảnh hưởng đến uy tín sản phẩm hải sản Việt Nam…

Ngoài ra, sẽ tăng cường hợp tác nghề cá đối với các nước trong khu vực ASEAN cũng như các nước quốc đảo Thái Bình Dương, các diễn đàn khu vực và quốc tế để lấy lại hình ảnh và uy tín thủy sản Việt Nam.

Ông Tám cho biết vừa qua, lãnh đạo Bộ NN&PTNT đã đến gần hết các quốc đảo Thái Bình Dương để chia sẻ thông tin, trao đổi hợp tác để tạo sự thông cảm đồng thuận của các nước này. Đồng thời cũng đẩy mạnh tham gia các diễn đàn quốc tế để nói rõ quan điểm Chính phủ không dung túng cho các hành động đánh bắt bất hợp pháp.

Trong khi đó, theo ông Trương Đình Hòe, các DN cần có sự đồng hành, sát cánh của Chính phủ, bộ ngành trong quá trình giải quyết các vấn đề tồn đọng hiện nay như hóa chất kháng sinh, tạp chất, IUU.

“Cùng với đó, trước bối cảnh các rào cản kỹ thuật từ các nước vẫn liên tục xuất hiện, điều quan trọng là Việt Nam vẫn phải nỗ lực, kiên trì thực hiện các biện pháp để hạn chế tối đa tác động tiêu cực”, ông Hoè nhấn mạnh.

Được biết, không chỉ gặp khó ở thị trường châu Âu, năm 2018, XK thủy sản sẽ chịu tác động tiêu cực từ rào cản kỹ thuật như: Chương trình thanh tra cá da trơn của Mỹ; thuế chống bán phá giá tôm, cá tra sang Mỹ; các thị trường khác cũng đang có kế hoạch tăng thêm các rào cản thương mại… Bên cạnh đó, tại thị trường nội địa, vẫn còn một số khó khăn về thiếu nguyên liệu.

Bà Miriam Garcia Ferrer – Trưởng ban Thương mại và Kinh tế Phái đoàn EU tại Việt Nam

Nếu thời gian tới, Việt Nam không đáp ứng được các tiêu chuẩn quốc tế, quy định của EU về IUU, việc này còn có nguy cơ gây ảnh hưởng rất lớn đến FTA Việt Nam – EU, cụ thể là sẽ rất khó để Nghị viện châu Âu phê chuẩn FTA. Bài học của Thái Lan là một minh chứng.

Ông Nguyễn Xuân Cường – Bộ trưởng Bộ NN&PTNT

Việt Nam đang khai thác tốt hơn thị trường truyền thống Mỹ, EU và những thị trường mà nước ta có lợi thế khi có hiệp định thương mại tự do như Úc, Hàn Quốc, Nhật Bản. Tuy nhiên, ngành thủy sản cần khai thác tốt hơn, bền vững hơn những thị trường tiềm năng mà lâu nay Việt Nam vẫn còn hạn chế là các nước ASEAN, Trung Quốc. 

Lê Thúy

Tin cập nhật
  • Zero 9 chính thức tiết lộ về buổi Fan Meeting lần đầu tiên tại TP. HCM

    Tối qua trong buổi livestream dành tặng những lời chúc tốt đẹp nhất đến người phụ nữ thân yêu của mình và các Circle nhân dịp ngày Phụ Nữ Việt Nam 20/10, các thành viên của Zero9 đã bất ngờ hé lộ về buổi fan Meeting lần đầu tiên kể từ khi debut vào cuối […]

  • Miss Gobal Woman 2018 Kina Cẩm Giang hạnh phúc trong ngày trở về

    Cuối cùng thì cuộc thi Miss Gobal Woman 2018 đã kết thúc với kết quả Kina Cẩm Giang – cô gái doanh nhân trẻ đạt giải Hoa hậu Phụ nữ toàn cầu vô cùng danh giá được tổ chức tại Pháp. Kina Cẩm Giang cũng đã đáp chuyến bay về Việt Nam trong sự chào […]

  • Ô nhiễm nguồn nước từ nông nghiệp

    Một nghiên cứu dẫn đầu bởi Đại học Montréal của Canada lần đầu tiên định lượng được khối lượng dưỡng chất tối đa – cụ thể là phốt pho (lân) – có thể tích tụ trong một lưu vực sông trước khi phần ô nhiễm bổ sung được thải vào các hệ thống thái hạ […]

Sự kiện
Tam nông
  • Lấy ý kiến về 15 sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia

    Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang tổ chức lấy ý kiến về 15 sản phẩm nông nghiệp chủ lực quốc gia, trong đó 5 sản phẩm đứng đầu gồm: 1- Lúa gạo; 2- Cà phê; 3- Cao su; 4- Điều; 5- Hồ tiêu. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang […]

  • Ngành chăn nuôi Việt không có thương hiệu chính thống

    Ngành chăn nuôi Việt Nam phát triển đã nhiều năm nay, tuy nhiên, sản phẩm chăn nuôi của nước ta vẫn chưa đủ sức để cạnh tranh, ngay cả tại thị trường trong nước. Giải thích cho tình trạng này, nhiều ý kiến cho rằng là do chăn nuôi Việt Nam không có thương hiệu […]

  • Nghệ An: Thu nhập đầu người khu vực nông thôn tăng 1,42 lần

    Những năm qua, các cấp Hội Nông dân tỉnh Nghệ An đã phát huy mạnh mẽ vai trò của tổ chức Hội trong phát triển kinh tế-xã hội và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn. Nghệ An có 521.918 hội viên nông dân, chiếm 86,12% số hộ dân nông […]