02:00 - 08/01/2018

Ngành du lịch và bài toán “Nhà dễ đến, khách mới tới”

Du khách quốc tế đến nhiều nhưng chi tiêu ít vì sản phẩm nghèo nàn, thiếu sáng tạo, cách làm dịch vụ chưa chuyên nghiệp, cùng những rào cản về thủ tục cấp, miễn thị thực (visa) kém cạnh tranh so với các nước trong khu vực. Đây là nguyên nhân khiến du lịch Việt Nam chưa phát huy được sức hấp dẫn. Các chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần phải thay “áo mới” cho ngành du lịch.

Vì sao du lịch Việt Nam kém cạnh tranh hơn so với các nước trong khu vực?. Ảnh: VTV

Điều đó có nghĩa ngành du lịch cần cơ cấu lại. Để làm được phải trả lời các câu hỏi: Cơ cấu như thế nào để đổi mới toàn diện về đầu tư? Sẽ phát triển những điểm mới còn dư địa ở những đâu? Những thị trường nào sẽ là thị trường mục tiêu trong tương lai? Hệ thống quản lý nhà nước cần thay đổi thế nào?…

Tụt hậu so với khu vực

Tại Hội thảo “Những vấn đề đặt ra trong tái cơ cấu ngành du lịch”, đại diện Tổng cục Du lịch cho biết năm 2017, tổng thu của ngành dự kiến đạt 500.000 tỷ đồng, tăng khoảng 25% so với năm 2016. Việt Nam đã đón 13 triệu lượt khách quốc tế.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Tuấn, Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch, cho rằng ngành du lịch còn nhiều việc phải làm, bước phát triển kể trên mới chỉ là bước đầu, có thành tựu nhưng rõ ràng còn khiêm tốn so với tiềm năng, nguồn lực đang có và kỳ vọng của xã hội.

Hơn nữa, muốn đạt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp 12% GDP, ngành này cần phải khắc phục, tháo gỡ nhiều nút thắt đang trói buộc hiện nay.

“So sánh với các nước khác trong khu vực, du lịch Việt Nam vẫn còn yếu kém hơn nhiều. Năng lực cạnh tranh chưa cải thiện, các cơ chế chính sách trong thời gian qua mới chỉ tác động cục bộ ở một số lĩnh vực”, ông Tuấn cho biết.

Chính vì vậy, ngành du lịch Việt Nam tăng trưởng nhanh nhưng khoảng cách với các nước trong khu vực còn rất lớn.

Việt Nam được Diễn đàn Kinh tế thế giới (VEF) xếp thứ 67 trên 136 nền du lịch được xếp hạng về chỉ số cạnh tranh du lịch năm 2017. Ông Lương Hoài Nam, Phó Tổng Giám đốc Vietstar Airlines, cho rằng, với 10 triệu lượt du khách quốc tế đạt được trong năm 2016, Việt Nam vẫn đang thua kém khá xa các điểm đến quốc tế trong khu vực, như Thái Lan (32,6 triệu lượt), Malaysia (26,8 triệu lượt), Singapore (16,4 triệu lượt)…

Ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc công ty Du lịch Vietravel, chia sẻ một vấn đề đáng quan tâm là lượng khách quốc tế vào Việt Nam liên tục tăng qua các năm, nhưng mức chi tiêu trung bình của du khách lại có xu hướng giảm.

Kết quả điều tra của Tổng cục Du lịch năm 2014 cho thấy tổng chi tiêu trung bình cho một chuyến đi của khách du lịch quốc tế đến Việt Nam là 1.114 USD, thấp hơn so với 10 năm trước đó (năm 2004 là 1.283 USD/người).

Chi tiêu trung bình của khách quốc tế đến Việt Nam là 125 USD/ngày, thấp hơn so với chi tiêu của khách đến một số nước trong khu vực như Thái Lan là 150 USD/ngày, Singapore là 153 USD/ngày.

Nguyên nhân là vì ngành du lịch đang thiếu những sản phẩm mang hàm lượng chất xám cao để giữ chân du khách. Các sản phẩm trong chuỗi giá trị du lịch của Việt Nam chưa đa dạng, sản phẩm trùng lặp giữa các địa phương, chưa tạo ra nhiều sự khác biệt, thiếu những sản phẩm du lịch mang lại doanh thu cao như các trung tâm mua sắm, trung tâm giải trí, vui chơi để khai thác chi tiêu của du khách.

Trong khi đó, nếu giữ chân du khách quốc tế được nửa ngày đến một ngày, chi tiêu của du khách tại địa phương tăng thêm gần 10%, chưa kể tiền khách sạn tăng thêm nhờ thời gian lưu trú lâu hơn.

Thêm vào đó, ông Kỳ nhận xét, thị trường khách quốc tế đang thiếu cân đối, chủ yếu là thị trường Đông Bắc Á (chiếm 55% tổng lượng khách) và Đông Nam Á (16%). Khách Trung Quốc đã chiếm hơn 1/3, trong khi những thị trường khách chi tiêu cao chiếm tỷ trọng rất thấp.

Chưa kể, các công ty lữ hành, du lịch – yếu tố giữ vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị du lịch, còn thiếu sự liên kết, hợp tác cùng phát triển. Hơn 84% DN trong ngành là DN vừa và nhỏ, trong đó nhiều DN hoạt động vì lợi nhuận trước mắt nên đã xảy ra tình trạng tour 0 đồng, sự khan hiếm khách sạn, nhà nghỉ tại Nha Trang, Quảng Ninh vừa qua.

Cuối cùng, Việt Nam không được hưởng nhiều giá trị mà giá trị tăng thêm lại thuộc về các DN nước ngoài.

Cùng với đó, ngành du lịch còn vướng phải các rào cản về thủ tục miễn, cấp visa khiến Việt Nam kém cạnh tranh so với các điểm đến trong khu vực. Hiện, Việt Nam đang miễn visa du lịch cho 23 nước, ít hơn nhiều so với Thái Lan (63 nước), Malaysia (155 nước), Singapore (157 nước). Các hình thức Visa Online, Visa On Arrival của Việt Nam so với các điểm đến cạnh tranh trong khu vực cũng hạn chế hơn.

“Nhà” dễ đến, khách mới tới

Trước thực trạng trên, ông Kỳ cho rằng tái cơ cấu ngành du lịch phải triển khai đồng bộ tại tất cả các ngành liên quan như giao thông vận tải, thương mại, dịch vụ, hải quan. Đồng thời phải có lộ trình rõ ràng, trong đó xác định nhiệm vụ công tác ưu tiên để tập trung thực hiện.

Trước mắt, cần có sản phẩm du lịch có khả năng tái cơ cấu theo hướng tăng dần tỷ trọng khách các thị trường chi tiêu cao như châu Âu để giảm rủi ro do phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.

Giải pháp cụ thể, ông Nam chia sẻ, Việt Nam đã tận dụng tốt du lịch danh tiếng nhưng gần như bỏ ngỏ du lịch lịch sử chiến tranh. “Đến Mỹ, tôi bỏ ra nửa ngày để xem Bảo tàng Đường sắt, nửa ngày để xem Bảo tàng Xay xát hay xem Bảo tàng Đại học Quốc gia. Chúng ta có một số bảo tàng chiến tranh, vì sao không sáng tạo để thu hút khách?”, ông Nam nêu vấn đề.

Trả lời câu hỏi làm thế nào để sản phẩm du lịch sáng tạo, Ts. Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương ví von cách làm du lịch sáng tạo là kiểu “Trồng lúa trên sa mạc mới là hấp dẫn, trồng lúa trên cánh đồng lúa là chuyện bình thường”. Ngành du lịch cũng như vậy, phải biến cái không thể thành có thể.

Ông Cung cho rằng để DN phát huy được tính sáng tạo, cần lấy DN làm trung tâm rà soát lại các chính sách bất hợp lý rồi bãi bỏ. Nếu cứ áp đặt DN phải làm theo quy định tất yếu sẽ triệt tiêu tính sáng tạo cũng như tiềm năng của DN du lịch.

Giai đoạn trước mắt, ngành du lịch nên định hướng vừa phát triển theo chiều rộng vừa phát triển theo chiều sâu theo hướng nâng cao chất lượng dịch vụ, chất lượng khách và hiệu quả sử dụng nguồn lực cũng như năng suất lao động.

Về các vướng mắc liên quan tới visa, các chuyên gia cho rằng cần phải có các chính sách visa bao gồm mở rộng diện miễn visa du lịch, visa qua mạng, đơn giản hóa thủ tục xin, duyệt cấp visa tại cửa khẩu.

“Đặc biệt, vấn đề không phải ở phí visa, mà là sự nhiêu khê, cảm giác khó chịu nếu phải xin visa cũng đang làm phiền du khách. Muốn có nhiều khách đến thăm nhà, nhà mình phải dễ đến. Muốn có nhiều khách đến chỗ mình mua hàng, tiêu tiền, chỗ mình phải dễ đến”, ông Nam nói.

Ông Nam đề xuất, Việt Nam cần phải mở hơn nữa về visa du lịch, không được như các nước khác thì cũng phải bằng Thái Lan.

Theo ông Cung, độ mở của ngành du lịch Việt Nam rất lớn, nên chăng Việt Nam mở thêm cả việc miễn visa cho nhiều nước để kích thích du lịch.

“Chúng ta đừng quan niệm rằng cấp visa là phải có qua có lại – họ miễn cho mình thì mình mới miễn cho họ. Nước nào muốn phát triển du lịch thì phải miễn visa”, ông Cung khẳng định.

Ts. Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương 

Cần phải nâng cấp thẩm quyền của Tổng cục Du lịch. Theo đó, các cơ chế chính sách mang tính áp đặt hành chính nặng nề, thiếu tính thị trường cần phải bãi bỏ. Chỉ có cách nhìn của thị trường thì mới đưa được du lịch phát triển.

Ông Vũ Thế Bình – Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam

Chúng ta có hơn 30.000 DN du lịch nhưng 90% là DN vừa và nhỏ, thậm chí rất nhỏ, nên không tiến xa được. Điều quan trọng nhất là phải tái cơ cấu hệ thống DN du lịch – có vai trò như “xương sống” của ngành, xương sống này có khỏe mạnh thì du lịch mới phát triển. Đã đến lúc cần phải thay “áo mới” cho ngành du lịch. 

Lê Thúy 

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Xuất hiện tại buổi tiệc mừng của Hoa hậu Đông Nam Á Hồng Tươi vào chiều chủ nhật, Hạnh Lê thật rạng ngời và khả ái nổi trội bên cạnh các nhan sắc khác. Cô liên tục chụp hình lưu niệm cùng những người thân thiết trong giới showbiz như nam diễn viên Minh Luân […]

  • Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Quang Hiếu

    Thường trực Chính phủ họp về các dự án BOT

    Chiều 23/4, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Thường trực Chính phủ  đã có cuộc họp với một số bộ, ngành, địa phương về các dự án BOT giao thông đường bộ. Tại cuộc họp, Bộ Giao thông vận tải đã báo cáo việc rà soát các dự án BOT và một […]

  • Đảng đoàn T.Ư Hội Nông dân VN – một trong 3 đơn vị được Bộ Chính trị quyết định kiểm tra năm 2018

    Chiều ngày 23.4, tại trụ sở Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (NDVN), Đoàn kiểm tra của  Bộ Chính trị do bà Trương Thị Mai – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương  Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra  đã công bố Quyết  định kiểm tra việc […]

Sự kiện
  • Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu tại cuộc họp - Ảnh: VGP/Quang Hiếu

    Thường trực Chính phủ họp về các dự án BOT

    Chiều 23/4, dưới sự chủ trì của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Thường trực Chính phủ  đã có cuộc họp với một số bộ, ngành, địa phương về các dự án BOT giao thông đường bộ. Tại cuộc họp, Bộ Giao thông vận tải đã báo cáo việc rà soát các dự án BOT và một […]

  • Đảng đoàn T.Ư Hội Nông dân VN – một trong 3 đơn vị được Bộ Chính trị quyết định kiểm tra năm 2018

    Chiều ngày 23.4, tại trụ sở Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (NDVN), Đoàn kiểm tra của  Bộ Chính trị do bà Trương Thị Mai – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương  Đảng, Trưởng Ban Dân vận Trung ương, Trưởng đoàn Kiểm tra  đã công bố Quyết  định kiểm tra việc […]

  • Tự chủ là chìa khóa để tinh giản biên chế

    Tự chủ là vấn đề mấu chốt để tinh giản biên chế sự nghiệp hưởng lương từ ngân sách Nhà nước mà vẫn bảo đảm quyền được học một cách thuận lợi, được khám chữa bệnh của người dân. Đây là quan điểm thống nhất của đại diện các bộ, ngành tham dự cuộc họp […]

Tam nông
  • Ninh Thuận: Đàn gia súc kêu cứu

    Tình trạng nắng nóng, khô hạn diễn ra khắc nghiệt, nên liên tục mấy tháng nay, khiến đàn cừu, dê, bò của các hộ nông dân tại xã Phước Trung, huyện Bác Ái bị chết chết khá nhiều. Cụ thể theo người chăn nuôi địa phương, số lượng gia súc chết ngày càng tăng, bình […]

  • Bất an vụ tôm đầu năm

    Những trận bão lũ hồi cuối năm 2017 cuốn phăng bờ bao, san lấp ao hồ, nhưng người nuôi tôm ở miền Trung không nản chí, nỗ lực vượt qua khó khăn để thả nuôi trở lại như lịch thời vụ. Thế nhưng, tình trạng tôm chết ngay vụ đầu năm 2018, cộng với giá […]

  • Dấu ấn “tiêu chí 20” Nông thôn mới Hà Tĩnh – Bài 2: Thôn Chế Biến – Điểm sáng giữa rừng xanh

    Nhận thức được mục tiêu quốc gia xây dựng Nông thôn mới (NTM), là sự nghiệp của toàn đảng toàn dân, trong nhiều năm qua, xã Sơn Kim 2 nói chung – thôn Chế Biến (huyện Hương Sơn) nói riêng đã vào cuộc một cách quyết liệt và mạnh mẽ. Du khách ở xa đến, […]