19:47 - 02/08/2017

“Một nghề cho chín còn hơn chín nghề”

1. Người ở quê tôi đến giờ vẫn còn nhắc đến cách thức mà ông Bảy Bổn tổ chức cho con cái học nghề. Nhà ông khi ấy thuộc loại khá giả, có vài mẫu ruộng, có trâu để cày bừa thuê, có bò để kéo xe mướn nhưng vẫn rất quan tâm đến việc cho con học nghề theo sở thích, điều kiện của từng người và của gia đình.

Một người con của ông thích làm thợ hồ, ông bắt lấy bùn làm thành chừng trăm viên gạch ống đúng kích thước gạch thường dùng. Sau khi gạch được phơi khô, ông cho vào lò đang sử dụng trong gia đình để nung thành gạch. Phải qua nhiều lần mới nung hết số gạch đó. Ông biểu con đem gạch ra xây, tô, với hồ là bùn. Tự làm cho thuần thục, sao cho thẳng hàng, không bị gồ, không để “hồ” rơi vãi… Phải cả tháng trời mới có thể chắc tay. Sau đó ông cho con đi làm phụ hồ với mấy người thợ giỏi để học thêm.

Mấy người con khác học nghề mộc, nghề nấu cơm rượu, làm bánh bò… cũng theo cách đó.

Có một người con thích làm thầy giáo, ông “đầu tư” cho anh theo học đến nơi đến chốn, rồi ông tập cho cách đi đứng, phải khoan thai, đĩnh đạc; tập cách nói, phải rõ từng chữ, học cách nghiêm nghị, không được giỡn hớt tùy tiện…

Còn người con phải ở nhà làm ruộng thì được ông dạy kỹ các việc đồng áng. Đủ các khâu: đắp bờ thế nào để tránh sạt, ít lỗ mội mà phải đẹp; đất hết vụ nếu không cày thì phải cuốc lật hoặc cuốc mô, ban mô (1) để phơi đất và cho đất “thở”; rồi phải học cách ủ giống, gieo mạ, nhổ mạ, cấy, cắt lúa… Ngay trong việc cấy cũng phải học cách cấy ruộng nước thấp, ruộng nước nhiều, ruộng gò…

Những người con của ông Bảy sau này đều theo nghề được dạy, có uy tín trong vùng với cuộc sống khá giả. Các cháu của ông cũng giữ được nếp học hành cẩn trọng đó.

2. “Nhất nghệ tinh, nhất thân vinh”, “Một nghề cho chín còn hơn chín nghề”… là những đúc kết xác đáng của cha ông trong việc chọn nghề, cũng hàm ý cả việc học nghề. Rất ít người có thể giỏi nhiều nghề cùng lúc nên mỗi người cần chọn học và làm một nghề nhất định; trong trường hợp đặc biệt thì mới có thể đổi sang nghề khác. Một người quen chân lấm tay bùn, tính toán theo kiểu nhà nông mà đi buôn bán e là gặp nhiều khó khăn, bước đầu có thể thua lỗ, nếu không trì chí và không quyết tâm học nghề thì chắc phải bỏ việc sớm.

Đã theo học nghề gì thì phải có quyết tâm cao. Hồi trước, ở quê tôi, người đi học may, học thợ mộc, học nấu rượu… đều phải “khăn gói” đi học nghiêm túc, vừa phải tốn tiền, vừa tốn công, vừa phải khéo “lấy lòng” người dạy để được truyền thụ bí quyết. Đã học thì phải theo đuổi, không vì bắt chước hoặc “chọn đại” để rồi phải tốn kém thời gian, tiền của…

3. Học nghề bây giờ được tổ chức khá quy củ, theo lĩnh vực, theo trường, theo ngành… Người học có thể bắt đầu từ khi học hết cấp II hoặc hết cấp III; hầu hết chỉ cần ghi danh, xét tuyển, không phải thi đầu vào. Không chỉ vậy, học đại học cũng có thể xem là một hình thức học nghề, học sư phạm là học nghề “gõ đầu trẻ”, học báo chí là học nghề làm báo, học cơ khí là học các công việc phay, bào, tiện, hàn, cắt…

Tuy nhiên, nhiều người học nghề ở tâm thế chẳng đặng đừng. Nhiều người học đại học nhưng không xem đó là học nghề hoặc học để có một nghề, mà chỉ xem là học để có một tấm bằng. Vì vậy họ không thực sự chú tâm học cho có kết quả tích cực, nhất là phần học thực hành, mà chủ yếu để “qua môn”. Có không ít người học “lớt phớt” chứ không thực sự thạo nghề, nên khi ra trường khó hòa nhập được với công việc, thường phải đi học lại hoặc phải “bỏ cuộc”. Đã có công ty phần mềm tuyển từ hàng ngàn ứng viên nhưng chỉ được vài người thực sự có khả năng làm việc…

Dĩ nhiên, hệ thống đào tạo nước ta hiện nay còn nhiều hạn chế, nhưng nếu như mỗi người đều có một tâm thế học nghề và được hướng nghiệp phù hợp thì hẳn sẽ có được nghề tốt hơn, thành công hơn!

Trúc Giang

(1) Cuốc mô là cuốc đất để đắp thành các mô đất nhỏ cao hơn mực nước trên ruộng, khi gần đến vụ mùa thì ban các mô đất đó để đất mềm, dễ cấy.

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Nhàn đàm, Thời luận, Tin nóngDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Hoà Bình: Áp dụng khọc học kỹ thuật để tăng năng suất và giá trị cho cây trồng

    Thời gian qua tỉnh Hoà Bình đã có nhiều giải pháp để phát triển sản xuất nông nghiệp, bằng sự nhanh nhạy trong việc áp dụng khoa học công nghệ đã góp phần tăng năng suất và giá trị cho cây trồng. Nâng cao giá trị cây truyền thống Khoa học công nghệ đã chứng […]

  • Đa dạng hóa hình thức tiêu thụ vải thiều Thanh Hà

    Quả vải Thanh Hà và nông sản tiêu biểu tỉnh Hải Dương được xúc tiến tiêu thụ tại thị trường nội địa, quốc tế và trên nhiều kênh trực tuyến. Ngày 18/5 tới đây, UBND tỉnh Hải Dương sẽ phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan tổ chức Hội nghị […]

  • Nhật Bản ủy quyền Việt Nam giám sát vải thiều xuất khẩu

    Các đơn vị trực thuộc Bộ NN&PTNT chủ động phối hợp với các địa phương bám sát tình hình thực tế; bố trí lực lượng kiểm dịch thực vật hỗ trợ kiểm tra đối với xuất khẩu vải thiều. Chủ động tháo gỡ khó khăn về sản xuất và tiêu thụ nông sản trong bối […]