02:56 - 22/12/2017

Bảo vệ nông dân bằng luật

Bài: Mỗi mét vuông đất chỉ bằng… một quả bưởi!

Suốt 15 năm nay, một số người dân vùng bưởi Năm Roi đội đơn đi kiện UBND tỉnh Vĩnh Long vì thu hồi đất nông nghiệp của nông dân để làm khu công nghiệp. Khu công nghiệp chưa thấy đâu, chỉ thấy vùng đất trù phú ngày nào biến thành “thành phố ma”.

Vùng đất trù phú biến thành vùng đất chết

35.000 đồng/m2 đất

Ngày 5.10, Tòa án nhân dân (TAND) tỉnh Vĩnh Long đã mở phiên xử vụ kiện hành chính giữa ông Trần Văn Bé (61 tuổi, ngụ xã Mỹ Hòa, thị xã Bình Minh) và UBND tỉnh Vĩnh Long. Theo hồ sơ, ngày 8.7.2004, UBND tỉnh Vĩnh Long ban hành Quyết định số 2016/QĐ-UB về việc thu hồi và giao trên 163 ha đất tại xã Mỹ Hòa để xây dựng KCN Bình Minh. Hộ ông Bé bị thu hồi gần 6.000 m2 và được bồi thường trên 440 triệu đồng (bao gồm tài sản trên đất). Tại thời điểm này, giá mỗi m2 được bồi thường từ 29.000 – 35.100 đồng – tương đương giá trị một quả bưởi Năm Roi. Theo ông Bé, trước khi thu hồi đất, chính quyền địa phương không họp dân lấy ý kiến, không công khai niêm yết tại nơi cư trú, ông cũng không hề nhận được quyết định thu hồi đất.

Thời gian này ông chỉ nhận được tờ kê khai kiểm kê của ban giải phóng mặt bằng tự đưa ra mà không có chữ ký của ông. Hơn nữa, khi tính giá bồi thường thiệt hại cho ông thì lại căn cứ theo Nghị định số 22/1998 của Chính phủ vốn đã hết hiệu lực. Vì thế ông Bé không đồng ý nhận tiền bồi thường và khiếu nại yêu cầu UBND tỉnh cung cấp quyết định thu hồi đất cho từng cá nhân nhưng UBND tỉnh không giải quyết.

12 năm sau, ngày 29.12.2016 ông mới nhận được quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh nhưng lại là quyết định thu hồi đất chung của tất cả hộ dân bị ảnh hưởng chứ không riêng từng hộ nào. Căn cứ vào quyết định thu hồi đất chung này, ngày 21.4.2017 UBND thị xã Bình Minh đã ra quyết định cưỡng chế thu hồi đất đối với hộ ông Bé. Cho rằng UBND ban hành quyết định thu hồi đất không đúng thẩm quyền, trái pháp luật nên ông Bé khởi kiện yêu cầu tòa hủy Quyết định số 2016 được ban hành năm 2014 của UBND tỉnh Vĩnh Long và quyết định cưỡng chế thu hồi đất của UBND thị xã Bình Minh, trả lại đất cho gia đình ông canh tác. Theo đơn này, ông yêu cầu UBND tỉnh bồi thường thiệt hại vườn cây ăn trái trong suốt 13 năm bị ảnh hưởng bởi dự án với tổng số tiền là 3,5 tỉ đồng.

Đại diện Viện Kiểm sát cho rằng các yêu cầu khởi kiện của ông Bé là không có cơ sở chấp nhận, vì quyết định thu hồi đất của UBND tỉnh là chủ trương chung, được Chính phủ chấp thuận. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện có sai sót và đã được khắc phục bổ sung mang tính chất hỗ trợ. Quyết định cưỡng chế cũng thực hiện theo đúng Luật Đất đai. Tòa nhận định trình tự thủ tục ban hành Quyết định 2016 là đúng quy định và theo chủ trương của Chính phủ. Vì thế tòa đã bác đơn khởi kiện của ông Bé. Trao đổi với phóng viên, ông Bé cho biết đã kháng cáo toàn bộ bản án.

Theo hồ sơ, ngoài ông Bé còn có 13 hộ dân khác tại Mỹ Hòa cũng có đơn khởi kiện UBND tỉnh Vĩnh Long.

Vùng đất “chết”

Mỹ Hòa là địa phương nổi tiếng của cả nước với đặc sản bưởi Năm Roi làm mưa làm gió trên thị trường. Nằm cạnh con sông Hậu đỏ nặng phù sa, bưởi Năm Roi Mỹ Hòa ngon hơn bất cứ vùng đất trồng bưởi Năm Roi nào khác. Lúc cao điểm, Mỹ Hòa cung cấp cho thị trường mỗi năm cả trăm ngàn tấn bưởi. Thế nhưng, vùng đất trù phú ngày nào giờ chỉ lèo tèo nhà máy hoạt động èo uột, bởi nhà đầu tư sau khi được giao đất đã “hô biến” thành đất thương mại rồi vô tư rao bán nền. Có điều, cả chục năm qua không một ai dám ở trong các khu phố do nhà đầu tư dựng lên, nên hàng chục dãy phố rơi vào cảnh hoang tàn…

Theo hồ sơ, năm 2001, UBND tỉnh Vĩnh Long xin chủ trương quy hoạch xây dựng KCN Bình Minh rộng 163ha tại xã Mỹ Hòa và được Chính phủ chấp thuận. Ngày 28.5.2004, UBND tỉnh Vĩnh Long có công văn 905/UB do ông Phạm Văn Đấu – Phó Chủ tịch UBND tỉnh – ký chấp thuận cho Công ty Hoàng Quân Mê Kông (HQMK) điều chỉnh 30 ha đất KCN để xây dựng nhà ở phục vụ chuyên gia và công nhân. Ngay sau đó Hoàng Quân Mê Kông tiến hành phân khu đất này thành từng phần và công khai rao bán… với giá thấp nhất là 1,8 triệu đồng/m2 – cao gấp gần 60 lần so với giá bồi thường cho người dân trước đó đối với chính mảnh đất này.

Điều khó hiểu là sau khi cho phép Hoàng Quân Mê Kông “cắt” 30ha làm khu nhà ở chuyên gia, công nhân, ngày 31.5.2007, UBND tỉnh Vĩnh Long mới ra Quyết định số 1048 phê duyệt quy hoạch chi tiết khu đất này. Tiếp đến ngày 3.4.2008, UBND tỉnh Vĩnh Long mới có tờ trình gửi Chính phủ “xin” điều chỉnh diện tích KCN, chuyển 30ha sang cất xây nhà ở cho chuyên gia, công nhân, thương mại và dịch vụ.

Ngày 13.5.2008, Thủ tướng Chính phủ có công văn 700/TTg-KTN chấp thuận điều chỉnh diện tích trên. Công văn nhấn mạnh: “Thủ tướng đồng ý chuyển 30ha sang xây dựng nhà ở cho chuyên gia, công nhân và dịch vụ, chỉ đạo Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long thực hiện nghiêm túc theo đúng quy định của pháp luật hiện hành về đất đai, đầu tư và xây dựng”. Như vậy, nếu tính về mặt thời gian, việc UBND tỉnh Vĩnh Long đồng ý cắt 30 ha sang mục đích khác là đi trước sự cho phép của Chính phủ hơn… 4 năm!

Chính những việc làm mà người dân cho rằng không thuyết phục của chính quyền địa phương cũng như của nhà đầu tư, người dân bị thu hồi đất nhất quyết không nhận tiền bồi thường, cũng không chịu giao đất và khiếu nại kéo dài.

Thu hoạch bưởi Năm Roi ở Mỹ Hòa

Khiếu nại đến già vẫn thua?

Ngay tại thời điểm ông Phạm Văn Đấu “đồng ý” cho HQMK cắt đất KCN làm “khu chuyên gia, khu nhà ở công nhân” rồi rao bán vào năm 2004, hơn 100 hộ dân ở ấp Mỹ Hưng 2 (xã Mỹ Hòa) đã khiếu nại quyết liệt. Người dân cho rằng, việc HQMK trả cho dân số tiền 1m2 đất chỉ tương đương giá một quả bưởi Năm Roi, sau đó phân lô bán nền với giá cao gấp cả trăm lần là điều phi lý nên yêu cầu HQMK phải bồi thường đất, nhà cửa và hoa màu trên đất với giá phù hợp thực tế. Tuy nhiên, các khiếu nại của người dân đều không được giải quyết.

Sau suốt 14 năm khiếu nại, số hộ dân còn đủ sức mang đơn gõ cửa các cơ quan chức năng chỉ còn 14 hộ. Số hộ còn lại nhận tiền rồi bỏ đi nơi khác. Trong số 14 hộ còn khiếu nại, có 3 người do già yếu nên đã mất, ủy quyền cho con cháu tiếp tục đi đòi công bằng.

Nổi tiếng nhất trong những người đi kiện là bà Huỳnh Anh Nga – năm nay đã 81 tuổi. Bảy năm trước, mẹ ruột bà Nga là bà Võ Thị Kinh, khiếu nại đến năm 99 tuổi thì qua đời vào năm 2010 nên ủy quyền cho bà Nga tiếp tục khiếu nại. Ngoài bà Nga đã vào tuổi “xưa nay hiếm”, còn có 3 cụ già khác cũng nhất quyết không giao đất cho nhà đầu tư là bà Phan Thị Tuyết (91 tuổi), bà Võ Thị Tòng và Võ Thị Bá (là chị em sinh đôi, cùng 87 tuổi).

Bà Nga kể, bà tham gia kháng chiến và đã 50 năm tuổi Đảng. Cha bà nguyên là Bí thư Tỉnh ủy Sóc Trăng, mẹ bà từng tham gia kháng chiến 2 thời kỳ.

Bà Nga nói: “Thực chất miếng đất mà mẹ tôi khi còn sống đi khiếu nại chỉ rộng 0,3ha, được bồi thường khoảng 100 triệu đồng. Số tiền này không phải là lớn, nhưng do chính quyền địa phương nói một đằng làm một nẻo nên gia đình tôi quyết không nhận mà phải đấu tranh cho rõ trắng đen. Họ nói với dân là lấy đất làm KCN để đem lại no ấm cho dân. Ấm no đâu không thấy, chỉ thấy họ xây hàng trăm căn nhà rồi bỏ hoang, biến vùng đất phì nhiêu dưới chân cầu Cần Thơ thành vùng đất chết”.

Bà Phan Thị Tuyết thì bức xúc: “Đất của tôi chỉ có 500m2, họ bồi thường chưa tới 20 triệu đồng. Tôi đã 91 tuổi, đâu còn ham muốn gì chuyện làm giàu hay đòi cho ra tiền ra bạc. Vấn đề là họ làm sai rồi hùa với nhà đầu tư ép người dân là tôi không đồng ý. Bà Bá dù tuổi cao vẫn nhất quyết bám đất. Lý do các cụ đưa ra là không chấp nhận để nhà đầu tư “lừa” dân, thu hồi giá rẻ mạt rồi phân lô bán giá “trên trời”.

Xót xa nhìn khu phố hoang phế

Từ cầu Cần Thơ nhìn xuống, vùng đất cây xanh trái ngọt ngày nào giờ chẳng khác nào “thành phố ma” với khung cảnh hoang tàn đến thê lương. 163 ha đất lẻ ra là nhà máy xí nghiệp thì chỉ lèo tèo vài doanh nghiệp hoạt động. Phần đất còn lại cỏ dại mọc lút đầu. Tiếc đất, hàng chục người dân lùa hàng trăm con trâu, bò vào đây thả nuôi. Thỉnh thoảng, hàng trăm người hái thuốc nam vào đây để đào bới cây thuốc với số lượng hàng chục tấn, vì đất lâu ngày hoang hóa bắt đầu xuất hiện nhiều loại cây hoang dã. Không biết có phải do cái “dớp” có đến 54 người tử nạn trong vụ sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ hay không mà cho đến nay, chưa thấy ai sau khi mua nhà thì dọn tới đây để ở. Hậu quả là hàng chục dãy nhà, quy mô hàng trăm căn bao gồm nhà biệt thự và nhà phố liền kề sau khi xong phần thô đã được nhà đầu tư bỏ hoang phế, mặc kệ gió mưa.

Theo tính toán của người dân, mỗi ha đất trồng bưởi, nhà vườn lãi khoảng 500 triệu đồng/năm. Mỗi gia đình ở Mỹ Hòa chỉ cần vài công đất là sống sung túc với cây bưởi. Nếu tính ra, trong 50 năm giao đất cho nhà đầu tư, nếu được trồng bưởi và giá cả tốt như thời gian qua, nông dân có thể làm ra tới hàng nghìn tỷ đồng – chưa kể công ăn việc làm cho hàng ngàn con người. Con số này, chưa chắc gì nhà đầu tư đã tạo ra được cho Vĩnh Long.

 “Thực chất miếng đất mà mẹ tôi khi còn sống đi khiếu nại chỉ rộng 0,3ha, được bồi thường khoảng 100 triệu đồng. Số tiền này không phải là lớn, nhưng do chính quyền địa phương nói một đằng làm một nẻo nên gia đình tôi quyết không nhận mà phải đấu tranh cho rõ trắng đen. Họ nói với dân là lấy đất làm Khu công nghiệp để đem lại no ấm cho dân. Ấm no đâu không thấy, chỉ thấy họ xây hàng trăm căn nhà rồi bỏ hoang, biến vùng đất phì nhiêu dưới chân cầu Cần Thơ thành vùng đất chết”. Bà Huỳnh Anh Nga

Hữu Danh

 

 

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Giá cà phê xuống dưới 36.000 đồng/kg

    Giá cà phê nhân xô các tỉnh Tây Nguyên giảm mạnh 800 – 900 đồng xuống mức thấp nhất 1 tuần ở 35.300 – 36.000 đồng/kg (sáng 24/5). Tại cảng TP.HCM, cà phê robusta mất thêm 39 USD chốt tại 1.611 USD/tấn (FOB). Thị trường cà phê robusta thế giới tuột dốc đẩy thị trường […]

  • Việt Nam vẫn nằm trong số những quốc gia thiếu i ốt

    Theo ông Lê Danh Tuyên, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế, Việt Nam vẫn nằm trong số những quốc gia đang chịu ảnh hưởng nặng nề của việc thiếu i ốt, do vậy khuyến nghị người dân nên bổ sung i ốt vào thực phẩm ăn hàng ngày, bên cạnh đó theo ông […]

  • Khi người Việt còn khoái…chim to dần !

    Báo Tuổi Trẻ dẫn South China Morning Post (Hong Kong) ngày 21-5 cho biết, Tập đoàn  Yintai có trụ sở ở Bắc Kinh vừa sa thải ông Thẩm Kiếm Bình, Phó chủ tịch “Yintai in77”- một công ty con của họ khi phát hiện ông Thẩm khoe trên mạng đã ăn món chế biến từ tê […]

Sự kiện
  • Bảo vệ người tố cáo thế nào?

    Việc mở rộng hình thức tố cáo qua điện thoại, email vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau khi Quốc hội thảo luận về Luật tố cáo (sửa đổi) vào sáng nay 24/5. Cần mở rộng Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định, qua thảo luận, kết quả lấy […]

  • Tranh luận sôi nổi về Luật đặc khu

    Thảo luận tại Hội trường sáng 23/5 về Dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt (Luật đặc khu) tuy còn một số ý kiến khác nhau, nhưng đa số ĐBQH đều ghi nhận những tiếp thu, chỉnh sửa của Cơ quan soạn thảo và cho rằng, sau khi tiếp thu […]

  • Bảy nhiệm vụ, giải pháp cải cách tiền lương

    Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 21/5/2018 của Hội nghị Trung ương 7, Khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp, trong đó nêu rõ 7 […]

Tam nông
  • Sung Mỹ – dễ trồng, lợi nhuận cao

    Cây sung Mỹ là loại cây ưa khí hậu nóng khô, thích hợp với độ ẩm thấp và dễ trồng, chỉ cần có đất và lượng nước đủ là cây sẽ sống và phát triển. Nhưng để được trái sung ngọt thì cần phải nắm vững kỹ thuật trồng, đảm bảo đủ lượng nước, lượng […]

  • Làm giàu từ măng tây xanh

    Cây măng tây xanh (MTX) “bén rễ” trên vùng đất An Hải, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận 8 năm trước, đến nay sản phẩm trở thành mặt hàng rau sạch cao cấp với thương hiệu đặc thù của vùng nắng gió, luôn “hút hàng” không kịp cung cấp cho những siêu thị ở các […]

  • Trồng giống dừa thấp, thu lãi cao

    Lâu nay, nhắc đến cây dừa người ta thường nghĩ đến xứ sở Bến Tre. Thế nhưng, hiện nay ở TPHCM cũng có một số địa phương trồng dừa. Giống dừa nông dân TP trồng có dạng thấp lùn, nhưng lại cho thu nhập khá cao. Đó là dừa xiêm đỏ (giống Malaysia), đang được […]