19:26 - 09/01/2018

Mạnh dạn xã hội hóa chợ để tăng hiệu quả

Để đối phó hiệu quả với chợ tự phát, chợ cóc, nhiều chuyên gia và cả chính sách định hướng của Nhà nước đều nghĩ đến giải pháp phải xã hội hóa chợ (tức cho tư nhân đầu tư xây dựng và kinh doanh chợ).

Tuy nhiên, cho đến nay, chính sách này vẫn chưa mang lại hiệu quả như kỳ vọng. Trong khi đó thì người dân, tiểu thương và cả một số nhà đầu tư làm chợ, vẫn mong ngóng chợ mới được xây để có chỗ buôn bán khang trang sạch sẽ.

Tình trạng chợ tự phát, chợ cóc không chỉ tồn tại ở TP. HCM mà cả TP Hà Nội cũng gặp cảnh tương tự. Cá biệt hơn, TP Hà Nội còn đối diện với vấn nạn nhiều khu chợ cũ đã và đang  xuống cấp trầm trọng.

Cần mạnh dạn xã hội hóa chợ  

Theo báo cáo của Sở Công Thương Hà Nội, hiện nay Hà Nội có 454 chợ, trong đó có 15 chợ hạng 1, 65 chợ hạng 2, 311 chợ hạng 3 và 63 chợ chưa phân hạng. Tổng diện tích đất chợ trên địa bàn vào khoảng 1.700.000m2 với khoảng 90 nghìn hộ kinh doanh.

Hầu hết các chợ đều tồn tại từ lâu, nay cơ sở vật chất đã xuống cấp, chưa bảo đảm các điều kiện hoạt động về phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm, mỹ quan đô thị…

Dù chưa có con số thống kê cụ thể, nhưng nhìn vào thực tế, cũng sẽ thấy không chỉ TP hà Nội mà cả TP. Hồ Chí Minh và một số TP lớn của nước ta, cũng đều gặp tình cảnh tương tự.

Trước vấn nạn này, nhiều ý kiến cho rằng cần đẩy mạnh xã hội hóa việc xây dựng chợ.

Cách đây không lâu tại Hội nghị “Trao đổi kinh nghiệm, liên kết hợp tác thương mại giữa Sở Công Thương TP Đà Nẵng với Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh” diễn ra tại Đà Nẵng, đã rút ra những bài học kinh nghiệm cho phương thức xã hội hóa chợ.

Trao đổi tại Hội nghị này, ông Lữ Bằng- Phó giám đốc Sở Công Thương Đà Nẵng, cho biết, mô hình chợ được xã hội hóa giao cho tư nhân quản lý đã đáp ứng được các chủ trương xã hội hóa chợ truyền thống, giải quyết kêu gọi được một nguồn vốn lớn về đầu tư hạ tầng cho thành phố.  Đồng thời hình thức này giải quyết gánh nặng về chi phí xây dựng chợ.

Mô hình này khai thác tốt và triệt để diện tích đất và nguồn lực tại địa điểm được giao. Theo ông Bằng, chợ giao cho tư nhân quản lý đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao năng lực cạnh tranh của các tiểu thương cũng như các chợ nhờ được chuẩn hóa các tiêu của của một chợ thương mại; giúp thúc đẩy hoạt động đào tạo con người trong quản lý chợ tốt hơn.

Ông Lê Vinh Sơn, Ủy viên Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội từng đề xuất, thành phố cần tìm mô hình quản lý hiệu quả nhất cho chợ truyền thống. Theo đó, ông Sơn đề nghị, về mặt quản lý hành chính nhà nước, nên giao hết các chợ về cho chính quyền cấp quận huyện, xã phường để địa phương chủ động, sát sao trong giải quyết những vướng mắc của chợ.

Ông Sơn cho rằng, với vấn đề kêu gọi xã hội hóa, TP Hà Nội phải có cơ chế công khai, tìm kiếm các nhà đầu tư có chuyên môn, năng lực. Ở một số chợ ở khu vực nông thôn, không đủ sức hấp dẫn doanh nghiệp thì TP Hà Nội nên bỏ ngân sách đầu tư cơ bản trước, rồi tiến hành đấu thầu giao cho doanh nghiệp quản lý, vận hành.  Cần giao cho doanh nghiệp vừa làm, vừa quản lý, vừa bảo vệ cơ sở vật chất, tài sản đó.

Bà Phạm Thị Thanh Mai- Trưởng ban Kinh tế Ngân sách HĐND TP Hà Nội từng nêu quan điểm là TP Hà Nội cần rà soát quy định về phân cấp quản lý nhà nước về chợ. Đặc biệt trong việc đầu tư, kêu gọi đầu tư, tổ chức đấu thầu, quản lý hoạt động của các chợ trên địa bàn TP Hà Nội nên theo hướng phân cấp quản lý triệt để, toàn diện dựa trên nguyên tắc: Cấp nào thực hiện thuận lợi, hiệu quả thì giao cho cấp đó thực hiện.

Bà Mai cũng cho rằng, TP Hà Nội cần sớm triển khai cơ chế sử dụng ngân sách cho đầu tư, cải tạo, khai thác kinh doanh chợ thông qua phương thức hợp tác công-tư (PPP).

Thay đổi cơ chế để thu hút đầu tư

Tuy nhiên, đến nay, việc thu hút đầu tư xã hội hóa vào các dự án chợ ở TP Hà Nội vẫn chưa thu hút được doanh nghiệp. Từ đó, việc chuyển đổi mô hình tổ chức kinh doanh khai thác và quản lý chợ trên địa bàn Hà Nội còn chậm. Theo kế hoạch từ năm 2011, TP Hà Nội sẽ có 88 chợ thực hiện chuyển đổi nhưng đến tháng 4-2017, mới chuyển đổi được vỏn vẹn 10 chợ.

Năm 2009, TP Hà Nội đã có dự án xây dựng Trung tâm thương mại – Chợ Ngã Tư Sở nhưng do dự án ảnh hưởng đến kiến trúc đô thị và quy hoạch chung xây dựng Thủ đô, bị hạn chế chiều cao công trình… nên tháng 8-2014, dự án này  bị thu hồi.

Có thể nói, ngân sách và chính sách Nhà nước dành cho việc đầu tư và sửa sang chợ… đang gặp phải nhiều vướng mắc khó thể chu toàn. Giải pháp phù hợp nhất là xã hội hóa chợ, cho doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh chợ. Tuy nhiên, để việc xã hội hóa chợ thành công, cần một cơ chế quản lý, chế tài chặt chẽ để quản lý và vận hành, hoạt động tốt.

Trong Hội nghị nói trên, đại diện Sở Công Thương TP Đà Nẵng cho biết về kinh nghiệm thành công việc xã hội hóa chợ. Đó là, trong quá trình xây dựng mô hình chợ thương mại phải giữ được đặc trưng, nét văn hóa, bản chất của một chợ truyền thống bao gồm về phong cách, hoạt động, tập quán mua bán của chợ.

Các khoản lệ phí phải thu do UBND TP Đà Nẵng quy định. Cần phải giữ nguyên các phân khu chức năng, sắp xếp theo vị trí thuận lợi như chợ cũ đảm bảo quyền lợi cho các tiểu thương… Giữa chính quyền và đơn vị tư nhân đầu tư vào mô hình chợ phải thực hiện tiếp xúc, trao đổi và tạo điều kiện cho các tiểu thương kinh doanh tại chợ được ý kiến về các vướng mắc của mình khi đến kinh doanh tại chợ mới.

Ngoài ra, theo các chuyên gia, cần giám sát chặt chẽ các cơ chế chính sách của doanh nghiệp làm chợ đó. Đồng thời sẽ luôn đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cao nhất cho các tiểu thương.

Ông Ngô Đình Dũng- Chuyên gia thị trường (Viện Đào tạo quản trị I.S.M) từng nêu quan điểm trên báo chí về xã hội hóa chợ giống mô hình một doanh nghiệp cổ phần hóa. Tiểu thương là cổ đông của doanh nghiệp, Ban quản lý (BQL) chợ có vai trò tương tự Ban giám đốc (BGĐ) BQL chợ là nhóm đại diện cho quyền lợi của tiểu thương. Quyền lợi, trách nhiệm của BQL, nội quy chợ phải được quy định cụ thể thông qua tiểu thương…

Còn ông Phan Tường An (công tác ở Trung tâm BSA) phát biểu trên báo chí là muốn xã hội hóa chợ thì BQL phải đủ trình độ và năng lực. Ông An nêu đề xuất hai mô hình quản lý chợ xã hội hóa là giao quyền sử dụng đất và cho thuê có thời hạn.

Một số ý kiến của chuyên gia cho rằng nên cổ phần hóa BQL chợ vì đây là mô hình quản lý tiên tiến. Các chuyên gia cho rằng TP. HCM nên thí điểm cổ phần hóa chợ An Đông 1. Bởi vì cổ phần hóa tăng tính công khai minh bạch, giúp tránh tiêu cực, hài hòa lợi ích các bên. Từ đó kích thích chợ phát triển, tạo đà cho nền kinh tế phát triển.

Nguyễn Thịnh   

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Xã hộiDanh mục ,
Tin cập nhật
  • Hoa hậu H’hen Niê, Á hậu Hoàng Thùy, Á hậu Mâu Thủy lần đầu tiên tái xuất sàn diễn thời trang

    Sáng 19/04, Hoa hậu Hoàn vũ H’Hen Niê cùng hai Á hậu Hoàng Thùy, Mâu Thủy đã có buổi tổng dợt cho show trình diễn bộ sưu tập “Coco yêu dấu” của nhà thiết kế Công Trí, thuộc khuôn khổ Vietnam International Fashion Week 2018. Không chỉ tham gia trong vai trò người mẫu, Hoa […]

  • Chi 1,5 tỷ USD để nhập khẩu than đá

    Nhập khẩu than đá trong năm 2017 đạt 14,5 triệu tấn, trị giá 1,52 tỷ USD, trong khi xuất khẩu chỉ chưa đầy 300 triệu USD. Nhập siêu ngành than được dự báo còn gia tăng trong thời gian tới. Theo số liệu thống kê của Bộ Công Thương, kết thúc năm 2017, Việt Nam […]

  • Hải quan tông chết người buôn lậu

    Truy đuổi quyết liệt trên sông, ca nô của lực lượng Hải quan tỉnh Long An đã tông trúng người điều khiển vỏ lãi chở thuốc lá lậu khiến nạn nhân tử vong… Tối 19.4, nguồn tin từ Công an thị xã Kiến Tường, tỉnh Long An cho biết, nạn nhân trong vụ va chạm […]

Sự kiện
  • Bộ Nội vụ đề xuất hợp nhất nhiều sở, ngành

    Bộ Nội vụ vừa công bố dự thảo tờ trình nghị định về tổ chức các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, thành trong đó đề xuất hợp nhất nhiều sở, ngành; giúp cả nước giảm từ 46 đến 88 sở, ngành. Bộ Nội vụ vừa công bố dự thảo tờ trình nghị […]

  • Kỳ họp thứ 5: Quốc hội sẽ ‘hỏi nhanh, đáp gọn’

    Đây là nội dung được Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) quyết định tại phiên họp ngày 17/4 về việc chuẩn bị cho chương trình kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khoá 14 sẽ khai mạc vào ngày 21/5 tới đây. Dự kiến, kỳ họp thứ 5 cũng diễn ra trong thời gian ngắn […]

  • Điều chỉnh Quy hoạch sân bay Tân Sơn Nhất

    Văn phòng Chính phủ vừa có thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tại cuộc họp Thường trực Chính phủ về phương án điều chỉnh Quy hoạch mở rộng Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Theo đó, Thủ tướng Chính phủ đồng ý lựa chọn phương án do […]

Tam nông