19:08 - 09/01/2018

Bảo vệ nông dân bằng luật

Bài: Luật nhiều nhưng chưa đủ bảo vệ nông dân

Tham gia nêu ý kiến về vấn đề luật hóa nghĩa vụ, quyền lợi của người nông dân Việt Nam và luật hóa chức năng, nhiệm vụ, vai trò của Hội Nông dân Việt Nam, nhiều vị Đại biểu Quốc hội và chuyên gia, nhà quản lý và người dân… cho rằng, vấn đề mà Tạp chí điện tử Làng Mới nêu ra trong các số gần đây là cần thiết và cần được thảo luận nghiêm túc.

Chanh của nhiều nông dân ở xã Ia Blứ (huyện Chư Pưh, Gia Lai) không quả do mua giống của một cty trên địa bàn. Ảnh: Phạm Hoàng

Nghịch lý: “nhiều nhưng chưa đủ”   

Nhấn mạnh lý do vì sao cần phải đặt vấn đề bảo vệ người nông dân bằng luật pháp, ông Đặng Hoài Tân – Đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh Bình Định nêu quan điểm: “Đã là công dân Việt Nam thì đều được Nhà nước Việt Nam bảo vệ đầy đủ các quyền lợi hợp pháp và chính đáng trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật của Việt Nam. Tuy nhiên trong hội nhập kinh tế hiện nay, nông dân là lực lượng dễ bị tổn thương nhất vì phần lớn họ còn sản xuất theo lối kinh nghiệm truyền thống, phân tán, hàng hóa sản xuất ra có sức cạnh tranh chưa cao. Phần lớn trong số họ thiếu kiến thức, vốn sản xuất, điều kiện tiếp cận thông tin thị trường. Mặt khác, cơ chế quản lý nhiều loại  vật tư  đầu vào phục vụ cho sản xuất nông nghiệp hiện nay còn nhiều bất cập, chồng chéo, có nội dung chưa rõ trách nhiệm thuộc về ai, vì vậy không kiểm kiểm soát được giá và chất lượng. Việc áp giá đền bù khi thu hồi đất nông nghiệp để phục vụ các dự án kinh doanh của doanh nghiệp còn có những bất hợp lý, thường là người nông dân bị thiệt thòi, nhưng chậm được khắc phục”.

Trước việc Luật Đất đai 2013 đang được Chính phủ giao cho Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiên cứu đề xuất nội dung sửa đổi, Đại biểu Quốc hội Đặng Hoài Tân cho rằng: Cần khảo sát đánh giá đầy đủ những điểm bất hợp lý, hoặc những điều, khoản của Luật Đất đai năm 2013 mà hiện nay không còn phù hợp. Luật được sửa đổi ban hành phải đặc biệt quan tâm đến đối tượng bị tác động là người có nhận đất để sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi đất, nhất là người nông dân. Ông Đặng Hoài Tân đồng quan điểm với GS. Đặng Hùng Võ  (nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường) trong bài trả lời phỏng vấn Tạp chí Nông Thôn Mới ở số kỳ 3 tháng 11-2017, khi cho rằng, Luật Đất đai 2013 cần tiếp tục được sửa đổi để có cơ chế định giá đất theo hướng cân bằng hơn, sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất trên thị trường, giảm nguy cơ tham nhũng. Nhà nước phải có chính sách phù hợp và thỏa đáng để người nông dân đảm bảo cuộc sống khi họ không còn đất để sản xuất, hoặc không còn duy trì được sinh kế trên đất trước khi bị thu hồi.

Trả lời câu hỏi của phóng viên Tạp chí Nông Thôn Mới về việc cần điều chỉnh pháp luật đất đai theo hướng nào để bảo vệ và hỗ trợ nông dân ven đô có sinh kế bền vững hơn sau khi mất đất, ông Nguyễn Văn Luật (Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội) cho rằng, Nhà nước cần quan tâm hơn đến chính sách đền bù, hỗ trợ tái định cư, chuyển đổi nghề nghiệp cho người nông dân theo hướng nâng mức đền bù, hỗ trợ tái định cư cho người nông dân, nhất là những người tự nguyện, khẩn trương thực hiện việc giao đất; chú trọng dạy nghề, truyền nghề, thực hành nghề, tạo đầu ra cho sản phẩm và tăng nguồn thu cho người nông dân với nghề được chuyển đổi.

Một số ý kiến khác cũng nêu vấn đề về gian lận thương mại, mà người dân khi tham gia thường chịu thiệt thòi và trong nhiều trường hợp không thể thu hồi được tài sản. Chẳng hạn như trong dịch vụ ký gửi cà phê ở Lâm Đồng,   nhiều chủ doanh nghiệp, đại lý phá sản đã khiến nhiều nông dân ký gửi cà phê mất trắng hàng chục tỷ đồng. Vì vậy, những vấn đề này nếu không được quy định rõ trong luật, cũng rất cần có vai trò quản lý của cơ quan Nhà nước trong việc bổ sung văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh giao dịch này. Chẳng hạn cần bổ sung: Khi cá nhân, tổ chức mở đại lý ký gửi cà phê, hồ tiêu, cần đóng một khoản tiền cá cược, để có tài sản đảm bảo trả cho nông dân nếu vỡ nợ, đồng thời cần có chứng minh năng lực, có tín thác, có giám sát để giảm thiểu rủi ro cho nông dân ký gửi nông sản.

Bà Nguyễn Hoàng Anh ở xã Đắk Djrăng, huyện Mang Yang (Gia Lai) bật khóc bất lực khi bị thiệt hại 500 triệu đồng vì chủ cơ sở ký gửi nông sản Nguyệt Tỉnh trên địa bàn xã (nơi bà ký gửi 10 tấn cà phê nhân và 2 tấn hồ tiêu) tuyên bố vỡ nợ năm 2016. Ảnh Hoàng Thanh.

“Thời điểm thích hợp để xem xét Luật Nông dân”

Đứng trước 5 “cái nhất” không vui vẻ gì của nông dân Việt Nam mà ông Nguyễn Quốc Cường – nguyên Chủ tịch BCH Trung ương Hội Nông dân Việt Nam từng nêu tại Đại hội XII của Đảng là “đông nhất, hy sinh đóng góp nhiều nhất, nghèo nhất, hưởng lợi từ đổi mới ít nhất và bức xúc nhiều nhất”, nhiều ý kiến phân tích rằng, việc điều chỉnh chính sách liên quan đến người nông dân hiện nay đã có trong nhiều luật. Ngay cả khi các điều luật  đó đươc ban hành nhiều năm rồi, thì số lượng những “cái nhất” đáng buồn trên vẫn chưa hề bớt đi với một giai cấp chiếm gần 2/3 dân số cả nước.

Nguyên nhân của thực trạng trên có nhiều, bao gồm có cả những điều cần luật hóa thì chưa có, và có cả những điều luật chưa sát hoặc chưa đi vào cuộc sống, chưa bảo vệ và hỗ trợ hiệu quả với nông dân. Trong bối cảnh ấy, vai trò của Hội Nông dân Việt Nam, của các vị Đại biểu Quốc hội đại diện cho tiếng nói nhà nông được trông đợi sẽ có tiếng nói mạnh mẽ hơn trên các diễn đàn của mình.

Bàn về vấn đề này, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Văn LuậtPhó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho rằng, trong thời gian tới, Hội Nông dân Việt Nam cần tập trung trí lực, nhân lực, tài lực để xây dựng dự án Luật Nông dân, bám sát thực tiễn cuộc sống của người dân, nhất là những khó khăn về vật chất và tinh thần mà người nông dân Việt Nam hiện nay đang phải đối mặt. Làm được như vậy, quyền lợi của người nông dân mới có đủ cơ sở pháp lý để hiện thực hóa trong thực tiễn.

Nêu ý kiến của mình, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Vân (Phó Chủ tịch Hội Nông dân huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái) cũng cho rằng, để bảo vệ người nông dân hiệu quả, thì bên cạnh yêu cầu người nông dân phải ý thức được mình đang cần gì, quyền lợi và nghĩa vụ của mình ra sao, thì Hội Nông dân Việt Nam phải tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ để bảo vệ và hỗ trợ nông dân hiệu quả hơn nữa. “Việc luật hóa nghĩa vụ, trách nhiệm, quyền lợi của người nông dân, cũng như luật hóa chức năng nhiệm vụ, vai trò của Hội Nông dân Việt Nam là điều cần thiết và cần làm sớm” – Đại biểu Nguyễn Thị Vân nói.

Đại biểu Quốc hội Đặng Hoài Tân cũng cho rằng, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam cần sớm hoàn thiện dự thảo dự án Luật Nông dân trình Chính phủ để Chính phủ trình Quốc hội xem xét đưa vào chương trình làm luật trong thời gian sớm nhất. Trong lần sửa đổi tới đối với Bộ Luật Dân sự, cũng cần khẳng định vai trò đại diện cho hội viên nông dân của tổ chức Hội để tạo điều kiện cho việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của hội viên nông dân một cách hiệu quả hơn.

 PGS.TS Phan Trung Hiền – Trưởng khoa Luật, Đại học Cần Thơ.

“Tôi cho rằng đây là thời điểm thích hợp để thảo luận dự án Luật Nông dân. Việc ban hành đạo luật này có nhiều ý nghĩa lớn như: Chi tiết hóa vai trò của Hội Nông dân trong việc bảo vệ hội viên nông dân; cân bằng giữa yêu cầu khuyến khích đầu tư và yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người nông dân; góp phần xây dựng hài hòa mối quan hệ giữa chính quyền địa phương, chủ đầu tư và người nông dân”.

 

Hải Quỳnh

 

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn, Tiêu điểmDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Vai trò Vitamin A và E với bò thịt

    Kết quả từ các cuộc điều tra của Đại học bang Washington về hội chứng suy yếu ở bò thịt đã thúc đẩy tập trung mới, nhấn mạnh tầm quan trọng của Vitamin A và E trong sự phát triển của bò thịt. Sự thiếu hụt trong một trong hai vitamin trên là nguyên nhân […]

  • Lời giải nào cho bài toán lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi

    Lạm dụng kháng sinh trong TĂCN đang là vấn đề nhức nhối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu hiện nay. Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, kháng sinh được đưa vào thức ăn không phải là con đường duy nhất. Vẫn tràn lan Một khảo sát của đơn vị nghiên cứu lâm sàng Đại học […]

  • Chú trọng tổng kết thực tiễn, nhân rộng mô hình

    Từ nhiều năm qua, Đăk Lăk được xem là tỉnh có nền kinh tế nông nghiệp khá vững chắc với các loại cây trồng chủ lực như cà phê, hồ tiêu, cao su… trong đó có vai trò Hội Nông dân các cấp trong tỉnh với việc chú trọng tổng kết thực tiễn, tích cực […]