12:39 - 25/10/2017

Lĩnh “thẻ vàng” từ EU: Hải sản Việt xuất khẩu khó khăn trăm bề

Rốt cuộc, sau thời gian cảnh báo, ngày 23/10, Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức quyết định “rút thẻ vàng” với hải sản Việt xuất khẩu (XK) sang thị trường này do những nghi ngờ về tình trạng đánh bắt hải sản trái phép. Với quyết định này, “trận đấu” XK của hải sản Việt trên đấu trường EU sẽ gặp nhiều khó khăn nếu không có hướng khắc phục hiệu quả.

Hình minh họa

Lường trước về việc EU “rút thẻ vàng” do không cải thiện kịp thời và đầy đủ các yêu cầu của EU về chống khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU fishing), từ giữa tháng 9/2017, Hiệp hội Chế biến và XK Thủy sản Việt Nam (VASEP) đã bắt đầu gửi công văn đến các doanh nghiệp (DN) chế biến và XNK hải sản để mời đăng ký tham gia “Chống khai thác IUU”.

Tính đến nay đã có 73 DN đăng ký tham gia chống khai thác IUU. Song, do “nước đến chân mới nhảy”, động thái này của VASEP vẫn không cứu vãn được tình hình khi EU đi đến quyết định cuối cùng như những gì mà họ đã cảnh báo.

Chuyện đã báo trước

Bản thông cáo báo chí của EU về việc “rút thẻ vàng” với hải sản Việt được Europa.eu trích dẫn, có cho biết: Quyết định của EU là kết quả của việc phân tích kỹ lưỡng và tính đến mức độ phát triển của Việt Nam. Đây là quyết định sau một thời gian dài thảo luận không chính thức với các cơ quan chức năng của Việt Nam từ năm 2012.

Bản thông báo cũng nhấn mạnh, từ 11 đến 26 triệu tấn thủy sản, tức là ít nhất 15% sản lượng đánh bắt trên thế giới, bị đánh bắt bất hợp pháp mỗi năm. Con số này có giá trị 8 – 19 tỷ Euro. Là nhà nhập khẩu thủy sản lớn nhất thế giới, EU không muốn đồng lõa với hoạt động này và không chấp nhận các sản phẩm này vào thị trường của mình.

Trên bản tin của hãng BBC có trích lời của Ủy viên về Môi trường, Các vấn đề Biển và Thủy sản của EU, Karmenu Vella, là phía Việt Nam cần gia tăng nỗ lực để EU nhanh chóng đảo ngược quyết định này. Sáu tháng là khoảng thời gian thử thách cho Việt Nam nếu như muốn EU rút lại quyết định này.

Giới chuyên gia từ VASEP nhận định, hải sản Việt XK sang EU trong thời gian tới chắc chắn sẽ gặp nhiều trở ngại và phát sinh thêm nhiều chi phí. Đơn cử, 100% containers hàng hải sản XK sang thị trường này sẽ bị giữ lại để kiểm tra nguồn gốc khai thác.

Điều này làm cho thời gian bị kéo dài 3 – 4 tuần/container. Riêng phí kiểm tra “nguồn gốc” là khoảng 500 bảng Anh/container, chưa kể phí lưu giữ cảng và hệ lụy kinh doanh của đối tác khách hàng.

Hệ lụy khó lường

Chưa hết, điều đáng lo là tỷ lệ lớn các container hàng bị từ chối, trả lại khá cao và tổn thất có thể lên đến 10.000 Euro/container. Như vậy, một “trận đấu khó” là điều dễ nhận thấy đối với hải sản Việt trên đấu trường EU trong thời gian tới.

Cần lưu ý, trong vấn đề đánh bắt hải sản bất hợp pháp tại Việt Nam, điều mà EU quan tâm là tình trạng một số tàu của ngư dân Việt Nam đánh bắt hải sản bất hợp pháp ở vùng biển các nước láng giềng.

Trước tình hình này, tháng 5/2017, Thủ tướng Chính phủ đã có Công điện số 732/CĐ-TTG về ngăn chặn, giảm thiểu và chấm dứt tàu cá và ngư dân Việt Nam khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài.

Vào tháng 8/2017, Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn (NN&PTNT), Bộ Ngoại giao và UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng đã tổ chức hội nghị để triển khai công điện này. Nên nhắc lại, từ đầu năm 2017 đến thời điểm đó, có 98 lượt tàu cá Quảng Ngãi bị các nước Philippines, Malaysia, Indonesia, Australia… kiểm soát, bắt giữ và xử lý.

Có thể Quảng Ngãi là một trong những dữ liệu khiến cho EU đi đến quyết định “rút thẻ vàng” với hải sản Việt XK vào thị trường này. Thực ra, không chỉ phía Việt Nam chịu mức phạt từ EU mà nhiều quốc gia láng giềng cũng từng gặp cảnh phạt “thẻ vàng” tương tự.

Đơn cử như Thái Lan, Philippines bị “thẻ vàng”, Campuchia bị “thẻ đỏ” (có thể bị cấm XK sản phẩm hải sản sang EU). Tất cả đều để lại những hậu quả nghiêm trọng cho ngành hải sản và XK.

Thứ trưởng Bộ NN&PTNT Vũ Văn Tám đề nghị thời gian tới, ngư dân cần thực hiện 100% cam kết không vi phạm vùng biển các nước. Các lực lượng kiểm ngư, cảnh sát biển cần tăng cường tuần tra, các tàu cá cần lắp đặt các thiết bị, phương tiện kết nối bờ để thông tin cho lực lượng chức năng, thực hiện giám sát hành trình khai thác thủy sản từ khi xuất bến đến khi trở về.

Ngoài ra, các địa phương cần thực hiện nghiêm Công điện 732/CĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ, tăng cường giáo dục, tuyên truyền luật biển cho ngư dân, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, chủ tàu, thuyền trưởng.

Phải thấy rằng việc tiếp cận thị trường EU không dễ dàng đối với các DN XK hải sản, mặc dù nhu cầu tiêu dùng thực phẩm hải sản là rất lớn và thị phần XK thủy hải sản của Việt Nam sang khu vực EU luôn ở mức cao.

Điều này đòi hỏi việc hiểu rõ các thông tin và yêu cầu của thị trường EU, trong đó có IUU, là rất quan trọng và cần thiết đối với các DN chế biến và XK hải sản sang châu Âu.
Còn trước mắt, hệ lụy hiện nay sau quyết định “rút thẻ vàng” của EU là XK hải sản Việt sang EU có thể sẽ sụt giảm do các khách hàng tại EU rất e ngại việc bị phạt theo quy định IUU.

Ngoài ra, nội chuyện thông tin hải sản Việt Nam bị EU cảnh báo được công khai trên các tạp chí và website chính thức của EU cũng như các hãng tin quốc tế cũng đủ làm xấu đi hình ảnh, uy tín, thương hiệu của hải sản Việt trong lúc này.

Khái quát IUU. Đồ họa: TN
Cảnh sát biển tham gia chống khai thác IUU

VASEP cho biết, sáng 24.10, Bộ Tư lệnh Cảnh sát biển VN và VASEP đã ký “Bản ghi nhớ hợp tác” nhằm đảm bảo trong việc cam kết chống lại khai thác IUU. Đây là quyết tâm của ngành thủy sản cùng Chính phủ và các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng nghề cá VN bền vững và quản lý hiệu quả. Việc hợp tác sẽ thực hiện 3 nội dung chính là hỗ trợ, trao đổi thông tin; tuyên truyền, đấu tranh chống khai thác bất hợp pháp; hoạt động hợp tác khác.

Thế Vinh

Chủ đề:
Tin cập nhật
Sự kiện
  • Nhiều điểm mới trong tổ chức của HĐND cấp tỉnh nhiệm kỳ 2021-2026

    Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính phủ và Luật Tổ chức chính quyền địa phương, tổ chức của HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 có sự thay đổi về số lượng đại biểu HĐND… Theo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Chính […]

  • Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các vua Hùng

    Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng nhân dịp Giỗ Tổ Hùng Vương năm Tân Sửu 2021 tại điện Kính Thiên (Đền Thượng) trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thuộc Khu Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Đền Hùng, tỉnh Phú […]

  • Giỗ Tổ Hùng Vương, gắn kết trái tim người Việt

    Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mãi mãi là biểu tượng của tinh thần dân tộc, cội nguồn sức mạnh, là cầu nối hữu hình cho niềm tin, niềm tự hào của người Việt về quá khứ hào hùng và hướng đến tương lai. Dù ai đi ngược về xuôi Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng 10 […]

Tam nông
  • Thái Bình: Lúa bị chuột phá hoại và trách nhiệm của doanh nghiệp

    Theo phản ánh của bà con nông ở tỉnh Thái Bình về nạn “chuột tặc” phá hại mùa màng, ngày 31/03/2021, Tạp chí điện tử Làng Mới có bài viết “Thái Thụy (Thái Bình): Nỗi lo “chuột tặc” của bà con nông dân”. Phóng viên đã có dịp trở lại địa phương này để tìm […]

  • Đổi mới để đồng hành hỗ trợ hội viên phát triển sản xuất

    Từ năm 2012 đến nay, Hội ND xã Long Phước liên tục là 1 trong những đơn vị cơ sở Hội dẫn đầu phong trào thi đua; nhận nhiều giấy khen, bằng khen của Hội ND TP. Bà Rịa, Hội ND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, T.Ư Hội Nông dân Việt Nam và UBND […]

  • Học làm nông nghiệp an toàn, thu nhập tăng cao

    Dạy nghề không chỉ góp phần hình thành nên “mỗi xã, phường một sản phẩm”, dạy nghề còn giúp cho nhiều bà con làm nghề nông nghiệp một cách an toàn, cho năng suất, hiệu quả, thu nhập cao hơn trước. Dạy nghề làm nông nghiệp an toàn, nông dân hưởng lợi Là huyện nằm […]