01:03 - 02/02/2018

Làng làm quỳ vàng duy nhất tại Việt Nam

Kiêu Kỵ là làng nghề truyền thống chuyên làm vàng quỳ thuộc đất Đông Ngàn, Kinh Bắc xưa (nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội). Đến Kiêu Kỵ hôm nay, từ xa đã nghe thấy những âm thanh đập quỳ vang vọng khắp xóm làng.

Ở làng Kiêu Kỵ hiện có hàng trăm hộ gia đình chuyên kinh doanh vàng quỳ, nhiều hộ sản xuất với quy mô lớn tới 20 thợ làm việc. Nhờ vậy, hàng trăm thanh niên và người cao tuổi trong làng có việc làm với thu nhập ổn định.

Anh Vũ Huy Giao, người dân làng nghề vàng quỳ Kiêu Kỵ đang miệt mài giã quỳ. Ảnh: Trịnh Bộ

Từ những thỏi vàng, bạc thật sẽ được đập cho dài và mỏng (gọi là đập diệp) có bề ngang 1 cm, được cắt thành những hình vuông nhỏ 1 cm2 rồi đặt vào lá quỳ. Lá quỳ có cạnh dài 4 cm được kén từ loại giấy dó (giấy làm tranh Đông Hồ) mỏng và dai, được “lướt” nhiều lần bằng mực tự chế làm bằng loại bồ hóng đặc biệt, trộn với keo da trâu, tạo cho giấy quỳ bền chắc.

Những tấm lá vàng được người dân làng nghề Kiêu Kỵ đặt vào những tấm giấy hình vuông . Ảnh: Trịnh Bộ

Bà Hoàng Thị Anh, vợ của nghệ nhân Lê Bá Tươi cho biết: “Để có được một quỳ thành phẩm đạt 490 lá thì cần trải qua đến gần 40 công đoạn khác nhau. Mỗi công đoạn đều có sự phức tạp riêng, chẳng hạn như phải nấu keo trộn bồ hóng, rồi đem đập, bóc, luộc mới có thể dùng được”.

Người thợ giỏi có thể đập một chỉ vàng dàn mỏng thành tấm lá vàng có diện tích hơn 1 m2. Muốn có một quỳ vàng, người thợ phải đập khoảng một giờ liên tục. Công việc này phải diễn ra xuyên suốt, nếu người thợ đập không đều tay hoặc chỉ ngưng một chút lá quỳ sẽ nguội dần và công việc này lại phải thực hiện lại từ đầu. Cho nên tính ra người thợ phải đập trên 400 nhát búa mới cho một quỳ vàng.

Lá vàng được đặt vào giữa những tấm giấy mực hình vuông để đem đi giã quỳ. Ảnh: Trịnh Bộ

Nghề làm vàng quỳ rất tinh xảo, tỉ mỉ, đòi hỏi nhiều thợ, kiên trì cần mẫn lao động với những thao tác và kỹ thuật. Từ việc xây lò kín và thấp, dùng mùn cưa trộn với keo da trâu, viên nhỏ đốt dưới chiếc nồi ang để tạo bồ hóng, làm mực “lướt” quỳ, vàng phải đập mỏng đều, không rách và chỉ cần lơ đãng một chút là búa quỳ sẽ đập vào ngón tay.

Ông tổ làng nghề Kiêu Kỵ hiện được thờ tại gian thờ tổ trong làng Kiêu Kỵ. Ảnh: Trịnh Bộ

Là một người gắn bó với nghề làm quỳ vàng, bạc từ nhỏ, nghệ nhân cao tuổi nhất làng Kiêu Kỵ – Lê Bá Vòng cho biết: “Từ 1 chỉ vàng đập mỏng thành 980 lá có diện tích lớn hơn 1 m2 thì chưa có ngành công nghiệp nào làm được, kể cả công nghiệp dát vàng của Nhật Bản. Chính vì vậy, cho đến nay, Kiêu Kỵ vẫn là làng duy nhất trong cả nước làm nghề này”.

Những gói quỳ thành phẩm. Ảnh: Trịnh Bộ

Có thể nói sản phẩm quỳ vàng, quỳ bạc của làng Kiêu Kỵ đã góp phần làm đẹp cho đời. Đó chính là cái đẹp tiềm ẩn, cái hồn trong mỗi pho tượng, bức tranh do người thợ làng nghề Kiêu Kỵ làm ra được khẳng định qua hàng trăm năm nay.

Trịnh Bộ

 

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Hỗ trợ nông dân trồng bưởi da xanh sử dụng chế phẩm vi sinh

    Nhằm tăng cường sự tham gia của người dân trong các phong trào phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, thời gian qua, các cấp Hội Nông dân tỉnh Điện Biên đã tích cực triển khai thực hiện các hoạt động tư vấn, hỗ trợ, dạy nghề cho […]

  • Bưởi đào Thanh Hồng – Hải Dương cho hiệu quả kinh tế cao

    Với chất lượng thơm ngon mang hương vị đặc trưng, bưởi đào Thanh Hồng đã khẳng định được giá trị của một loại trái cây đặc sản, trở thành một trong những thế mạnh và tiềm lực phát triển cây ăn quả của xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương. Hàng chục năm […]

  • Gỡ khó để chăn nuôi gắn với chế biến sâu và xuất khẩu

    Một trong những vấn đề đáng chú ý trong tuần qua chính là việc Bộ NN&PTNN tổ chức đánh giá kết quả chăn nuôi đến năm 2020 và xây dựng chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn mới. Nhiều chuyên gia đầu ngành cho rằng Việt Nam cần phải gỡ khó cho chăn nuôi, […]

Sự kiện
  • Trà Vinh: Xông đèn tiết kiệm điện cho thanh long trái vụ

    Vừa qua, tại tỉnh Trà Vinh, Hội Nông dân tỉnh Trà Vinh phối hợp với Công ty cổ phần Bóng đèn Phích nước Rạng Đông và Công ty cổ phần Greenfeed Việt Nam tổ chức Hội thảo: “Tổng kết mô hình xông đèn tiết kiệm điện cho thanh long trái vụ” và “Mô hình gà […]

  • T.Ư Hội NDVN: Học tập, quán triệt Nghị quyết Hội nghị T.Ư 11 Khoá XII của Đảng

    Ngày 14.11.2019, tại Hà Nội, Đảng bộ Cơ quan T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã tổ chức Hội nghị học tập, quán triệt nội dung Nghị quyết Hội nghị T.Ư 11 Khoá XII của Đảng và một số văn bản mới ban hành của Bộ Chính trị, Ban Bí thư T.Ư Đảng. Tham […]

  • Thúc đẩy nông dân tham gia chuỗi giá trị nông sản

    Ngày 11/11/2019, tại tỉnh Trà Vinh, Ban Kinh tế, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam phối hợp với Hội Nông dân tỉnh Trà Vinh tổ chức Hội thảo chuyên đề: “Nội dung, giải pháp Hội Nông dân tham gia xây dựng Nông thôn mới” và chuyên đề: “Hội Nông dân Việt Nam tham gia […]

Tam nông
  • Gỡ khó để chăn nuôi gắn với chế biến sâu và xuất khẩu

    Một trong những vấn đề đáng chú ý trong tuần qua chính là việc Bộ NN&PTNN tổ chức đánh giá kết quả chăn nuôi đến năm 2020 và xây dựng chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn mới. Nhiều chuyên gia đầu ngành cho rằng Việt Nam cần phải gỡ khó cho chăn nuôi, […]

  • Mục tiêu đến năm 2025: Cả nước có 85% xã đạt chuẩn về giao thông nông thôn

    Mục tiêu phấn đấu về giao thông nông thôn là đến năm 2025, cả nước có 85% xã đạt tiêu chí chuẩn về giao thông và đến năm 2030 là 100%. Nông thôn ngày nay thực sự chuyển mình, nhiều nơi trở thành miền quê đáng sống với cảnh quan môi trường sáng, xanh, sạch, […]

  • Giải pháp quan trọng là phát triển nông nghiệp công nghệ cao

    Phát triển một nền nông nghiệp xanh, sạch, nông nghiệp công nghệ cao (CNC), thân thiện với môi trường để tránh làm trầm trọng hơn tình trạng biến đổi khí hậu (BĐKH) là giải pháp quan trọng và mang tính chủ động nhất, là xu hướng chính trong tương lai. Đó là chia sẻ của […]