01:03 - 02/02/2018

Làng làm quỳ vàng duy nhất tại Việt Nam

Kiêu Kỵ là làng nghề truyền thống chuyên làm vàng quỳ thuộc đất Đông Ngàn, Kinh Bắc xưa (nay thuộc huyện Gia Lâm, Hà Nội). Đến Kiêu Kỵ hôm nay, từ xa đã nghe thấy những âm thanh đập quỳ vang vọng khắp xóm làng.

Ở làng Kiêu Kỵ hiện có hàng trăm hộ gia đình chuyên kinh doanh vàng quỳ, nhiều hộ sản xuất với quy mô lớn tới 20 thợ làm việc. Nhờ vậy, hàng trăm thanh niên và người cao tuổi trong làng có việc làm với thu nhập ổn định.

Anh Vũ Huy Giao, người dân làng nghề vàng quỳ Kiêu Kỵ đang miệt mài giã quỳ. Ảnh: Trịnh Bộ

Từ những thỏi vàng, bạc thật sẽ được đập cho dài và mỏng (gọi là đập diệp) có bề ngang 1 cm, được cắt thành những hình vuông nhỏ 1 cm2 rồi đặt vào lá quỳ. Lá quỳ có cạnh dài 4 cm được kén từ loại giấy dó (giấy làm tranh Đông Hồ) mỏng và dai, được “lướt” nhiều lần bằng mực tự chế làm bằng loại bồ hóng đặc biệt, trộn với keo da trâu, tạo cho giấy quỳ bền chắc.

Những tấm lá vàng được người dân làng nghề Kiêu Kỵ đặt vào những tấm giấy hình vuông . Ảnh: Trịnh Bộ

Bà Hoàng Thị Anh, vợ của nghệ nhân Lê Bá Tươi cho biết: “Để có được một quỳ thành phẩm đạt 490 lá thì cần trải qua đến gần 40 công đoạn khác nhau. Mỗi công đoạn đều có sự phức tạp riêng, chẳng hạn như phải nấu keo trộn bồ hóng, rồi đem đập, bóc, luộc mới có thể dùng được”.

Người thợ giỏi có thể đập một chỉ vàng dàn mỏng thành tấm lá vàng có diện tích hơn 1 m2. Muốn có một quỳ vàng, người thợ phải đập khoảng một giờ liên tục. Công việc này phải diễn ra xuyên suốt, nếu người thợ đập không đều tay hoặc chỉ ngưng một chút lá quỳ sẽ nguội dần và công việc này lại phải thực hiện lại từ đầu. Cho nên tính ra người thợ phải đập trên 400 nhát búa mới cho một quỳ vàng.

Lá vàng được đặt vào giữa những tấm giấy mực hình vuông để đem đi giã quỳ. Ảnh: Trịnh Bộ

Nghề làm vàng quỳ rất tinh xảo, tỉ mỉ, đòi hỏi nhiều thợ, kiên trì cần mẫn lao động với những thao tác và kỹ thuật. Từ việc xây lò kín và thấp, dùng mùn cưa trộn với keo da trâu, viên nhỏ đốt dưới chiếc nồi ang để tạo bồ hóng, làm mực “lướt” quỳ, vàng phải đập mỏng đều, không rách và chỉ cần lơ đãng một chút là búa quỳ sẽ đập vào ngón tay.

Ông tổ làng nghề Kiêu Kỵ hiện được thờ tại gian thờ tổ trong làng Kiêu Kỵ. Ảnh: Trịnh Bộ

Là một người gắn bó với nghề làm quỳ vàng, bạc từ nhỏ, nghệ nhân cao tuổi nhất làng Kiêu Kỵ – Lê Bá Vòng cho biết: “Từ 1 chỉ vàng đập mỏng thành 980 lá có diện tích lớn hơn 1 m2 thì chưa có ngành công nghiệp nào làm được, kể cả công nghiệp dát vàng của Nhật Bản. Chính vì vậy, cho đến nay, Kiêu Kỵ vẫn là làng duy nhất trong cả nước làm nghề này”.

Những gói quỳ thành phẩm. Ảnh: Trịnh Bộ

Có thể nói sản phẩm quỳ vàng, quỳ bạc của làng Kiêu Kỵ đã góp phần làm đẹp cho đời. Đó chính là cái đẹp tiềm ẩn, cái hồn trong mỗi pho tượng, bức tranh do người thợ làng nghề Kiêu Kỵ làm ra được khẳng định qua hàng trăm năm nay.

Trịnh Bộ

 

Chủ đề:
Tin cập nhật
  • Giá cà phê xuống dưới 36.000 đồng/kg

    Giá cà phê nhân xô các tỉnh Tây Nguyên giảm mạnh 800 – 900 đồng xuống mức thấp nhất 1 tuần ở 35.300 – 36.000 đồng/kg (sáng 24/5). Tại cảng TP.HCM, cà phê robusta mất thêm 39 USD chốt tại 1.611 USD/tấn (FOB). Thị trường cà phê robusta thế giới tuột dốc đẩy thị trường […]

  • Việt Nam vẫn nằm trong số những quốc gia thiếu i ốt

    Theo ông Lê Danh Tuyên, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, Bộ Y tế, Việt Nam vẫn nằm trong số những quốc gia đang chịu ảnh hưởng nặng nề của việc thiếu i ốt, do vậy khuyến nghị người dân nên bổ sung i ốt vào thực phẩm ăn hàng ngày, bên cạnh đó theo ông […]

  • Khi người Việt còn khoái…chim to dần !

    Báo Tuổi Trẻ dẫn South China Morning Post (Hong Kong) ngày 21-5 cho biết, Tập đoàn  Yintai có trụ sở ở Bắc Kinh vừa sa thải ông Thẩm Kiếm Bình, Phó chủ tịch “Yintai in77”- một công ty con của họ khi phát hiện ông Thẩm khoe trên mạng đã ăn món chế biến từ tê […]

Sự kiện
  • Bảo vệ người tố cáo thế nào?

    Việc mở rộng hình thức tố cáo qua điện thoại, email vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau khi Quốc hội thảo luận về Luật tố cáo (sửa đổi) vào sáng nay 24/5. Cần mở rộng Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định, qua thảo luận, kết quả lấy […]

  • Tranh luận sôi nổi về Luật đặc khu

    Thảo luận tại Hội trường sáng 23/5 về Dự thảo Luật Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt (Luật đặc khu) tuy còn một số ý kiến khác nhau, nhưng đa số ĐBQH đều ghi nhận những tiếp thu, chỉnh sửa của Cơ quan soạn thảo và cho rằng, sau khi tiếp thu […]

  • Bảy nhiệm vụ, giải pháp cải cách tiền lương

    Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 21/5/2018 của Hội nghị Trung ương 7, Khóa XII về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp, trong đó nêu rõ 7 […]

Tam nông
  • Sung Mỹ – dễ trồng, lợi nhuận cao

    Cây sung Mỹ là loại cây ưa khí hậu nóng khô, thích hợp với độ ẩm thấp và dễ trồng, chỉ cần có đất và lượng nước đủ là cây sẽ sống và phát triển. Nhưng để được trái sung ngọt thì cần phải nắm vững kỹ thuật trồng, đảm bảo đủ lượng nước, lượng […]

  • Làm giàu từ măng tây xanh

    Cây măng tây xanh (MTX) “bén rễ” trên vùng đất An Hải, huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận 8 năm trước, đến nay sản phẩm trở thành mặt hàng rau sạch cao cấp với thương hiệu đặc thù của vùng nắng gió, luôn “hút hàng” không kịp cung cấp cho những siêu thị ở các […]

  • Trồng giống dừa thấp, thu lãi cao

    Lâu nay, nhắc đến cây dừa người ta thường nghĩ đến xứ sở Bến Tre. Thế nhưng, hiện nay ở TPHCM cũng có một số địa phương trồng dừa. Giống dừa nông dân TP trồng có dạng thấp lùn, nhưng lại cho thu nhập khá cao. Đó là dừa xiêm đỏ (giống Malaysia), đang được […]