08:51 - 29/04/2019

Lá chuối, túi nylon và góc nhìn của Hội

Đầu tháng 4 vừa rồi, người tiêu dùng Việt Nam khá ngạc nhiên khi thấy nhiều siêu thị lớn dùng lá chuối gói rau củ. Câu chuyện này đã tạo được cảm hứng cho lãnh đạo Trung ương Hội Nông dân Việt Nam (TƯ Hội NDVN) khi nó được đặt vào một góc độ tiếp cận có ý nghĩa to lớn hơn.

Nhưng trước khi vào câu chuyện của Hội, mời bạn đọc điểm qua câu chuyện khác có sự trải nghiệm trực tiếp của người viết bài này.

Năm giờ rưỡi sáng, sau một đêm sóng lớn dồn về, bãi biển Mũi Né, bờ biển thơ mộng gần bờ kè khu phố 2, đường Nguyễn Đình Chiểu, thành phố Phan Thiết (Bình Thuận) có rất nhiều rác đọng lại khi triều xuống. Hầu hết trong đó là rác thải nylon đen, trắng đục và xám xịt. Mấp mé chân sóng vẫn còn lơ lửng túi nylon như những con sứa dập dờn. Thi thoảng có khách du lịch Châu Âu đi thể dục sớm ở mép nước, rút điện thoại chụp ảnh đống rác rồi lại đi qua!

Khoảng 6 giờ, anh Bảy cùng một nhóm nhân viên khách sạn mặt tiền biển này đang gom rác lại thành từng đống trước khi cho vào bao nylon đen để khuân lên bờ. Dù mặt trời vừa nhú, nhưng trên gương mặt anh, mồ hôi đã nhễ nhại: “Toàn dân mình hại mình không à! Túi nylon bị liệng ra sông, rồi chảy ra biển, dập dờn không biết bao nhiêu ngày rồi tấp vào đây…” – anh nói với tôi khi tôi vừa xuống bãi và cùng gom rác nylon với anh.

Việc nhặt túi nylon ở bãi biển không hề nhẹ nhàng như ở bãi rác! Rất nhiều túi nylon, bao tải nilon đã bị buộc thắt hờ, do quá trình sóng đánh dập dồi, cát chui vào đó khá nặng. Để giúp người gom và vận chuyển lên bờ tiết kiệm công sức, người gom phải gỡ nút buộc và giũ cát trong từng bao nylon, bao tải đó ra bãi. Có một số còn có xác động vật chết trong đó như mèo, gà đang phân hủy. Chị Dung, một phụ nữ trẻ nói vui với tôi: “Phải chi khi vứt túi nylon xuống nước, họ đừng có buộc lại, mình đỡ công giũ cát, người vận chuyển đỡ nặng rất nhiều”.

Tôi ngẫm mãi về câu nói đó! Đúng vậy! Nhưng nếu làm được “chuyện nhỏ” đó, thì mỗi người hoàn toàn có thể làm thêm một chút “việc nhỏ” nữa là bỏ rác đúng chỗ.

Người dân xã Trung Châu (Đan Phượng, Hà Nội) thu hoạch lá chuối bán cho siêu thị. Ảnh KV-ĐH.

“Lá chuối” – từ Thái Lan đến Việt Nam

Một thông tin “liên quan xa” đến đống rác trên bãi biển mà chúng tôi vừa kể. Vào tháng 3 vừa rồi, Tạp chí Forbes có thông tin về một chuyện thú vị từ siêu thị Rimping (Chiang Mai, Thái Lan). Đó là việc họ dùng lá chuối để bao gói rau củ tươi thay thế cho túi nylon sử dụng một lần. Đây là một cách làm rất hay để giảm rác thải nhựa ra môi trường, một vấn đề gây đau đầu không chỉ tại Thái Lan, mà đối với rất nhiều nước trên thế giới.

Rất nhanh, cách làm này đã được các siêu thị Việt Nam ứng dụng. Vào đầu tháng 4 vừa rồi, người tiêu dùng Việt Nam thấy ngay được sự chủ động của doanh nghiệp phân phối, khi nhiều siêu thị, chuỗi siêu thị lớn tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng đã sử dụng lá chuối tươi để gói rau củ, trông rất mát mắt và thân thiện. Cách làm này ngay lập tức nhận được phản hồi tích cực, đích thân Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có thư biểu dương, ghi nhận.

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Việt Nam xếp thứ 17 trong 109 quốc gia có mức độ ô nhiễm rác thải nhựa lớn nhất thế giới; đứng thứ 4 châu Á về phát sinh nhiều chất thải nhựa, chỉ sau Trung Quốc, Indonesia, Philippines. Ước tính, trung bình mỗi người sử dụng, thải bỏ 1 túi nylon/ngày, mỗi năm có khoảng hơn 31,4 tỉ túi nylon bị thải ra nhưng chỉ có khoảng 17% trong số này được tái sử dụng. Theo thống kê, mỗi hộ gia đình Việt Nam thải ra hơn 1 túi nylon/ngày. Như vậy, hàng triệu túi nilon được sử dụng và thải ra môi trường hằng ngày. Chỉ riêng 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP.HCM, trung bình một ngày đã thải ra môi trường khoảng 80 tấn nhựa và túi nylon. Khi thải ra môi trường, vật liệu này phải mất hàng trăm năm mới phân hủy hết, chưa kể việc nó làm chết các loài cá ăn phải chúng. Ví dụ đáng nhớ gần đây là chuyện một con cá voi ở biển Philippines đã chết vào ngày 16.3.2019 do ăn tới 40kg rác thải nhựa vào bụng, vì chúng tưởng là sứa – món ăn quen thuộc của cá voi.

Cách sử dụng lá chuối như các siêu thị nói trên, hay cách dùng làn nhựa đi chợ, hay dùng lá dong, lá sen… gói thực phẩm như chợ quê trước đây, hoặc dùng những vật liệu tự hủy nhanh sau khi trả về tự nhiên có thể   được coi là “giải pháp từ gốc” trong việc giải quyết vấn nạn rác thải nhựa. Nếu trào lưu này thành công và cuốn hút được bậc cha mẹ trong mỗi gia đình làm gương thấu đáo cho con, thì chắc chắn sẽ góp phần hình thành “giải pháp từ dưới rễ”, đó là gieo cấy vào tiềm thức con trẻ những thói quen sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường. Và hi vọng trong thời gian không quá xa, sẽ không còn thấy những đống rác thải nhựa vô duyên trên bờ biển hay bất cứ nơi nào khác.

Góc nhìn của Lãnh đạo Trung ương Hội

Trở lại câu chuyện bao gói nông sản, thực phẩm bằng lá dong, lá chuối, khi nhìn từ góc độ người cung cấp nguồn nguyên liệu, có thể dễ dàng thấy đây là một cơ hội cho những người nông dân trồng chuối, trồng lá dong hay những loại lá khác “đảm nhiệm” được nhu cầu và mức giá thu mua của các siêu thị. Khi xã hội có “cầu”, thì ắt sẽ có “cung”. Và trên cùng một thửa đất, nếu trước đây chỉ trồng chuối bán quả thì nay lại thêm một nguồn thu hoạch nữa từ lá; trước đây chỉ trồng lá dong bán vào dịp Tết, thì nay lại có thể phát triển và bán hàng quanh năm!

Các siêu thị nhập cuộc cơn lốc gói thực phẩm bằng lá chuôi. Ảnh N.T.

Tuy nhiên, có đầu ra tiềm năng, không phải là người nông dân sẽ “nhặt được tiền” dễ như ăn kẹo. Trong thời đại giao thương ngày nay, mô  hình làm ăn đơn lẻ từng gia đình sẽ khó mà đáp ứng được số lượng đơn hàng lớn cũng như giá mua vào “rất cạnh tranh” của các siêu thị. Do đó, cần phải có sự liên kết của “các nhà”, cần phải tham gia kinh tế tập thể, sản phẩm đồng bộ và đáp ứng khối lượng thời gian, kích cỡ quy chuẩn và chất lượng hẳn hoi…

Nhìn từ góc độ tổ chức Hội Nông dân Việt  Nam, có một vài câu hỏi được đặt ra: Liệu tổ chức Hội, chính xác hơn là các lãnh đạo của các cấp Hội có để ý đến trào lưu nhiều ý nghĩa này? Với mục đích, tôn chỉ của mình, Hội ứng xử với câu chuyện cung – cầu tính kinh tế- xã hội này như thế nào? Việc tập hợp và tổ chức cho hội viên sản xuất, kinh doanh “lá dong, lá chuối” một cách bài bản, hiệu quả có xứng đáng để Hội – ít nhất là từ cấp tỉnh trở xuống –  đưa vào lịch trình của năm 2019 hay không?

Không phải chờ đến khi các siêu thị bắt đầu dùng lá chuối gói rau, thì Hội NDVN mới đề cập đến. Trước đó, lãnh đạo Trung ương Hội NDVN, thông qua nghiên cứu, tìm hiểu một số mô hình trồng và kinh doanh lá dong gói hàng hóa ở ngoại ô TP. Hà Nội đã rất quan tâm đến hướng sản xuất thay thế một phần bao gói cho túi nilon trên thị trường. Ngay phiên họp BCH Trung ương Hội NDVN lần thứ 2 khóa VII vào ngày 1 và 2.4.2019, đồng chí Thào Xuân Sùng – Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch BCH Trung ương Hội NDVN đã biểu dương nhấn mạnh đến cách làm hay của nông dân Hà Nội. Chủ tịch Thào Xuân Sùng lưu ý các đồng chí Ủy viên BCH Trung ương Hội lưu ý nghiên cứu, tìm hiểu thực tiễn sinh động để tổng kết và với trách nhiệm của tổ chức Hội, cần chủ động xây dựng những hướng đi tương tác hiệu quả đối với trào lưu này.

Cung cấp lá dong, lá chuối để giảm bớt sản xuất và phát thải túi nylon    ra môi trường là cơ hội mới của hội viên nông dân trong việc hợp tác với doanh nghiệp (siêu thị, nhà hàng, các công ty thu mua trung gian…). Đây cũng là việc có ý nghĩa đối với không ít địa phương trong “chuyển đổi” cơ cấu cây trồng. Đối với tổ chức Hội, sẽ có việc liên quan đến hình thành các chi hội nghề nghiệp; liên quan đến tập hợp, tuyên truyền và hướng dẫn một bộ phận hội viên nông dân tham gia sản xuất mặt hàng mới này; liên quan trong việc đại diện cho quyền và lợi ích hội viên nông dân trước các mối quan hệ giữa từng nhà trong “6 nhà”, nhất là mối quan hệ với doanh nghiệp phân phối nông sản.

Nếu câu chuyện “lá dong, lá chuối” được triển khai thành công với sự tham gia chủ động, sáng tạo và có hiệu quả, tổ chức Hội cũng như các hội viên sẽ có dịp củng cố thêm kinh nghiệm, làm mới tư duy tiếp cận đối với những câu chuyện đồng dạng hoặc những vấn đề mới hơn trong tương lai.

Hoàng Sơn

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn trònDanh mục
Tin cập nhật
Sự kiện
  • Yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các hành vi vi phạm trên vùng biển của Việt Nam

    Ngày 19/7/2019, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị bình luận về phát biểu của Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 17/7/2019 liên quan đến diễn biến ở khu vực Biển Đông, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh. Trong những ngày qua, […]

  • Hội nghị quốc tế Geneva năm 1954 về Đông Dương

    Ngày 21/7/1954, Hội nghị quốc tế Geneva năm 1954 về Đông Dương kết thúc bằng Hiệp định đình chỉ chiến sự ở Đông Dương, trở thành một sự kiện quốc tế lớn, một mốc quan trọng trong lịch sử ngoại giao Việt Nam. Nhân dịp kỷ niệm 65 năm ngày ký Hiệp định, xin giới […]

  • Họp báo trước thềm Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai lần thứ X

    Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (UBMTTQ) Việt Nam tỉnh Gia Lai vừa tổ chức Họp báo thông tin, tuyên truyền Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam tỉnh Gia Lai lần thứ X, nhiệm kỳ 2019 – 2024. Tại buổi họp báo, ông Nguyễn Thành Nuôi, Phó Chủ tịch Thường trực […]

Tam nông