13:19 - 21/07/2020

“Khủng hoảng nông nhàn” vì công nghệ

Gần đây bà con nông dân miền Trung được một doanh nghiệp hỗ trợ giải pháp bón phân bằng thiết bị bay không người lái. Tuy nhiên, không ít bà con nông dân lại tỏ ra ngần ngại, khi kết quả áp dụng công nghệ giúp nâng cao năng suất nhưng lại tạo áp lực với thời gian nông nhàn của họ.

Nông dân lo lắng đặt câu hỏi về giải pháp xử lý thời gian nông nhàn cho họ.

Hơn 2 năm qua, Tập đoàn Lộc Trời (An Giang) đã hỗ trợ nông dân một số tỉnh miền Trung thay đổi tập quán canh tác trên đồng ruộng. Giải pháp của họ là đẩy mạnh các mô hình dịch vụ và giải pháp nông nghiệp tiến bộ, hỗ trợ nông dân tăng hiệu quả lao động và chất lượng nông sản. Trong đó, việc đưa các thành tựu khoa học kỹ thuật tiên tiến, ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất nông vụ được doanh nghiệp chú trọng. Mô hình dùng thiết bị bay không người lái (drone) phục vụ phun tưới thuốc bảo vệ thực vật trên đồng là một trong những giải pháp tích cực của Lộc Trời, đã triển khai rộng rãi ở đồng bằng sông Cửu Long. Đến nay, Tập đoàn này đang phục vụ hơn 3 ngàn hecta lúa cho bà con nông dân vùng này.

Tại buổi trình diễn drone phun phân bón lá ở xã Bình Trung (Thăng Bình, Quảng Nam) cuối tháng 6/2020 vừa qua cho thấy, bà con nông dân tham dự đều rất phấn khởi và hào hứng. Cũng như những nông dân Quảng Trị, Bình Định, Khánh Hòa từng chứng kiến trình diễn, họ tin tưởng công nghệ và thiết bị mới này sẽ đem lại lợi ích thiết thực to lớn cho nhu cầu canh tác nông nghiệp.
Theo thống kê đã được doanh nghiệp này kiểm chứng, một thiết bị drone có thể phục vụ phun thuốc bảo vệ thực vật từ 20 – 25ha lúa/ngày, tương đương với 500 công phun thuốc thủ công của bà con miền Trung và 250 công của bà con miền Nam.

“Một ngày làm bằng 500 người, thiết bị này rõ ràng giúp tăng năng suất lao động lên rất nhiều lần, nhất là trong cảnh thiếu sức lao động trẻ hiện nay ở nông thôn. Đó là chưa kể những lợi ích về tránh lãng phí dư lượng thuốc bảo vệ thực vật khi phun bằng tay, tránh gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng sức khỏe bà con. Hiệu quả phun bằng thiết bị bay cũng tăng lên do lượng thuốc phun ra chính xác, không bị chồng lẫn diện tích, mật độ đều hơn, dạng hạt sương nhỏ giúp bám tốt vào mặt lá và thấm sâu vào nách lá, thân cây” – ông Võ Văn Nghi, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Nam nhìn nhận.

Việc sử dụng drone phun thuốc trừ sâu đã được một số tập đoàn lớn về nông nghiệp của nước ta đưa vào ứng dụng, kể cả một số doanh nghiệp Quân đội. Có thể thấy, những lợi ích của ứng dụng công nghệ vào canh tác nông nghiệp như vậy là rất rõ ràng, và được đông đảo bà con nông dân tán thưởng nhiệt liệt. Có điều, khi phát biểu thẳng thắn về hiệu quả công tác mang lại, không ít bà con nông dân thắc mắc: Một khi việc canh tác đã hiện đại hóa, máy móc toàn bộ, khép kín toàn bộ, thì thời gian nông nhàn của chúng tôi sẽ tính thế nào, và có thật sự mang lại hiệu quả như ý cho chúng tôi?

Câu hỏi này khá bất ngờ, nhưng xứng đáng được đưa ra!

Một chủ nhiệm HTX nông nghiệp tại Thăng Bình (Quảng Nam) bình luận rằng, ý kiến này thật sự là câu hỏi hóc búa, nhất là với những hợp tác xã (HTX). Mô hình HTX mới được các tập đoàn đầu tư lớn như Lộc Trời đưa ra, là hỗ trợ công tác quản lý, định hình nên những chuỗi dịch vụ có giá trị, giúp việc canh tác, sản xuất hiệu quả hơn. Không chỉ đi từ giải quyết bài toán giống cây trồng làm sao cho hiệu quả, giúp tăng năng suất và chất lượng nông sản, các đơn vị đầu tư hợp tác này còn kiến tạo những chuỗi giá trị mới, tìm cách bảo toàn đầu vào đầu ra cho nông sản Việt, giúp người nông dân bớt cơ cực trên đồng ruộng.

Song, câu chuyện một ông nông dân hàng ngày ra đồng khi đã có drone làm giúp, ông sẽ làm gì thêm? Việc bình thường của ông trước đó là dùng sức lao động thủ công làm việc như tát nước, làm cỏ, phun thuốc… Chỉ riêng việc phun phân bón lá, mỗi sào lúa, trước đây ông mất 1 ngày trời. Có điều, việc đó luôn được gia đình coi là lao động có công. Vậy nên, khi gia nhập mô hình HTX mới, có những dịch vụ khép kín, giúp tăng năng suất, hiệu quả canh tác, ông sẽ rơi vào tình trạng “khủng hoảng nông nhàn”.

Một chiếc drone giúp giảm 500 công lao động mỗi ngày, có nghĩa là dư ra 500 lao động nông nhàn trong ngày đó. Làm sao giải quyết bài toán này, không để những người nông dân lúng túng vì không biết dùng thời gian tiết kiệm được từ quy trình canh tác với công nghệ mới, đó là vấn đề rất đáng quan tâm, cần sớm tìm ra lời đáp. Nếu không, người nông dân có thể sẽ vì lợi ích cụ thể khi sử dụng thời gian nông nhàn của mình, mà ngại nghĩ đến những thành quả công nghệ hiện đại.

Đông đảo bà con nông dân hào hứng theo dõi trình diễn thiết bị drone phun thuốc bảo vệ thực vật trên đồng ruộng.

Trước vấn đề này, đại diện sở NN&PTNT tỉnh Quảng Nam cũng cho rằng, không hề đơn giản để vận động bà con nông dân ủng hộ ngay các mô hình HTX hay tổ hợp tác mới. Lâu nay, bà con nông dân thuần túy chỉ nghĩ đến mảnh ruộng gia đình mình, bà con thân thuộc hay tộc họ của mình. Do đó, vận động họ tham gia các HTX dạng dồn điền đổi thửa, nhằm tạo diện tích canh tác rộng hơn, thuận tiện cho việc áp dụng các dịch vụ công nghệ hiện đại, như phun tưới bằng drone, thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp… ban đầu sẽ có những trở ngại nhất định. Nhiều nông dân còn bày tỏ, khi tất cả đều là thuê khoán lao động, dùng công nghệ và quản lý mới, thì lợi nhuận thu lại trên cánh đồng của họ “có vẻ không cao” và cảnh dư dả nông nhàn là bất lợi. Cho nên, không ít người không mặn mà việc tìm kiếm các dịch vụ công nghệ tốt hơn, và hệ lụy kéo theo có thể là sức lao động trên đồng ruộng vẫn quanh quẩn với cảnh “vác cuốc ra đồng, xách thùng ra mương”…

Xem ra, sự thích ứng với công nghệ mới trong nông nghiệp không đơn giản chỉ cậy vào trình độ tính toán hay nhận thức, mà cần thiết phải giúp nhà nông giải quyết cả về hướng sử dụng thời gian nông nhàn dôi dư ra một cách hiệu quả. Gốc rễ của câu chuyện này nằm ở tâm lý con người. Việc thay đổi thói quen cũ đã hình thành trong tiềm thức từ cả ngàn đời nay, luôn là việc không hề dễ dàng trong ngày một, ngày hai.

Vì vậy, cần có góc nhìn bao dung và chia sẻ với nhà nông để có giải pháp giúp họ từng bước mở lòng đón nhận công nghệ mới.

“Một khi việc canh tác đã hiện đại hóa, máy móc toàn bộ, khép kín toàn bộ, thì thời gian nông nhàn của chúng tôi sẽ tính thế nào, và có thật sự mang lại hiệu quả như ý cho chúng tôi?”
(Băn khoăn chung của một số nông dân Quảng Nam)

Bài, ảnh: Nguyên Đông

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Bàn tròn
Tin cập nhật
  • Công điện khẩn ứng phó với mưa lũ ở miền Trung và ATNĐ đang mạnh lên thành bão

    Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng, chống thiên tai – Ủy ban Quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn vừa phát đi công điện khẩn ứng phó với mưa lũ ở miền Trung và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) đang mạnh lên thành bão. Hiện nay, đã xuất […]

  • Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc: Không để dân ‘màn trời, chiếu đất’

    Thủ tướng yêu cầu các lực lượng phải sẵn sàng hơn nữa để cứu dân trên tinh thần “không được để dân đói rét, không để dân màn trời, chiếu đất”; tích cực cứu hộ, cứu nạn, nhưng phải đảm bảo an toàn. Chiều 19/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn […]

  • 56 người chết và mất tích do mưa lũ ở Quảng Trị

    Đến sáng nay (19/10), tại tỉnh Quảng Trị đã ngớt mưa, nhiều nơi mưa rải rác, nước trên các sông vẫn còn cao, nhiều nơi còn ngập sâu. Mưa lũ ở Quảng Trị đã làm 56 người chết và mất tích. Hàng chục tuyến đường bị sạt lở nghiêm trọng gây khó khăn cho công […]

Sự kiện
Tam nông