16:32 - 28/05/2017

Hàng nghìn hộ dân mua nước sinh hoạt từ một cống nước ngầm

Nước sạch cho dân cư nông thôn và vệ sinh môi trường là một trong những tiêu chí quan trọng, được chương trình xây dựng NTM quan tâm hàng đầu. Thế nhưng hàng chục năm nay người dân nhiều xã ở Nam Đàn-Nghệ An phải sống trong cảnh thiếu nước sinh hoạt.

Phóng viên Làng Mới đã về xã Nam Kim, Khánh Sơn, Nam Trung,… Nam Đàn-Nghệ An để tìm hiểu thực trạng vì sao hàng chục năm nay người dân của nhiều xã trên địa bàn huyện Nam Đàn lại thiếu nước sinh hoạt, khi mà huyện có nguồn nước ngọt lớn là dòng sông Lam chảy qua, cũng như nguồn nước ngầm dồi dào từ khe suối. Vào xã thì được biết dân không phải là không có nước sinh hoạt mà do nguồn nước giếng khoan bơm lên bị nhiễm sắt, dân không dùng để ăn uống được

Qua quan sát, dọc tuyến quốc lộ 15 thuộc hai xã Nam Kim, Khánh Sơn có gần chục điểm tập kết bán nước sinh hoạt nguồn nước cống khe kẹp cho người dân. Mỗi điểm bán nước từ sáng tới chiều tối luôn nườm nượp người vào mua nước, người thì dùng xe máy người dùng ô tô, thùng phi, can nhựa to nhỏ… chở nước sinh hoạt về. Mỗi thùng, can nước 10 lít tính phí 1 ngàn đồng.

Điểm bán nước được người dân cho là nước sạch từ khe nguồn trên núi chảy xuống

 Nhiều hộ ở xã Khánh Sơn Nam Đàn, hiện đang phải mang can, xô đi mua nước phục vụ ăn uống. Việc khoan giếng ở đây chỉ cần 5 đến 7m là có nước, nhưng không dùng được. Chị Liên người dân ở xã cho biết: “Nước giếng khoan nếu để lắng cũng dùng được, nhưng một thời gian thì mọi người trong nhà đều bị bệnh ngoài da và rụng tóc. Dùng nước giếng để om chè thì nước chuyển sang màu đen đặc, hoặc nếu để quên gáo múc nước bằng nhựa trong thùng qua đêm, đến sáng mai sẽ có một lớp trơn nhầy bám phía ngoài ”.

Hầu hết giếng khoan ở đây bơm nước lên đều có màu đỏ ngầu. Khi các cơ quan về thẩm định, bà con mới biết rằng nước có quá nhiều sắt và tạp chất. Năm 1997, xã có dự án cung cấp nước sạch của Nhật Bản tài trợ, nhưng như anh Nguyễn Viết Thiện nhà ở ngay sát công trình này cho biết: “Năm đó có 6 công nhân được điều về khoan giếng tại xóm 9, Khánh Sơn, sau một tháng rưỡi đã khoan được hơn 100m. Thế nhưng từ đó đến nay, không hiểu lý do gì dự án ngừng triển khai. Các xã lân cận như Nam Trung cũng vậy”. Hiện nay, nguồn nước duy nhất người dân sử dụng là từ khe Kẹp là nguồn nước sạch, ngọt và tinh khiết.

Người dân ở xung quanh cống cũng tự đào giếng lấy nước ngầm cống kẹp bán

Đến nay, huyện Nam Đàn đầu tư xây dựng 3 nhà máy nước sạch ở các xã Nam Giang, Nam Cát và thị trấn. Tuy nhiên, nhà máy nước ở Nam Cát vẫn chưa thể đưa vào sử dụng vì thiếu kinh phí và chưa đồng bộ. Tìm hiểu tại 4 xã đã “cán đích” nông thôn mới của huyện là Kim Liên, Nam Cát, Nam Trung và Nam Giang thì có tới 3 đơn vị “đau đầu” về vấn đề nước sạch theo chuẩn Bộ Y tế. Để giải quyết nhu cầu nước sạch cho dân, hai xã Nam Trung, Hồng Long cách đây không lâu đã có chính sách cho dân vay vốn hỗ trợ lãi suất, mỗi hộ 8 triệu đồng xây bể chứa nước mưa.

Còn xã Nam Cát, theo ông  Đồng – Phó Chủ tịch xã: “Hiện tại người dân trong xã vẫn sử dụng nguồn nước mưa là chủ yếu. Hầu như gia đình nào cũng xây dựng bể chứa nước từ 2 đến 15 khối. Hiện, xã đang học cách làm của Kim Liên, lắp đặt hệ thống dẫn nước từ Nhà máy nước ở xã Nam Giang để cung cấp nước sạch cho người dân. Xã vận động bà con đóng góp mỗi hộ 1,460 triệu đồng để xây dựng hệ thống ống dẫn. Đến nay, trong 1.538 hộ của Nam Cát đã có 70% đăng ký, dự kiến trong tháng 11 này sẽ bắt đầu triển khai lắp đặt”.

Thế nhưng, chỉ những xã lân cận 2 nhà máy nước nói trên mới làm theo cách đó, còn các xã khác trong huyện thì không dễ vì địa hình cách xa, nguồn kinh phí lớn. Điều quan trọng hơn là công suất hai nhà máy trên không thể đủ cấp nước cho toàn bộ 23 xã của huyện. Vì nhiều khó khăn, các vùng như xóm Bàu hay Tân Hoàng xã Nam Trung vẫn  phải khoan nước “gạch cua” xây bể lọc để dùng, các trường học trích quỹ mua nước lọc, nước đóng chai, đóng bình cho giáo viên, học sinh sử dụng, nhưng cũng không dám chắc nguồn nước đóng bình có đủ tiêu chuẩn hay không (?) và về lâu dài, điều này ảnh hưởng đến chi phí của người dân.

Bảng nội quy với nhiều quy đinh về vệ sinh bảo vệ nguồn nước cũng như bảng giá bán nước của UBND xã Khánh Sơn.

Theo anh Nguyễn Phúc Hoàng – Chuyên viên văn phòng Nông thôn mới huyện, tình trạng thiếu nước sạch vùng nông thôn đang diễn ra khá phổ biến ở Nam Đàn, nhất là vùng “5 Nam” (gồm 5 xã Nam Trung, Nam Cường, Nam Phúc, Nam Kim và Khánh Sơn). Có 2 quy chuẩn được đề ra, đó là nước hợp vệ sinh theo chuẩn quốc gia và nước sạch theo chuẩn của Bộ Y tế. Hiện tại, đa phần người dân đang dùng nguồn nước hợp vệ sinh theo chuẩn quốc gia tức là không màu, không mùi, không vị (dùng trực quan để đánh giá). Còn nước sạch theo chuẩn Bộ Y tế thì được nhà máy nước xử lý và đạt 14 tiêu chí đề ra, đây là nguồn nước còn thiếu trầm trọng đối với cư dân vùng nông thôn.

Có 2 nguyên nhân khiến vấn đề cung cấp nước sạch cho người dân nông thôn gặp khó khăn, đó là vấn đề kinh phí và nguồn nước cung cấp cho nhà máy vận hành. Việc triển khai các dự án xây dựng nhà máy nước hay lắp đặt hệ thống dẫn nước đều cần rất nhiều tiền, trong khi Nhà nước thiếu dự án đầu tư còn nguồn vốn huy động từ dân lại quá sức. Ngay cả nơi có dự án, thì ngoài số vốn hỗ trợ của Nhà nước vẫn phải huy động nguồn “đối ứng” khá lớn trong dân. Do đó, nhiều dự án khó thực hiện. Ngoài ra, nguồn nước cung cấp để xử lý cũng không đơn giản. Chẳng hạn, nguồn nước ngầm tại vùng “5 Nam” không dùng được nên phải lấy nước sông Lam. Nam Đàn được chọn xây dựng là huyện kiểu mẫu nông thôn mới của tỉnh, thế nhưng một trong những tiêu chí khó đạt hiện nay là nước sạch, nhiều giải pháp đưa ra, nhưng xem ra vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Sử dụng nước sạch là niềm khát khao của người dân sống ở nông thôn. Vì vậy, trong thời gian tới cùng với nâng cao hiệu quả sử dụng, công suất của các trạm cấp nước cũ, đầu tư thêm hệ thống đường ống dẫn nước để đưa nước sạch đến từng hộ gia đình ở vùng sâu, việc tìm thêm nguồn vốn và huy động sự đóng góp của cộng đồng xã hội và người dân để tiếp tục xây dựng, bảo dưỡng các trạm cấp nước, không để tình trạng ngày ngày người dân phải đi mua từng can nước sinh hoạt.

Xuân Vũ

Chủ đề:
Bạn đang xem danh mục: Môi trường, Xã hộiDanh mục ,
Tin cập nhật
Sự kiện
Tam nông
  • Thanh long rớt giá, nông dân Bình Thuận, Long An lo “mất” Tết

    Cả hai vùng trồng thanh long lớn nhất cả nước đang loay hoay tìm đầu ra cho vụ thanh long chong đèn cuối năm. Trước đợt thu hoạch Tết Nguyên đán, người trồng thanh long tại 2 tỉnh Bình Thuận và Long An đang đối diện với khó khăn, khi vụ này cây cho năng […]

  • Hiệu quả từ mô hình nuôi lươn đáy không bùn

    Nhằm đa dạng hoá các sản phẩm nuôi trồng thuỷ sản cho hội viên nông dân và đẩy mạnh xây dựng Chi hội Nông dân nghề nghiệp, Tổ hội Nông dân nghề nghiệp. Năm 2020 T.Ư Hội Nông dân Việt Nam (NDVN) đã triển khai dự án nuôi lươn trong bể xi măng đáy không […]

  • Đồng Tháp: 5/8 xã biên giới đạt chuẩn nông thôn mới

    Chiều ngày 15/1, tại tỉnh Đồng Tháp, UBND tỉnh Đồng Tháp tổ chức buổi họp mặt mừng Đảng – mừng Xuân Tân Sửu năm 2021 và báo cáo kết quả nổi bật thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm (2016-2020). Tại buổi họp mặt, ông Phạm Thiện Nghĩa, Chủ […]