20:09 - 09/04/2019

Giải pháp nào đối phó với sạt lở bờ sông, bờ biển vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Ngày 09/4, tại Cà Mau, Bộ NN và PTNT phối hợp với UBND tỉnh Cà Mau tồ chức Hội thảo về “Giải pháp xử lý sạt lở bờ sông, bờ biển vùng đồng bằng sông Cửu Long”.

Tham dự có hàng trăm đại biểu gồm các đơn vị liên quan thuộc Bộ Nông nghiệp và PTNT; đại diện lãnh đạo UBND, Sở Nông nghiệp và PTNT, của 13 tỉnh thành khu vực ĐBSCL; các chuyên gia nghiên cứu khoa học, quản lý bờ sông, bờ biển. Ông Hà Công Tuấn, Thứ trưởng thường trực Bộ Nông nghiệp và PTNT, ông Lê Văn Sử, Phó CT UBND tỉnh Cà Mau tham dự, chủ trì hội thảo.

Thứ Trưởng Bộ NN-PTNT Hà Công Tuấn chủ trì hội thảo

Sạt, xói lở  bờ sông, bờ biển ở ĐBSCL đang là vấn đề cấp thiết

Thứ trưởng Hà Công Tuấn khẳng định, Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL)  là vùng hạ lưu  châu thổ sông Mê Kông, có địa hình thấp trũng, phần lớn đất đai trong vùng là phù sa mềm yếu. Tống diện tích gần 4 triệu ha, dân số gần 20 triệu người, là nơi có hệ thống sông, kênh, rạch dày đặc với đường bờ biên bờ biền dài gần 800km. Đây là nơi có vai trò quan trọng ảnh hưởng đến an ninh lương thực quốc gia, cung cấp 90% lúa và 60% thủy sản xuất khẩu cả nước.  Là vùng đặc sản trồng cây ăn trái phục vụ trong nước và xuất khẩu, rừng ngập mặn vùng đồng bằng sông Cừu Long còn có vai trò quan trọng về môi trường, sinh thái của khu vực.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, trong những năm gần đây dưới áp lực của những tác động từ thượng nguồn (đập ngăn chặn bùn, phù sa, khai thác cát) và hạ nguồn (khai thác cát, nuôi trồng thủy sản, khai thác nước ngầm), tác động của biến đổi khí hậu, nước biển dâng cao đã và đang làm cho vấn đề sạt xói lở bờ sông, bờ biển ở ĐBSCL ngày càng nghiêm trọng. Theo số liệu của Tổng cục Phòng chống thiên tai, tại khu vực ĐBSCL có 562 điểm với 786 km bị sạt lở (bờ sông 513/520 km, bờ biển là 49/266 km). Trong đó, ở mức đặc biệt nguy hiểm là 57/ 164 km (bờ sông 38 điểm/79km), bờ biển 19 điểm /85 km). Múc sạt lở nguy hiểm là 137 điểm / 92 km ( bờ sông 125 điểm/65km, bờ biển 11 điểm/27km).

Trước diễn biến phức tạp của sạt lở có xu thế ngày càng gia tăng, những năm qua Trung ương, các tổ chức quốc tế và các địa phương đã đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng để đầu tư xây dựng công trình, nghiên cứu ứng dụng các giải pháp bào vệ bờ sông, bờ biền. Đặc biệt, năm 2018, ngoài việc bố trí ngân sách theo kế hoạch hàng năm để cảc địa phương xây dựng công trình phòng chống sạt lở, Thủ tướng Chính phủ đã hỗ trợ 1.500 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2018 để xử lý 29 dự án xử lý cấp bách sạt lở bờ sông, bờ biến thuộc 13 tỉnh/ thành phố. Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và PTNT đã trình Thủ tướng Chính phủ tiếp tục hỗ trợ xử lý sạt lở 1.000 tỷ đồng từ nguồn vốn dự phòng kế hoạch đầu tư công trung hạn 2016-2020 và 36 triệu USD từ dự án WB, ADB.

Triền khai còn chưa đồng bộ, lúng túng, kết quả chưa cao

Tại hội nghị, Thứ trưởng thường trực Hà Công Tuấn khẳng định, thực hiện nhiệm vụ Thủ tướng Chính phủ giao, Bộ NN và PTNT đã triển khai một số nội dung cấp bách về xử lý sạt lở bờ sông, bờ biển. Bộ đã tổ chức các Hội nghị hướng dẫn về giải pháp kỹ thuật phòng chống sạt lở bờ sông, xói lở bờ biển vùng ĐBSCL tại thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Ban hành các văn bản hướng dẫn UBND tỉnh để chỉ đạo thực hiện các giải pháp kỹ thuật xử lý sạt lở bờ sông, bờ biến. Triển khai các văn bản chỉ đạo hướng dẫn xử lý đối với 11 dự án cụ thế. Chỉ đạo việc cắm biển cảnh báo những khu vực sạt lở, xây dụng bản đồ sạt lở vùng ĐBSCL, đưa lên bản đồ trực tuyến (WEBGIS);

Toàn cảnh Hội thảo.

Theo đánh giá của Bộ NN và PTNT cho thấy, qua thực tiễn triển khai cho thấy: Các địa phương còn lúng túng trong việc tổ chức thực hiện các dự án xử lý sạt lở cấp bách, nên kết quả đạt được đến nay chưa cao. Một số giải pháp kỹ thuật nếu không được điều chỉnh kịp thời có thể gây mất ổn định công trình, lãng phí trong đầu tư.

Về các công trình bảo vệ bờ biển, đã có nhiều giải pháp, biện pháp được sử dụng để bảo vệ bờ biển và rừng ngập mặn ở ĐBSCL. Biện pháp trực tiếp gồm: kè lát mái bằng cấu kiện bê tông lắp ghép, đá đổ, rọ đá, tường bê tông cốt thép. Các giải pháp xa bờ như: đê mềm Geotube, cọc ly tâm, đê trụ rỗng, hàng rào tre chữ T của GIZ. Tuy nhiên, các giải pháp bằng vật liệu tại chỗ như chữ T, đê mềm thường có tuổi thọ không cao, dễ gây lãng phí. Ngược lại, các công trình  sử dụng giải pháp cọ ly tâm, đê trụ rỗng đang áp dụng thử nghiệm tại Cà Mau cho thấy kết cấu công trình bền vững, ổn định. Tuy giá thành cao so với các giải pháp khác nhưng đã phát huy khả năng cản giảm sóng biển, tạo giữ được bãi bồi góp phần khôi phục lại diện tích các khu rừng ngập mặn bị xói lở.

Các công trình bảo vệ bờ sông lớn, các giải pháp bảo vệ bờ trực tiếp mang lại hiệu quả cao nhưng kinh phí quá lớn (50-100 triệu/m). Các công trình bán kiên cố ở các con kênh sông rạch nhỏ phù hợp. Tuy nhiên, các  kè mỏ hàn hướng dòng do kết cấu và quy mô chưa phù hợp nên gây bất cập, thậm chí sói lở cục bộ.

Cần nhiều giải pháp đồng bộ để chống sạt lở sông biển, biến đổi khí hậu

Ông Nguyễn Minh Nhị, nguyên phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang cho rằng cần có chiến lược đối phó với biến đổi khí hậu lâu dài ở vùng ĐBSCL, nhất là nguy cơ nước biển dâng cao có thể dẫn tới vùng châu thổ sông Cửu Long “chìm” trong vài trăm năm tới. Cần tăng cường trách nhiệm quyền hạn cho Tổng cục phòng chống thiên tai để kịp thời có những giải pháp cấp bách. Vấn đề cống Cái Lớn Cái Bé có lãng phí hay không giống như hiệu quả của cống Ba Lai Bến Tre.

Chủ tịch UBND tỉnh Bạc – Liêu Dương Thành Trung cho rằng, Trung ương cần tăng cường đầu tư hơn nữa đối với các tỉnh ĐBSCL trong vấn đề chống sạt lở bờ sông bờ biển, nhằm giữ vững hệ sinh thái phù sa màu mỡ vốn có nhằm phát triển bền vững kinh tế.

Đại diện Bộ kế hoạch đầu tư cho rằng các giải pháp đã triển khai hiệu quả, nguồn ngân sách Trung ương có hạn, cần có sự thống nhất chủ trương từ Thủ tướng.

Ông Lê Văn Sử cho rằng các vấn đề công nghệ doanh nghiệp đặt ra cần còn nhiều lưu ý. Cần đi đến cùng việc lựa chọn áp dụng công nghệ mới, như quy chuẩn tiêu chuẩn, điều kiện chuyển giao công nghệ.

Kết luận hội thảo, ông Hà Công Tuấn cho rằng các địa phương ban ngành đã có sự quan tâm đặc biệt đối với vấn đề sạt sói lở bờ sông biển. Trung ương cũng đã dành cho công tác ứng phó vấn đề này hàng nghìn tỷ đồng qua các dự án như Cái Lớn Cái Bé ở Kiên Giang, giải pháp công nghệ của Busadco (công ty TNHH MTV thoát nước và PTĐT tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu).  Bộ sẽ có nhiều văn bản điều chỉnh giúp địa phương chủ động công tác triển khai, tránh việc lúng túng trong lựa chọn giải pháp công nghệ tư vấn, thi công nhăm tránh nguy cơ lãng phí khi thực hiện các công trình. Gói hỗ trợ 1.500 tỷ và 1000 tỷ của chính phủ vào thời gian tới cho các địa phương cần được thực hiện nghiêm túc, tránh lồng ghép các dự án các công trình phát triển địa phương. Xử lý các vấn đề khai thác cát. Bộ sẽ nhanh chóng công bố bản đồ sạt lở ở ĐBSCL, cùng địa phương nghiên cứu triển khai vấn đề xã hội hóa đổi đất rừng lấy công trình xây bờ kè chống sạt lở.

Hoàng Quân

Tin cập nhật
  • “Hồi sức” cho cây vải sau thu hoạch bằng phân bón Văn Điển

    Vải là loại cây ăn quả ra hoa đầu cành, ra hoa cách năm. Để năm nay trúng mùa, thì cây phải được chăm sóc, bón phân đúng cách từ năm trước. Ở thời điểm hiện nay (tháng 7-2019), phân lân nung chảy Văn Điển là một lựa chọn hoàn hảo cho việc đầu tư […]

  • Khuyến cáo phòng, chống bệnh sốt xuất huyết

    Theo khuyến cáo của Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), hiện nay đang là cao điểm của mùa dịch sốt xuất huyết, dịch bệnh có nguy cơ bùng phát và diễn biến phức tạp nếu mỗi chúng ta không chủ động, tích cực thực hiện các biện pháp phòng chống dịch. Bệnh sốt […]

  • Xây dựng NTM: Đảm bảo vai trò chủ thể thực sự của nông dân

    Ngày 17.7.2019 tại TP.Nam Định, Hội thảo quốc gia về Lý luận và thực tiễn trong xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam do Bộ NN&PTNT phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, UBND tỉnh Nam Định tổ chức. Chủ trì Hội thảo có các đồng chí Nguyễn Xuân Cường – Bộ […]

Sự kiện
Tam nông